«Անգլուխ ձիավորը»–ի խմբագրումների տարբերություն

Գրապահարան-ից
(Նոր էջ «{{Վերնագիր |վերնագիր = Անգլուխ ձիավորը |հեղինակ = Մայն Ռիդ |թարգմանիչ = Հարություն Հարությունյան |...»:)
 
Տող 3. Տող 3.
 
|հեղինակ = [[Մայն Ռիդ]]
 
|հեղինակ = [[Մայն Ռիդ]]
 
|թարգմանիչ = Հարություն Հարությունյան
 
|թարգմանիչ = Հարություն Հարությունյան
|աղբյուր = [[http://litopedia.org]]
+
|աղբյուր = [http://litopedia.org Լիտոպեդիա]
 
}}
 
}}
  
 
=== Նախաբան ===
 
=== Նախաբան ===
  
Uավաննայի<ref>Սավաննա ամերիկյան տափաստան՝ ծածկված բարձր ու հյութալի խոտով։</ref> գիշերային լռության մեջ նիրհող տեխասյան եղջերուն, ձիու սմբակի ձայն լսելով, ցնցվում է տեղում։
+
Uավաննայի<ref>Սավաննա ամերիկյան տափաստան՝ ծածկված բարձր ու հյութալի խոտով։</ref> գիշերային լռության մեջ նիրհող տեխասյան եղջերուն, ձիու սմբակի ձայն լսելով, ցնցվում է տեղում։
  
 
Բայց նա չի լքում իր կանաչ մահիճը, նույնիսկ ոտքի չի կանգնում։ Այդ լայնարձակ դաշտը միայն իրեն չի պատկանում․ տափաստանի վայրի ձիերն էլ գիշերները արածում են այստեղ։ Եղջերուն փոքր-ինչ բարձրացնում է գեղեցիկ գլուխը, բարձր խոտի վրա երևում են նրա եղջյուրները, և ականջ է դնում՝ արդյոք ձայնը նորի՞ց կլսվի։
 
Բայց նա չի լքում իր կանաչ մահիճը, նույնիսկ ոտքի չի կանգնում։ Այդ լայնարձակ դաշտը միայն իրեն չի պատկանում․ տափաստանի վայրի ձիերն էլ գիշերները արածում են այստեղ։ Եղջերուն փոքր-ինչ բարձրացնում է գեղեցիկ գլուխը, բարձր խոտի վրա երևում են նրա եղջյուրները, և ականջ է դնում՝ արդյոք ձայնը նորի՞ց կլսվի։
Տող 14. Տող 14.
 
Սմբակների դոփյունը նորից է լսվում։ Այս անգամ կարելի է տարբերել մի նոր ձայն՝ մետաղի զնգոցը, պողպատի զարկը քարին։
 
Սմբակների դոփյունը նորից է լսվում։ Այս անգամ կարելի է տարբերել մի նոր ձայն՝ մետաղի զնգոցը, պողպատի զարկը քարին։
  
Այդ ձայնն անհանգստացնում է եղջերուին։ Նա թափով վեր է թռչում ու սլանում պրերիայով<ref>Պրերիա խոտավետ տափաստան Հյուսիսային Ամերիկայում։</ref>։ Բայց և շուտով կանգ է առնում ու ետ նայում․ այդ ո՞վ էր, որ խանգարեց իր գիշերային հանգիստը։
+
Այդ ձայնն անհանգստացնում է եղջերուին։ Նա թափով վեր է թռչում ու սլանում պրերիայով<ref>Պրերիա խոտավետ տափաստան Հյուսիսային Ամերիկայում։</ref>։ Բայց և շուտով կանգ է առնում ու ետ նայում․ այդ ո՞վ էր, որ խանգարեց իր գիշերային հանգիստը։
 
Հարավային երկնքի լուսնի պայծառ լույսի տակ նա ճանաչում է իր ամենաանողոք թշնամուն՝ մարդուն։ Մարդը մոտենում է ձի հեծած։
 
Հարավային երկնքի լուսնի պայծառ լույսի տակ նա ճանաչում է իր ամենաանողոք թշնամուն՝ մարդուն։ Մարդը մոտենում է ձի հեծած։
  
Տող 34. Տող 34.
 
Ասես մտքերի մեջ խորասուզված՝ ձիավորը սանձը բաց է թողել, և նրա ձին երբեմն-երբեմն խոտ է պոկոտում ճանապարհի եզերքից։ Երբ ձին շնագայլերից վախեցած ցնցում է գլուխը և խռխռոցով կանգ առնում մեխվածի պես, ձիավորը ոչ ձայնով, ոչ շարժումներով առաջ չի քշում նրան։ Ասես նա ամբողջովին սուզված է ինչ-որ խոր մտքերի մեջ և ամենևին չի նկատում շրջապատի կյանքը։ Ոչ մի ծպտունով և ոչ իսկ մի շշուկով չի մատնում իր գաղտնիքը։ Վախեցած եղջերուն, ձին, գայլն ու լուսինը նրա լուռ խոհերի միակ վկան են։
 
Ասես մտքերի մեջ խորասուզված՝ ձիավորը սանձը բաց է թողել, և նրա ձին երբեմն-երբեմն խոտ է պոկոտում ճանապարհի եզերքից։ Երբ ձին շնագայլերից վախեցած ցնցում է գլուխը և խռխռոցով կանգ առնում մեխվածի պես, ձիավորը ոչ ձայնով, ոչ շարժումներով առաջ չի քշում նրան։ Ասես նա ամբողջովին սուզված է ինչ-որ խոր մտքերի մեջ և ամենևին չի նկատում շրջապատի կյանքը։ Ոչ մի ծպտունով և ոչ իսկ մի շշուկով չի մատնում իր գաղտնիքը։ Վախեցած եղջերուն, ձին, գայլն ու լուսինը նրա լուռ խոհերի միակ վկան են։
  
Ձիավորի ուսերին գցված է սերապե<ref>Սերապե հնդկական խայտաբղետ շալ։</ref>, որը քամու պոռթկումից ծածանվում ու բաց է անում նրա իրանի մի մասը։ Ոտքերին հովազի կաշվից կարված զանգապաններ են։ Պաշտպանված լինելով գիշերային խոնավությունից ու արևադարձային տեղատարափ անձրևներից՝ նա շարունակում է առաջ գնալ լուռ, ինչպես իր գլխավերևն առկայծող աստղերը, անհոգ, ինչպես խոտերի մեջ ծղրտացող ծղրիդները, ինչպես տափաստանի զեփյուռը, որը խաղում է նրա հագուստի ծալքերի հետ։
+
Ձիավորի ուսերին գցված է սերապե<ref>Սերապե հնդկական խայտաբղետ շալ։</ref>, որը քամու պոռթկումից ծածանվում ու բաց է անում նրա իրանի մի մասը։ Ոտքերին հովազի կաշվից կարված զանգապաններ են։ Պաշտպանված լինելով գիշերային խոնավությունից ու արևադարձային տեղատարափ անձրևներից՝ նա շարունակում է առաջ գնալ լուռ, ինչպես իր գլխավերևն առկայծող աստղերը, անհոգ, ինչպես խոտերի մեջ ծղրտացող ծղրիդները, ինչպես տափաստանի զեփյուռը, որը խաղում է նրա հագուստի ծալքերի հետ։
  
 
Բայց հանկարծ ասես ինչ-որ բան ձիավորին դուրս բերեց իր մտքերից․ նրա ձին քայլերն արագացրեց։ Ահա նա գլուխը թափահարեց և ուրախ վրնջաց։ Վիզը մեկնած և ռունգերը փքած՝ նա առաջ է նետվում, վարգով և ապա շուտով անցնում քառատրոփի։
 
Բայց հանկարծ ասես ինչ-որ բան ձիավորին դուրս բերեց իր մտքերից․ նրա ձին քայլերն արագացրեց։ Ահա նա գլուխը թափահարեց և ուրախ վրնջաց։ Վիզը մեկնած և ռունգերը փքած՝ նա առաջ է նետվում, վարգով և ապա շուտով անցնում քառատրոփի։
Տող 102. Տող 102.
 
Չլինի՞ թե հնդկացիներ են երևացել։ Ասում էին, որ նրանք լինում են այս կողմերում։
 
Չլինի՞ թե հնդկացիներ են երևացել։ Ասում էին, որ նրանք լինում են այս կողմերում։
  
Ի՞նչ է պատահել, միստր Սանսոմ,հարցնում է ագարակատերը, երբ ձիավորը մոտենում է։
+
Ի՞նչ է պատահել, միստր Սանսոմ,հարցնում է ագարակատերը, երբ ձիավորը մոտենում է։
  
Խոտը խանձված է։ Պրերիայում հրդեհ է եղել։
+
Խոտը խանձված է։ Պրերիայում հրդեհ է եղել։
  
Հրդեհ է եղե՞լ։ Բայց հիմա հո պրերիան չի՞ վառվում,արագ հարցնում է գումակի տերը՝ մի անհանգիստ հայացք գցելով կառեթի կողմը։ Ո՞ւր է, ես ծուխ չեմ տեսնում։
+
Հրդեհ է եղե՞լ։ Բայց հիմա հո պրերիան չի՞ վառվում,արագ հարցնում է գումակի տերը՝ մի անհանգիստ հայացք գցելով կառեթի կողմը։ Ո՞ւր է, ես ծուխ չեմ տեսնում։
  
Ոչ, սըր,փնթփնթում է վերակացուն, հասկանալով, որ ինքն իզուր տագնապ է բարձրացրել։– Ես չասացի, որ հիմա է այրվում, ես միայն ասացի, որ պրերիան խանձվել է, և ամբողջ գետինը սևացել է։
+
Ոչ, սըր,փնթփնթում է վերակացուն, հասկանալով, որ ինքն իզուր տագնապ է բարձրացրել։― Ես չասացի, որ հիմա է այրվում, ես միայն ասացի, որ պրերիան խանձվել է, և ամբողջ գետինը սևացել է։
  
Դե ի՞նչ կա որ։ Կարծում եմ մենք սև պրերիայով էլ նույնքան հանգիստ կարող ենք անցնել, որքան կանաչով։
+
Դե ի՞նչ կա որ։ Կարծում եմ մենք սև պրերիայով էլ նույնքան հանգիստ կարող ենք անցնել, որքան կանաչով։
  
Ի՞նչ հիմարություն, Ջոշ Սանսոմ, աղմո՜ւկ բարձրացնել մի դատարկ բանի համար,միջամտեց Պոյնդեքստերի քրոջ որդին։– Ինչո՞ւ ես իզուր տեղը մարդկանց վախեցնում․․․ Է՜յ, խափշիկնե՛ր, շարժվեցե՛ք։ Առա՜ջ, առա՛ջ քշեցեք։
+
Ի՞նչ հիմարություն, Ջոշ Սանսոմ, աղմո՜ւկ բարձրացնել մի դատարկ բանի համար,միջամտեց Պոյնդեքստերի քրոջ որդին։― Ինչո՞ւ ես իզուր տեղը մարդկանց վախեցնում․․․ Է՜յ, խափշիկնե՛ր, շարժվեցե՛ք։ Առա՜ջ, առա՛ջ քշեցեք։
  
Բայց, ասացեք, կապիտան Կոլհաուն,առարկեց վերակացուն իրեն այդպես խիստ նախատող մարդուն,հիմա մենք ինչպե՞ս կգտնենք ճանապարհը։
+
Բայց, ասացեք, կապիտան Կոլհաուն,առարկեց վերակացուն իրեն այդպես խիստ նախատող մարդուն,հիմա մենք ինչպե՞ս կգտնենք ճանապարհը։
  
Ինչո՞ւ պետք է գտնենք ճանապարհը։ Բա՜ն հնարեցիր։ Մենք հո ճանապարհը չե՞նք կորցրել։
+
Ինչո՞ւ պետք է գտնենք ճանապարհը։ Բա՜ն հնարեցիր։ Մենք հո ճանապարհը չե՞նք կորցրել։
  
Վախենում եմ, որ կորցրել ենք։ Անիվների հետքերն․ այլևս չեն երևում․ չքացել են խոտի վառվելու հետ։
+
Վախենում եմ, որ կորցրել ենք։ Անիվների հետքերն․ այլևս չեն երևում․ չքացել են խոտի վառվելու հետ։
  
Դատարկ բա՜ն։ Կարծես չի կարելի վառված մասն անցնել առանց հետքերի։ Իսկ երբ դուրս գանք մյուս կողմը, այնտեղ հետքերը նորից կգտնենք։
+
Դատարկ բա՜ն։ Կարծես չի կարելի վառված մասն անցնել առանց հետքերի։ Իսկ երբ դուրս գանք մյուս կողմը, այնտեղ հետքերը նորից կգտնենք։
  
Այո՛, եթե միայն այնտեղ մյուս կողմ մնացած լինի,պարզամտորեն պատասխանեց վերակացուն, որը թեև արևելյան նահանգների ծնունդ էր, բայց շատ անգամ էր եղել պրերիայի արևմտյան ծայրում և գիտեր, թե ինչ բան է սահմանամերձ կյանքը։ Ես ինչ-որ այդպիսի բան չեմ տեսնում, թեև նայում եմ թամբի վրայից․․․
+
Այո՛, եթե միայն այնտեղ մյուս կողմ մնացած լինի,պարզամտորեն պատասխանեց վերակացուն, որը թեև արևելյան նահանգների ծնունդ էր, բայց շատ անգամ էր եղել պրերիայի արևմտյան ծայրում և գիտեր, թե ինչ բան է սահմանամերձ կյանքը։ Ես ինչ-որ այդպիսի բան չեմ տեսնում, թեև նայում եմ թամբի վրայից․․․
  
Քշեցե՛ք, խափշիկնե՛ր, քշեցե՛ք,գոռաց Կոլհաունը՝ խոսակցությունն ընդհատելով։
+
Քշեցե՛ք, խափշիկնե՛ր, քշեցե՛ք,գոռաց Կոլհաունը՝ խոսակցությունն ընդհատելով։
  
 
Եվ ձին ասպանդակելով նա առաջ շարժվեց, դրանով հասկացնելով, որ կարգադրությունն իսկույն պիտի կատարել։
 
Եվ ձին ասպանդակելով նա առաջ շարժվեց, դրանով հասկացնելով, որ կարգադրությունն իսկույն պիտի կատարել։
Տող 139. Տող 139.
 
Հրդեհը պրերիայի հասունացած խոտը մոխրացնելով՝ ոչնչացրել էր և անիվների հետքերը, որոնք առաջ ցույց էին տալիս ճանապարհը։
 
Հրդեհը պրերիայի հասունացած խոտը մոխրացնելով՝ ոչնչացրել էր և անիվների հետքերը, որոնք առաջ ցույց էին տալիս ճանապարհը։
  
Հիմա ի՞նչ անենք,հարցրեց ագարակատերը․ նրա ձայնի մեջ շփոթություն էր հնչում։
+
Հիմա ի՞նչ անենք,հարցրեց ագարակատերը․ նրա ձայնի մեջ շփոթություն էր հնչում։
  
Ինչ անե՞նք, քեռի Վուդլի։ Իհարկե, մենք մեր ճանապարհը կշարունակենք։ Գետը պետք է որ հրդեհված տարածության մյուս կողմը լինի։ Եթե մեզ չհաջողվի մի կես մղոն տարածության վրա գետանցը գտնել, ապա կշարժվենք գետի հոսանքն ի վեր, կամ հոսանքն ի վար, նայած հանգամանքներին։
+
Ինչ անե՞նք, քեռի Վուդլի։ Իհարկե, մենք մեր ճանապարհը կշարունակենք։ Գետը պետք է որ հրդեհված տարածության մյուս կողմը լինի։ Եթե մեզ չհաջողվի մի կես մղոն տարածության վրա գետանցը գտնել, ապա կշարժվենք գետի հոսանքն ի վեր, կամ հոսանքն ի վար, նայած հանգամանքներին։
  
Բայց լսիր Կասսի, ախր այդպես մենք կարող ենք մոլորվել։
+
Բայց լսիր Կասսի, ախր այդպես մենք կարող ենք մոլորվել։
  
Չենք մոլորվի։ Ինձ թվում է՝ խանձված տարածությունն այնքան էլ մեծ չէ։ Եվ շատ մեծ ցավ չի լինի, եթե մի քիչ էլ ճանապարհից շեղվենք․ միևնույն է, վաղ թե ուշ մենք դուրս ենք գալու գետի ափը։
+
Չենք մոլորվի։ Ինձ թվում է՝ խանձված տարածությունն այնքան էլ մեծ չէ։ Եվ շատ մեծ ցավ չի լինի, եթե մի քիչ էլ ճանապարհից շեղվենք․ միևնույն է, վաղ թե ուշ մենք դուրս ենք գալու գետի ափը։
  
Լա՛վ, սիրելիս, դու ավելի լավ կիմանաս։ Ես հույսս դնում եմ քեզ վրա։
+
Լա՛վ, սիրելիս, դու ավելի լավ կիմանաս։ Ես հույսս դնում եմ քեզ վրա։
  
Մի վախեցեք, քեռի։ Պատահել է, որ ես շատ ավելի վատ պայմաններում եմ եղել․․․ Քշեցե՛ք, խափշիկնե՛ր։ Իմ ետևի՜ց։
+
Մի վախեցեք, քեռի։ Պատահել է, որ ես շատ ավելի վատ պայմաններում եմ եղել․․․ Քշեցե՛ք, խափշիկնե՛ր։ Իմ ետևի՜ց։
  
 
Եվ պաշտոնաթող սպան մի ինքնագոհ հայացք է գցում ծածկակառքի կողմը, որի վարագույրի ետևից դուրս է նայում աղջկա չքնաղ դեմքը, որ անհանգստությունից փոքր-ինչ մռայլվել էր։ Կոլհաունը ձին ասպանդակում է և ինքնավստահ առաջ սլանում։
 
Եվ պաշտոնաթող սպան մի ինքնագոհ հայացք է գցում ծածկակառքի կողմը, որի վարագույրի ետևից դուրս է նայում աղջկա չքնաղ դեմքը, որ անհանգստությունից փոքր-ինչ մռայլվել էր։ Կոլհաունը ձին ասպանդակում է և ինքնավստահ առաջ սլանում։
Տող 161. Տող 161.
 
Բնապատկերը, եթե միայն կարելի է այդպես անվանել այն, այստեղ փոխվել է, բայց ո՛չ դեպի լավը։ Մինչև հեռու հորիզոն ամեն ինչ առաջվա պես սև է։ Սակայն այստեղ հարթությանը փոխարինել է մի անհարթ տարածություն․ բլուրների շարքերը հաջորդում են հովիտներին։ Չի կարելի ասել, թե այստեղ բոլորովին ծառեր չկան, թեև այն, ինչ մնացել է, հազիվ թե կարելի է ծառ անվանել։ Հրդեհից առաջ այստեղ եղել են ծառեր՝ եղջրածառերը, փշփշուտ թփերը և էլի ակացիաների մի քանի տեսակներ, այստեղ աճել են հատ-հատ կամ խումբ-խումբ։ Նրանց նոսր տերևներն անհետ չքացել են, մնացել են միայն ածխացած բները և սևացած ճյուղերը։
 
Բնապատկերը, եթե միայն կարելի է այդպես անվանել այն, այստեղ փոխվել է, բայց ո՛չ դեպի լավը։ Մինչև հեռու հորիզոն ամեն ինչ առաջվա պես սև է։ Սակայն այստեղ հարթությանը փոխարինել է մի անհարթ տարածություն․ բլուրների շարքերը հաջորդում են հովիտներին։ Չի կարելի ասել, թե այստեղ բոլորովին ծառեր չկան, թեև այն, ինչ մնացել է, հազիվ թե կարելի է ծառ անվանել։ Հրդեհից առաջ այստեղ եղել են ծառեր՝ եղջրածառերը, փշփշուտ թփերը և էլի ակացիաների մի քանի տեսակներ, այստեղ աճել են հատ-հատ կամ խումբ-խումբ։ Նրանց նոսր տերևներն անհետ չքացել են, մնացել են միայն ածխացած բները և սևացած ճյուղերը։
  
Դու շեղվե՞լ ես ճանապարհից, սիրելիս,հարցնում է ագարակատերը՝ շտապ մոտենալով իր քրոջ որդուն։
+
Դու շեղվե՞լ ես ճանապարհից, սիրելիս,հարցնում է ագարակատերը՝ շտապ մոտենալով իր քրոջ որդուն։
  
Ո՛չ, քեռի, առայժմ ոչ։ Ես կանգ եմ առել, որպեսզի շուրջս նայեմ։ Մենք պետք է գնանք, ահա, այն հովտի միջով։ Թող քարավանը ճանապարհը շարունակի։ Մենք ճիշտ ենք գնում։ Ես երաշխավորում եմ։
+
Ո՛չ, քեռի, առայժմ ոչ։ Ես կանգ եմ առել, որպեսզի շուրջս նայեմ։ Մենք պետք է գնանք, ահա, այն հովտի միջով։ Թող քարավանը ճանապարհը շարունակի։ Մենք ճիշտ ենք գնում։ Ես երաշխավորում եմ։
  
 
Քարավանը նորից է շարժվում։ Բլրի լանջով իջնում է ցած, ապա շարժվում հովտի երկարությամբ, հետո նորից է բարձրանում մի ուրիշ բլրի լանջով և վերևում կրկին կանգ առնում։
 
Քարավանը նորից է շարժվում։ Բլրի լանջով իջնում է ցած, ապա շարժվում հովտի երկարությամբ, հետո նորից է բարձրանում մի ուրիշ բլրի լանջով և վերևում կրկին կանգ առնում։
  
Դու, այնուամենայնիվ, շեղվե՞լ ես ճանապարհից, Կաշ,նորից քրոջ որդուն մոտենալով իր հարցը կրկնում է ագարակատերը։
+
Դու, այնուամենայնիվ, շեղվե՞լ ես ճանապարհից, Կաշ,նորից քրոջ որդուն մոտենալով իր հարցը կրկնում է ագարակատերը։
  
Գրողը տանի։ Վախենում եմ, որ այդպես լինի։ Բայց ինքդ ասա, ի՞նչ սատանա կարող է ճանապարհ գտնել այդ դժոխքում․․․ Ո՛չ, ո՛չ,հանկարծ գոչում է Կոլհաունը, տեսնելով, որ ծածկակառքը բոլորովին մոտեցավ։– Հիմա ինձ համար ամեն ինչ պարզ է։ Մենք ճիշտ ենք գնում։ Գետը պետք է, ահա, այն կողմը լինի։ Առա՜ջ։
+
Գրողը տանի։ Վախենում եմ, որ այդպես լինի։ Բայց ինքդ ասա, ի՞նչ սատանա կարող է ճանապարհ գտնել այդ դժոխքում․․․ Ո՛չ, ո՛չ,հանկարծ գոչում է Կոլհաունը, տեսնելով, որ ծածկակառքը բոլորովին մոտեցավ։― Հիմա ինձ համար ամեն ինչ պարզ է։ Մենք ճիշտ ենք գնում։ Գետը պետք է, ահա, այն կողմը լինի։ Առա՜ջ։
  
 
Եվ կապիտանը խթանում է ձիուն, ըստ երևույթին ինքն էլ չիմանալով, թե որ կողմը գնա։ Ֆուրգոնները հետևում են նրան։ Բայց Կոլհաունի շփոթությունը չի վրիպում նեգրերի աչքից։ Նրանք տեսնում են, որ գումակն ուղիղ ճամփով չի գնում, այլ պտույտ է տալիս խանձված թփուտներում ու հովիտներում։
 
Եվ կապիտանը խթանում է ձիուն, ըստ երևույթին ինքն էլ չիմանալով, թե որ կողմը գնա։ Ֆուրգոնները հետևում են նրան։ Բայց Կոլհաունի շփոթությունը չի վրիպում նեգրերի աչքից։ Նրանք տեսնում են, որ գումակն ուղիղ ճամփով չի գնում, այլ պտույտ է տալիս խանձված թփուտներում ու հովիտներում։
Տող 183. Տող 183.
 
Մի մղոնի չափ, գուցե և ավելի, քարավանը գնում է գտած հետքերով։ Բայց այդ հետքերն ուղիղ գծով չեն տանում, այլ պտույտ են գործում խանձված թփուտների շուրջը։ Կասսի Կոլհաունի ինքնավստահ տեսքն աստիճանաբար փոխվում է մռայլ վհատության արտահայտության։ Նա հասկացել է, որ քառասունչորս անիվների հետքերը, որով իրենք գնում են, հենց իրենց սեփական ծածկակառքի և տասը ֆուրգոնների հետքերն են, այն նույն ֆուրգոնների, որոնք հիմա հետևում են իրեն և որոնց հետ ինքը ճանապարհ է կտրել սկսած Մատագորդ ծովածոցից։
 
Մի մղոնի չափ, գուցե և ավելի, քարավանը գնում է գտած հետքերով։ Բայց այդ հետքերն ուղիղ գծով չեն տանում, այլ պտույտ են գործում խանձված թփուտների շուրջը։ Կասսի Կոլհաունի ինքնավստահ տեսքն աստիճանաբար փոխվում է մռայլ վհատության արտահայտության։ Նա հասկացել է, որ քառասունչորս անիվների հետքերը, որով իրենք գնում են, հենց իրենց սեփական ծածկակառքի և տասը ֆուրգոնների հետքերն են, այն նույն ֆուրգոնների, որոնք հիմա հետևում են իրեն և որոնց հետ ինքը ճանապարհ է կտրել սկսած Մատագորդ ծովածոցից։
  
=== Գլուխ II․ Լասսոյի<ref>Լասսո երկար օղապարան, որով պրերիաներում վայրի ձիեր էին որսում։</ref> հետքը ===
+
=== Գլուխ II․ Լասսոյի<ref>Լասսո երկար օղապարան, որով պրերիաներում վայրի ձիեր էին որսում։</ref> հետքը ===
  
 
Ոչ մի կասկած չէր մնում, որ Վուդլի Պոյնդեքստերի ֆուրգոնները գնում էին հենց իրենց անիվների հետքերով։
 
Ոչ մի կասկած չէր մնում, որ Վուդլի Պոյնդեքստերի ֆուրգոնները գնում էին հենց իրենց անիվների հետքերով։
  
Մեր հետքե՜րն են,փնթփնթաց Կոլհաունը և, այս հայտնությունն անելով, նա սանձը քաշեց ու սկսեց նզովք թափել։
+
Մեր հետքե՜րն են,փնթփնթաց Կոլհաունը և, այս հայտնությունն անելով, նա սանձը քաշեց ու սկսեց նզովք թափել։
  
Մեր հետքե՞րը։ Ի՞նչ ես ուզում ասել, Կասսի։ Մի՞թե մենք առաջ ենք գնում․․․
+
Մեր հետքե՞րը։ Ի՞նչ ես ուզում ասել, Կասսի։ Մի՞թե մենք առաջ ենք գնում․․․
  
․․․մեր սեփական հետքերով։ Այո, հենց այդ եմ ուզում ասել։ Մենք մի ամբողջ շրջան ենք կատարել։ Նայեցեք, ահա իմ ձիու ետևի սմբակը՝ կոտրված պայտի հետքը։ Ահա և մեր նեգրերի հետքերը։ Հիմա ես այս տեղն էլ եմ ճանաչում։ Սա հենց նույն բլուրն է, որից մենք ցած իջանք վերջին անգամ կանգ առնելուց հետո։ Ա՜յ քեզ ձախորդությո՜ւն, իզուր տեղը մոտ երկու մղոն ճանապարհ ենք կտրել։
+
․․․մեր սեփական հետքերով։ Այո, հենց այդ եմ ուզում ասել։ Մենք մի ամբողջ շրջան ենք կատարել։ Նայեցեք, ահա իմ ձիու ետևի սմբակը՝ կոտրված պայտի հետքը։ Ահա և մեր նեգրերի հետքերը։ Հիմա ես այս տեղն էլ եմ ճանաչում։ Սա հենց նույն բլուրն է, որից մենք ցած իջանք վերջին անգամ կանգ առնելուց հետո։ Ա՜յ քեզ ձախորդությո՜ւն, իզուր տեղը մոտ երկու մղոն ճանապարհ ենք կտրել։
  
 
Այժմ արդեն Կոլհաունի դեմքը ոչ միայն շփոթություն էր արտահայտում, այլ նաև դառն սրտնեղություն ու ամոթ։ Նա ինքն էր մեղավոր, որ քարավանը մնացել էր առանց իսկական ուղեկցի։ Ուղեկիցը, որին վարձել էին Ինդիանոլայում, նրանց ուղեկցել էր մինչև վերջին կանգառը և, այնտեղ գժտվելով գոռոզամիտ կապիտանի հետ, իր հաշիվը ստացել ու ետ էր վերադարձել։
 
Այժմ արդեն Կոլհաունի դեմքը ոչ միայն շփոթություն էր արտահայտում, այլ նաև դառն սրտնեղություն ու ամոթ։ Նա ինքն էր մեղավոր, որ քարավանը մնացել էր առանց իսկական ուղեկցի։ Ուղեկիցը, որին վարձել էին Ինդիանոլայում, նրանց ուղեկցել էր մինչև վերջին կանգառը և, այնտեղ գժտվելով գոռոզամիտ կապիտանի հետ, իր հաշիվը ստացել ու ետ էր վերադարձել։
Տող 215. Տող 215.
 
Ի՜նչ անսպասելի ուրախություն։ Ո՞վ կմտածեր, որ այսպիսի տեղ կարելի է մարդու հանդիպել։ Նորից բոլորի աչքում հույս ճառագեց։ Ի դեմս մոտեցող ձիավորի՝ ճանապարհորդներն իրենց փրկչին էին տեսնում։
 
Ի՜նչ անսպասելի ուրախություն։ Ո՞վ կմտածեր, որ այսպիսի տեղ կարելի է մարդու հանդիպել։ Նորից բոլորի աչքում հույս ճառագեց։ Ի դեմս մոտեցող ձիավորի՝ ճանապարհորդներն իրենց փրկչին էին տեսնում։
  
Տեսեք, նա մեր կողմն է գալիս, չէ՞,հարցրեց ագարակատերը՝ չհավատալով իր աչքերին։
+
Տեսեք, նա մեր կողմն է գալիս, չէ՞,հարցրեց ագարակատերը՝ չհավատալով իր աչքերին։
  
Այո, Հայրիկ, նա ուղիղ մեր կողմն է գալիս,պատասխանեց Հենրին, գլխարկը գլխից վերցնելով և օդում թափահարելով, որպեսզի ձիավորի ուշադրությունն իրենց վրա գրավի։ Բայց դա ավելորդ էր․ ձիավորն առանց այդ էլ նկատել էր կանգ առած գումակը։ Նա առաջ էր սլանում սրարշավ և շուտով այնքան մոտեցավ, որ կարելի էր արդեն ձայն տալ նրան։
+
Այո, Հայրիկ, նա ուղիղ մեր կողմն է գալիս,պատասխանեց Հենրին, գլխարկը գլխից վերցնելով և օդում թափահարելով, որպեսզի ձիավորի ուշադրությունն իրենց վրա գրավի։ Բայց դա ավելորդ էր․ ձիավորն առանց այդ էլ նկատել էր կանգ առած գումակը։ Նա առաջ էր սլանում սրարշավ և շուտով այնքան մոտեցավ, որ կարելի էր արդեն ձայն տալ նրան։
  
 
Նա ձիու սանձը քաշեց միայն այն ժամանակ, երբ գումակի կողքից անցնելով մոտեցավ ագարակատիրոջը և նրա ուղեկիցներին։
 
Նա ձիու սանձը քաշեց միայն այն ժամանակ, երբ գումակի կողքից անցնելով մոտեցավ ագարակատիրոջը և նրա ուղեկիցներին։
  
Մեքսիկացի է,շշնջաց Հենրին՝ նայելով անծանոթի հագուստին։
+
Մեքսիկացի է,շշնջաց Հենրին՝ նայելով անծանոթի հագուստին։
  
Ավելի լավ,նույնպես ցածրաձայն պատասխանեց հայրը։– Ուրեմն նա հաստատ ճանապարհը կիմանա։
+
Ավելի լավ,նույնպես ցածրաձայն պատասխանեց հայրը։― Ուրեմն նա հաստատ ճանապարհը կիմանա։
  
Մեքսիկական ոչինչ չկա սրա մեջ, բացի հագուստից,մրթմրթաց Կոլհաունը։– Ես հիմա, կիմանամ․․․ Buenos dias, caballerol Esta Vuestra Mexicano<ref> Բարև ձեզ, կաբալերո։ Դուք մեքսիկացի՞ եք։</ref>,ողջունեց նա անծանոթին իսպաներեն։
+
Մեքսիկական ոչինչ չկա սրա մեջ, բացի հագուստից,մրթմրթաց Կոլհաունը։― Ես հիմա, կիմանամ․․․ Buenos dias, caballerol Esta Vuestra Mexicano<ref> Բարև ձեզ, կաբալերո։ Դուք մեքսիկացի՞ եք։</ref>,ողջունեց նա անծանոթին իսպաներեն։
  
O՜, ո՛չ,պատասխանեց անծանոթը ժպտալով։– Ես ամենևին էլ մեքսիկացի չեմ։ Կարող եմ ձեզ հետ իսպաներեն խոսել, եթե ցանկանում եք, բայց, ինձ թվում է, դուք ինձ ավելի լավ կհասկանաք, եթե անգլերեն խո-սենք․ դա հավանորեն ձեր մայրենի լեզուն է, չէ՞։
+
O՜, ո՛չ,պատասխանեց անծանոթը ժպտալով։― Ես ամենևին էլ մեքսիկացի չեմ։ Կարող եմ ձեզ հետ իսպաներեն խոսել, եթե ցանկանում եք, բայց, ինձ թվում է, դուք ինձ ավելի լավ կհասկանաք, եթե անգլերեն խո-սենք․ դա հավանորեն ձեր մայրենի լեզուն է, չէ՞։
  
 
Կոլհաունը մտածեց, թե երևի իր արտահայտության մեջ որևէ սխալ է արել, կամ թե իր առոգանությունը ճիշտ չի եղել, դրա համար էլ պատասխան չտվեց։
 
Կոլհաունը մտածեց, թե երևի իր արտահայտության մեջ որևէ սխալ է արել, կամ թե իր առոգանությունը ճիշտ չի եղել, դրա համար էլ պատասխան չտվեց։
  
Մենք ամերիկացիներ ենք սըր,պատասխանեց Պոյնդեքստերը ազգային հպարտությունը խոցված մարդու զգացմունքով։ Ապա, կարծես վախենալով, թե կարող է վիրավորել այն մարդուն, որից օգնություն էր սպասում, ավելացրեց․– Այո, սըր, մենք բոլորս ամերիկացիներ ենք, Հարավային նահանգներից։
+
Մենք ամերիկացիներ ենք սըր,պատասխանեց Պոյնդեքստերը ազգային հպարտությունը խոցված մարդու զգացմունքով։ Ապա, կարծես վախենալով, թե կարող է վիրավորել այն մարդուն, որից օգնություն էր սպասում, ավելացրեց․― Այո, սըր, մենք բոլորս ամերիկացիներ ենք, Հարավային նահանգներից։
  
Այդ հեշտ է որոշել ձեր ուղեկիցներին նայելով,ասաց ձիավորը հազիվ նշմարելի արհամարհական քմծիծաղով նայելով ստրուկ նեգրերի կողմը։– Դժվար չէ նկատել նաև, որ դուք առաջին անգամն եք ճանապարհորդում պրերիայով։ Ճանապարհը կորցրե՞լ եք։
+
Այդ հեշտ է որոշել ձեր ուղեկիցներին նայելով,ասաց ձիավորը հազիվ նշմարելի արհամարհական քմծիծաղով նայելով ստրուկ նեգրերի կողմը։― Դժվար չէ նկատել նաև, որ դուք առաջին անգամն եք ճանապարհորդում պրերիայով։ Ճանապարհը կորցրե՞լ եք։
  
Այո, սըր, և ոչ մի հույս էլ չունենք, թե կգտնենք, եթե միայն դուք այնքան բարի չլինեք, որ օգնություն ցույց տաք մեզ։
+
Այո, սըր, և ոչ մի հույս էլ չունենք, թե կգտնենք, եթե միայն դուք այնքան բարի չլինեք, որ օգնություն ցույց տաք մեզ։
  
Արժե՞ խոսել այդպիսի դատարկ բաների մասին։ Պրերիայով անցնելիս բոլորովին պատահաբար ես նկատեցի ձեր հետքերը։ Հասկացա, որ մոլորվել եք, և սլացա այստեղ ձեզ օգնելու։
+
Արժե՞ խոսել այդպիսի դատարկ բաների մասին։ Պրերիայով անցնելիս բոլորովին պատահաբար ես նկատեցի ձեր հետքերը։ Հասկացա, որ մոլորվել եք, և սլացա այստեղ ձեզ օգնելու։
  
Դա մեծահոգություն է ձեր կողմից։ Մենք շատ երախտապարտ ենք ձեզ, սըր։ Իմ անունը Պոյնդեքստեր է, Վուդլի Պոյնդեքստեր, Լուիզիանայից։ Ես մի ագարակ եմ գնել Լեոնա գետի ափին, Ինջ ամրոցի մոտ։ Հույս ունենք մինչև մութն ընկնելը հասնել այնտեղ։ Ի՞նչ եք կարծում, կհասնե՞նք։
+
Դա մեծահոգություն է ձեր կողմից։ Մենք շատ երախտապարտ ենք ձեզ, սըր։ Իմ անունը Պոյնդեքստեր է, Վուդլի Պոյնդեքստեր, Լուիզիանայից։ Ես մի ագարակ եմ գնել Լեոնա գետի ափին, Ինջ ամրոցի մոտ։ Հույս ունենք մինչև մութն ընկնելը հասնել այնտեղ։ Ի՞նչ եք կարծում, կհասնե՞նք։
  
Կհասնեք, եթե միայն հետևեք իմ խորհուրդներին։
+
Կհասնեք, եթե միայն հետևեք իմ խորհուրդներին։
  
 
Այս ասելով անծանոթը ձին քշեց մի կողմի վրա և սլացավ դեպի բլրի գագաթը։ Թվում էր, թե նա ուսումնասիրում է շրջակայքը, աշխատելով որոշել, թե որ ուղղությամբ պիտի գնան ճանապարհորդները։
 
Այս ասելով անծանոթը ձին քշեց մի կողմի վրա և սլացավ դեպի բլրի գագաթը։ Թվում էր, թե նա ուսումնասիրում է շրջակայքը, աշխատելով որոշել, թե որ ուղղությամբ պիտի գնան ճանապարհորդները։
Տող 247. Տող 247.
 
Բլրի գագաթին կանգնած ձին ու ձիավորը մի սքանչելի պատկեր էին ներկայացնում, որ արժե նկարագրել։
 
Բլրի գագաթին կանգնած ձին ու ձիավորը մի սքանչելի պատկեր էին ներկայացնում, որ արժե նկարագրել։
  
Սքանչելի՝ ցեղական աշխետ նժույգ։ Ինքը՝ արաբական շեյխն անգամ չէր քաշվի այդպիսի նժույգ նստել։ Լայն կրծքով եղեգի պես բարակ, բարեկազմ ոտքերով, լայն գավակով ու հիանալի թավ ագիով նժույգն ինքնին մի գեղեցիկ պատկեր էր ներկայացնում։ Իսկ նրա մեջքին նստած ձիավորը քսանհինգ տարեկանին մոտ մի երիտասարդ էր՝ սքանչելի կազմվածքով և կանոնավոր դիմագծերով։ Նա հագել էր մեքսիկական ռանչերոյի<ref>Ռանչերո անասնապահ։</ref> գեղեցիկ զգեստ՝ թավշե բաճկոն, երկու կողմերում քուղով զարդարված շալվար, բիզոնի կաշվից երկարաճիտ ծանր խթաններով կոշիկներ։ Մետաքսե վառ կարմիր շարֆը գեղատեսորեն գրկել էր նրա իրանը, իսկ գլխի լայնեզր սև գլխարկը զարդարված էր ոսկյա ժապավենով։ Պատկերացրեք այդպիսի մի ձիավոր՝ նստած մավրիտանական ոճով պատրաստված մեքսիկական խոր թամբին, որի զարդարուն թամբատակը նման է այն թամբատակերին, որոնցով իրենց ձիերը ծածկում էին կոնկիստադորները<ref>Կոնկիստադորներ նվաճողներ․ այսպես էին կոչվում իսպանական նվաճողները, որոնք 15–16-րդ դարերում զավթեցին Միջին ու Հարավային Ամերիկայի հսկայական տերիտորիաներ՝ բնաջնջելով ու ստրկացնելով բնիկ ժողովուրդներին՝ հնդկացիներին (ծ․ թ․)։</ref>։ Պատկերացրեք ձեզ այսպիսի մի կաբալերո, և ձեր աչքի առաջ կլինի նա, ում նայում էին ագարակատերն ու իր ուղեկիցները։
+
Սքանչելի՝ ցեղական աշխետ նժույգ։ Ինքը՝ արաբական շեյխն անգամ չէր քաշվի այդպիսի նժույգ նստել։ Լայն կրծքով եղեգի պես բարակ, բարեկազմ ոտքերով, լայն գավակով ու հիանալի թավ ագիով նժույգն ինքնին մի գեղեցիկ պատկեր էր ներկայացնում։ Իսկ նրա մեջքին նստած ձիավորը քսանհինգ տարեկանին մոտ մի երիտասարդ էր՝ սքանչելի կազմվածքով և կանոնավոր դիմագծերով։ Նա հագել էր մեքսիկական ռանչերոյի<ref>Ռանչերո անասնապահ։</ref> գեղեցիկ զգեստ՝ թավշե բաճկոն, երկու կողմերում քուղով զարդարված շալվար, բիզոնի կաշվից երկարաճիտ ծանր խթաններով կոշիկներ։ Մետաքսե վառ կարմիր շարֆը գեղատեսորեն գրկել էր նրա իրանը, իսկ գլխի լայնեզր սև գլխարկը զարդարված էր ոսկյա ժապավենով։ Պատկերացրեք այդպիսի մի ձիավոր՝ նստած մավրիտանական ոճով պատրաստված մեքսիկական խոր թամբին, որի զարդարուն թամբատակը նման է այն թամբատակերին, որոնցով իրենց ձիերը ծածկում էին կոնկիստադորները<ref>Կոնկիստադորներ նվաճողներ․ այսպես էին կոչվում իսպանական նվաճողները, որոնք 15―16-րդ դարերում զավթեցին Միջին ու Հարավային Ամերիկայի հսկայական տերիտորիաներ՝ բնաջնջելով ու ստրկացնելով բնիկ ժողովուրդներին՝ հնդկացիներին (ծ․ թ․)։</ref>։ Պատկերացրեք ձեզ այսպիսի մի կաբալերո, և ձեր աչքի առաջ կլինի նա, ում նայում էին ագարակատերն ու իր ուղեկիցները։
  
 
Իսկ ծածկակառքի վարագույրի հետևից ձիավորին էին նայում ուրիշ աչքեր, որոնք բոլորովին տարբեր զգացմունք էին արտահայտում։ Լուիզա Պոյնդեքստերն իր կյանքում առաջին անգամն էր տեսնում մի մարդ, որը կարծես իր կուսական երազանքի մարմնացումը լիներ։ Անծանոթը շոյված կլիներ, եթե իմանար, թե ինքն ինչ հույզ է արթնացրել դեռատի կրեոլուհու կրծքում։
 
Իսկ ծածկակառքի վարագույրի հետևից ձիավորին էին նայում ուրիշ աչքեր, որոնք բոլորովին տարբեր զգացմունք էին արտահայտում։ Լուիզա Պոյնդեքստերն իր կյանքում առաջին անգամն էր տեսնում մի մարդ, որը կարծես իր կուսական երազանքի մարմնացումը լիներ։ Անծանոթը շոյված կլիներ, եթե իմանար, թե ինքն ինչ հույզ է արթնացրել դեռատի կրեոլուհու կրծքում։
 
Բայց ինչպե՞ս կարող էր իմանալ։ Նա նույնիսկ չգիտեր այդ աղջկա գոյությունը։ Նրա հայացքը միայն սահել էր փոշոտ ծածկակառքի վրայով։ Այդպես է նայում մարդ անշուք խեցիին, չկասկածելով անգամ, որ նրա մեջ թանկարժեք մարգարիտ է թաքնված։
 
Բայց ինչպե՞ս կարող էր իմանալ։ Նա նույնիսկ չգիտեր այդ աղջկա գոյությունը։ Նրա հայացքը միայն սահել էր փոշոտ ծածկակառքի վրայով։ Այդպես է նայում մարդ անշուք խեցիին, չկասկածելով անգամ, որ նրա մեջ թանկարժեք մարգարիտ է թաքնված։
  
Երդվում եմ պատվովս, ես չեմ կարողանում գտնել մի որևէ նշան, որին նայելով դուք կարողանայիք ինքնուրույն կերպով գնալ ձեր ցանկացած տեղը,ասաց ձիավորը գումակի տիրոջը դառնալով։– Բայց այդ ճանապարհը ես գիտեմ։ Դուք ստիպված եք լինելու Լեոնան անցնել ամրոցից մի հինգ մղոն դեպի ցած, և քանի որ ես էլ գետն անցնելու եմ նույն ծանծաղուտով, ուրեմն կարող եք շարժվել իմ ձիու հետքերով։ Դե՛, ցտեսություն, պարոններ։
+
Երդվում եմ պատվովս, ես չեմ կարողանում գտնել մի որևէ նշան, որին նայելով դուք կարողանայիք ինքնուրույն կերպով գնալ ձեր ցանկացած տեղը,ասաց ձիավորը գումակի տիրոջը դառնալով։― Բայց այդ ճանապարհը ես գիտեմ։ Դուք ստիպված եք լինելու Լեոնան անցնել ամրոցից մի հինգ մղոն դեպի ցած, և քանի որ ես էլ գետն անցնելու եմ նույն ծանծաղուտով, ուրեմն կարող եք շարժվել իմ ձիու հետքերով։ Դե՛, ցտեսություն, պարոններ։
 
Այսպես անակնկալ հրաժեշտ տալով՝ անծանոթն ասպանդակեց իր նժույգը և քառատրոփ առաջ սլացավ։
 
Այսպես անակնկալ հրաժեշտ տալով՝ անծանոթն ասպանդակեց իր նժույգը և քառատրոփ առաջ սլացավ։
  
 
Այս անսպասելի մեկնումը ագարակատիրոջն ու նրա ուղեկիցներին շատ անվայել բան թվաց։ Բայց նրանք դեռ մի խոսք էլ չէին փոխանակել, երբ տեսանք, որ անծանոթը վերադառնում է։ Մի տասը վայրկյան չանցած՝ ձիավորը նորից նրանց կողքին էր։ Բոլորը զարմացել էին, թե ինչը նրան ստիպեց վերադառնալ։
 
Այս անսպասելի մեկնումը ագարակատիրոջն ու նրա ուղեկիցներին շատ անվայել բան թվաց։ Բայց նրանք դեռ մի խոսք էլ չէին փոխանակել, երբ տեսանք, որ անծանոթը վերադառնում է։ Մի տասը վայրկյան չանցած՝ ձիավորը նորից նրանց կողքին էր։ Բոլորը զարմացել էին, թե ինչը նրան ստիպեց վերադառնալ։
  
Ես վախենում եմ, որ իմ ձիու հետքերը քիչ օգնեն ձեզ։ Հրդեհից հետո այստեղ արդեն մուստանգներ են եղել և հազարավոր սմբակների հետքեր են թողել։ Ճիշտ է, իմ ձին պայտած է, բայց չէ՞ որ դուք սովոր չեք հետքերը տարբերել, և ձեզ համար դժվար կլինի որոշել իմ ձիու հետքը, մանավանդ, որ չոր մոխրի վրա բոլոր ձիերի հետքերը համարյա միանման են լինում։
+
Ես վախենում եմ, որ իմ ձիու հետքերը քիչ օգնեն ձեզ։ Հրդեհից հետո այստեղ արդեն մուստանգներ են եղել և հազարավոր սմբակների հետքեր են թողել։ Ճիշտ է, իմ ձին պայտած է, բայց չէ՞ որ դուք սովոր չեք հետքերը տարբերել, և ձեզ համար դժվար կլինի որոշել իմ ձիու հետքը, մանավանդ, որ չոր մոխրի վրա բոլոր ձիերի հետքերը համարյա միանման են լինում։
  
Ուրեմն ի՞նչ անենք,հարցրեց ագարակատերը հուսահատության շեշտով։
+
Ուրեմն ի՞նչ անենք,հարցրեց ագարակատերը հուսահատության շեշտով։
  
Շատ եմ ափսոսում, միստր Պոյնդեքստեր, բայց ես չեմ կարող ուղեկցել ձեզ։ Պետք է շտապ մի կարևոր թուղթ տանեմ ամրոց։ Եթե դուք իմ հետքը կորցնեք, այնպես գնացեք, որ արեգակը միշտ ձեր աջ կողմը լինի, այնպես որ ձեր ստվերները դեպի ձախ ընկնեն, մոտ տասնհինգ աստիճանի անկյուն կազմելով ձեր շարժման գծի հետ։ Մի հինգ մղոն կգնաք ուղիղ դեպի առաջ։ Այնտեղից կտեսնեք մի նոճու գագաթ։ Դուք նրան կճանաչեք իր կարմիր գույնով։ Կգնաք ուղիղ դեպի այդ ծառը։ Նոճին հենց գետի ափին է, գետանցից ոչ հեռու։
+
Շատ եմ ափսոսում, միստր Պոյնդեքստեր, բայց ես չեմ կարող ուղեկցել ձեզ։ Պետք է շտապ մի կարևոր թուղթ տանեմ ամրոց։ Եթե դուք իմ հետքը կորցնեք, այնպես գնացեք, որ արեգակը միշտ ձեր աջ կողմը լինի, այնպես որ ձեր ստվերները դեպի ձախ ընկնեն, մոտ տասնհինգ աստիճանի անկյուն կազմելով ձեր շարժման գծի հետ։ Մի հինգ մղոն կգնաք ուղիղ դեպի առաջ։ Այնտեղից կտեսնեք մի նոճու գագաթ։ Դուք նրան կճանաչեք իր կարմիր գույնով։ Կգնաք ուղիղ դեպի այդ ծառը։ Նոճին հենց գետի ափին է, գետանցից ոչ հեռու։
  
 
Երիտասարդ ձիավորն արդեն պատրաստ էր նորից ճանապարհ ընկնելու, բայց ինչ-որ բան նրան ստիպեց ետ պահել իր ձին։ Նա տեսավ ծածկակառքի վարագույրի հետևից նայող մութ, շողշողուն աչքերը։ Նա առաջին անգամ տեսավ այդ աչքերը։
 
Երիտասարդ ձիավորն արդեն պատրաստ էր նորից ճանապարհ ընկնելու, բայց ինչ-որ բան նրան ստիպեց ետ պահել իր ձին։ Նա տեսավ ծածկակառքի վարագույրի հետևից նայող մութ, շողշողուն աչքերը։ Նա առաջին անգամ տեսավ այդ աչքերը։
Տող 269. Տող 269.
 
Ակամայից ձիավորն ինքն էլ հիացմունքի հայացքով պատասխանեց, բայց վախենալով, թե այդ հանդգնություն կհամարեն, շտապ շուռ տվեց իր ձին և նորից դարձավ ագարակատիրոջը, որը ջերմագին շնորհակալություն էր հայտնում անծանոթին։
 
Ակամայից ձիավորն ինքն էլ հիացմունքի հայացքով պատասխանեց, բայց վախենալով, թե այդ հանդգնություն կհամարեն, շտապ շուռ տվեց իր ձին և նորից դարձավ ագարակատիրոջը, որը ջերմագին շնորհակալություն էր հայտնում անծանոթին։
  
Ես արժանի չեմ շնորհակալության,ասաց երիտասարդը,որովհետև ստիպված եմ ձեզ թողնել բախտի քմահաճույքին, քանի որ, դժբախտաբար, ազատ ժամանակ չունեմ։
+
Ես արժանի չեմ շնորհակալության,ասաց երիտասարդը,որովհետև ստիպված եմ ձեզ թողնել բախտի քմահաճույքին, քանի որ, դժբախտաբար, ազատ ժամանակ չունեմ։
  
 
Նա նայեց ժամացույցին, ասես ափսոսալով, որ ստիպված է մենակ գնալ։
 
Նա նայեց ժամացույցին, ասես ափսոսալով, որ ստիպված է մենակ գնալ։
  
Դուք շատ բարի եք, սըր,ասաց Պոյնդեքստերը։– Հուսով եմ, որ ձեր խորհուրդներին հետևելով՝ մենք ճանապարհից չենք շեղվի։ Արևը մեզ կօգնի։
+
Դուք շատ բարի եք, սըր,ասաց Պոյնդեքստերը։― Հուսով եմ, որ ձեր խորհուրդներին հետևելով՝ մենք ճանապարհից չենք շեղվի։ Արևը մեզ կօգնի։
  
Վախենում եմ, որ եղանակը փոխվի։ Հյուսիսում ամպեր են կուտակվում։ Մի ժամ հետո նրանք կարող են արեգակի երեսը ծածկել․․․ Համենայնդեպս, այդ ավելի շուտ կլինի, քան դուք կհասնեք այնտեղ, որտեղից երևում է նոճին․․․ Ես չեմ կարող ձեզ այսպես թողնել․․․ Ասենք, սպասեք,ասաց նա մի րոպե խորհելուց հետո,ես մի հնար գտա, հետևեցեք իմ լասսոյի հետքին։
+
Վախենում եմ, որ եղանակը փոխվի։ Հյուսիսում ամպեր են կուտակվում։ Մի ժամ հետո նրանք կարող են արեգակի երեսը ծածկել․․․ Համենայնդեպս, այդ ավելի շուտ կլինի, քան դուք կհասնեք այնտեղ, որտեղից երևում է նոճին․․․ Ես չեմ կարող ձեզ այսպես թողնել․․․ Ասենք, սպասեք,ասաց նա մի րոպե խորհելուց հետո,ես մի հնար գտա, հետևեցեք իմ լասսոյի հետքին։
  
 
Անծանոթը թամբի աղեղից արձակեց մի պարան, որի մի ծայրը գցեց գետնին՝ մյուս ծայրը թողնելով թամբի աղեղին կապված։ Ապա, մի գեղեցիկ շարժումով գլխարկը վերցնելով, քաղաքավարի գլուխ տվեց, համարյա թե ծածկակառքի կողմը, ձին ասպանդակեց և նորից սլացավ պրերիայով։
 
Անծանոթը թամբի աղեղից արձակեց մի պարան, որի մի ծայրը գցեց գետնին՝ մյուս ծայրը թողնելով թամբի աղեղին կապված։ Ապա, մի գեղեցիկ շարժումով գլխարկը վերցնելով, քաղաքավարի գլուխ տվեց, համարյա թե ծածկակառքի կողմը, ձին ասպանդակեց և նորից սլացավ պրերիայով։
Տող 281. Տող 281.
 
Լասսոն մի տասներկու յարդ ձիու հետևից ձգվելով՝ պրերիայի մոխրացած երեսին թողնում էր մի գիծ, որ նման էր սողացող օձի հետքի։
 
Լասսոն մի տասներկու յարդ ձիու հետևից ձգվելով՝ պրերիայի մոխրացած երեսին թողնում էր մի գիծ, որ նման էր սողացող օձի հետքի։
  
Զարմանալի տարօրինակ երիտասարդ էր,ասաց ագարակատերը՝ նայելով ձիավորի ետևից, որն արագ անհետացավ սև փոշու ամպի մեջ։– Հարկավոր էր անունը հարցնել։
+
Զարմանալի տարօրինակ երիտասարդ էր,ասաց ագարակատերը՝ նայելով ձիավորի ետևից, որն արագ անհետացավ սև փոշու ամպի մեջ։― Հարկավոր էր անունը հարցնել։
  
Ես կասեի՝ զարմանալի ամբարտավանի մեկն է,մրթմրթաց Կոլհաունը, որից չէր վրիպել անծանոթի հայացքը ծածկակառքին, ինչպես և աղջկա պատասխան հայացքը։– Ինչ վերաբերում է նրա անվանը, ապա երևի հարցնելու կարիք էլ չկար։ Միևնույն է, նա մի հնարովի անուն կտար։ Տեխասը լիքն է այդպիսի պճնամոլներով, որոնք այստեղ ընկնելով իրենց համար նոր, ավելի բարեհնչուն անուն են հնարում, կամ թե անունները փոխում են որևէ այլ պատճառով։
+
Ես կասեի՝ զարմանալի ամբարտավանի մեկն է,մրթմրթաց Կոլհաունը, որից չէր վրիպել անծանոթի հայացքը ծածկակառքին, ինչպես և աղջկա պատասխան հայացքը։― Ինչ վերաբերում է նրա անվանը, ապա երևի հարցնելու կարիք էլ չկար։ Միևնույն է, նա մի հնարովի անուն կտար։ Տեխասը լիքն է այդպիսի պճնամոլներով, որոնք այստեղ ընկնելով իրենց համար նոր, ավելի բարեհնչուն անուն են հնարում, կամ թե անունները փոխում են որևէ այլ պատճառով։
  
Լսի՛ր, Կասսի,առարկեց երիտասարդ Պոյնդեքստերը,դու իրավացի չես։ Իմ կարծիքով նա կրթված մարդ է, ջենտլմեն, որը լիովին արժա-նի է ամենապատվավոր անուն կրելու։
+
Լսի՛ր, Կասսի,առարկեց երիտասարդ Պոյնդեքստերը,դու իրավացի չես։ Իմ կարծիքով նա կրթված մարդ է, ջենտլմեն, որը լիովին արժա-նի է ամենապատվավոր անուն կրելու։
  
«Ջենտլմե՜ն»։ Գրողը տանի, հազիվ թե։ Ես դեռ երբեք չեմ տեսել մի ջենտլմեն, որը մեքսիկական լաթեր հագներ։ Գրազ եմ գալիս, որ սա էլ պարզապես սրիկայի մեկն է։
+
«Ջենտլմե՜ն»։ Գրողը տանի, հազիվ թե։ Ես դեռ երբեք չեմ տեսել մի ջենտլմեն, որը մեքսիկական լաթեր հագներ։ Գրազ եմ գալիս, որ սա էլ պարզապես սրիկայի մեկն է։
  
 
Այս խոսակցության ժամանակ չքնաղ կրեոլուհին գլուխը դուրս էր հանել ծածկակառքից և անսքող հետաքրքրությամբ լի հայացքով ճանապարհում էր հեռացող ձիավորին։
 
Այս խոսակցության ժամանակ չքնաղ կրեոլուհին գլուխը դուրս էր հանել ծածկակառքից և անսքող հետաքրքրությամբ լի հայացքով ճանապարհում էր հեռացող ձիավորին։
Տող 293. Տող 293.
 
Եվ հենց դրանով չպիտի՞ բացատրել Կոլհաունի խոսքի խոցող տոնը։
 
Եվ հենց դրանով չպիտի՞ բացատրել Կոլհաունի խոսքի խոցող տոնը։
  
Ի՞նչ կա, Լու,ծածկակառքին մոտենալով հարցրեց նա համարյա շշուկով։– Դու, երևում է, շա՞տ ես շտապում։ Գուցե ուզում ես այն անամոթի ետևից հասնե՞լ։ Դեռ ուշ չէ, ես իմ ձին քեզ կտամ։
+
Ի՞նչ կա, Լու,ծածկակառքին մոտենալով հարցրեց նա համարյա շշուկով։― Դու, երևում է, շա՞տ ես շտապում։ Գուցե ուզում ես այն անամոթի ետևից հասնե՞լ։ Դեռ ուշ չէ, ես իմ ձին քեզ կտամ։
  
 
Դեռատի աղջիկը ետ նայեց՝ խոցված այդ խոսքերից ու այն շեշտից, որով ասվեցին նրանք։ Բայց նա ցույց չտվեց, որ բարկացել է, և վիճել չսկսեց․ իր դժգոհությունը նա արտահայտեց շատ ավելի վիրավորական ձևով։ Զրնգուն ծիծաղը եղավ միակ պատասխանը, որին նա արժանացրեց Կոլհաունին։
 
Դեռատի աղջիկը ետ նայեց՝ խոցված այդ խոսքերից ու այն շեշտից, որով ասվեցին նրանք։ Բայց նա ցույց չտվեց, որ բարկացել է, և վիճել չսկսեց․ իր դժգոհությունը նա արտահայտեց շատ ավելի վիրավորական ձևով։ Զրնգուն ծիծաղը եղավ միակ պատասխանը, որին նա արժանացրեց Կոլհաունին։
  
Ախ, այդպե՜ս․․․ Նայելով քեզ՝ ես մտածեցի, որ այստեղ ինչ-որ բան կա։ Ինձ թվաց, որ քեզ դյութել է այդ շողշողուն փոստատարը։ Նա, երևի, իր շքեղ հագուստո՞վ գերեց քեզ։ Բայց իմացիր, որ նա միայն ագռավ է սիրամարգի փետուրներով, և ես, երևի, դեռ առիթ կունենամ պոկռտելու այդ փետուրները, գուցե և նրա մաշկի հետ միասին։
+
Ախ, այդպե՜ս․․․ Նայելով քեզ՝ ես մտածեցի, որ այստեղ ինչ-որ բան կա։ Ինձ թվաց, որ քեզ դյութել է այդ շողշողուն փոստատարը։ Նա, երևի, իր շքեղ հագուստո՞վ գերեց քեզ։ Բայց իմացիր, որ նա միայն ագռավ է սիրամարգի փետուրներով, և ես, երևի, դեռ առիթ կունենամ պոկռտելու այդ փետուրները, գուցե և նրա մաշկի հետ միասին։
  
Ինչպե՞ս չես ամաչում, Կասսի՛։ Մտածիր, թե ինչեր ես ասում։
+
Ինչպե՞ս չես ամաչում, Կասսի՛։ Մտածիր, թե ինչեր ես ասում։
  
Այդ դու պետք է ամաչես, Լու։ Քո ուշադրությանն ես արժանացնում խեղկատակի հագուստով ինչ-որ սրիկայի։ Ես չեմ կասկածում, որ նա եղած-չեղած մի փոստատար է, որին վարձել են ամրոցի սպաները։
+
Այդ դու պետք է ամաչես, Լու։ Քո ուշադրությանն ես արժանացնում խեղկատակի հագուստով ինչ-որ սրիկայի։ Ես չեմ կասկածում, որ նա եղած-չեղած մի փոստատար է, որին վարձել են ամրոցի սպաները։
  
Կարծում ես, որ փոստատա՞ր է։ Օ՜, որքան կուզենայի սիրային նամակներ ստանալ այդպիսի փոստատարի ձեռքից։
+
Կարծում ես, որ փոստատա՞ր է։ Օ՜, որքան կուզենայի սիրային նամակներ ստանալ այդպիսի փոստատարի ձեռքից։
  
Այդ դեպքում շտապիր և ասա նրան այդ։ Իմ ձին քո տրամադրության տակ է։
+
Այդ դեպքում շտապիր և ասա նրան այդ։ Իմ ձին քո տրամադրության տակ է։
  
Հա՛, հա՛-հա՛։ Ինչպե՞ս գլխի չես ընկնում դու։ Եթե նույնիսկ ես կատակի համար ուզենայի հասնել պրերիայի այդ փոստատարի հետևից, ապա, միևնույն է, քո այդ քոսոտ ձիով ինձ հազիվ թե հաջողվեր այդ։ Նա իր աշխետով այնպես արագ է սլանում, որ ավելի շուտ կանհետանա, քան դու թամբը կփոխես ինձ համար։ O՜, ո՛չ։ Ես նրա հետևից հասնել չեմ կարող, որքան էլ ուզենայի այդ։
+
Հա՛, հա՛-հա՛։ Ինչպե՞ս գլխի չես ընկնում դու։ Եթե նույնիսկ ես կատակի համար ուզենայի հասնել պրերիայի այդ փոստատարի հետևից, ապա, միևնույն է, քո այդ քոսոտ ձիով ինձ հազիվ թե հաջողվեր այդ։ Նա իր աշխետով այնպես արագ է սլանում, որ ավելի շուտ կանհետանա, քան դու թամբը կփոխես ինձ համար։ O՜, ո՛չ։ Ես նրա հետևից հասնել չեմ կարող, որքան էլ ուզենայի այդ։
  
Տես, որ հայրդ չլսի քեզ։
+
Տես, որ հայրդ չլսի քեզ։
  
Տես, որ քեզ չլսի նա,պատասխանեց աղջիկը՝ այժմ արդեն խոսելով լուրջ տոնով։– Թեպետև դու իմ հորաքրոջ տղան ես, և հայրս քեզ կատարելության գագաթ է համարում, Բայց ես ուրիշ կարծիքի եմ։ Ես այդ քեզնից երբեք չեմ թաքցրել, ճիշտ չէ՞։
+
Տես, որ քեզ չլսի նա,պատասխանեց աղջիկը՝ այժմ արդեն խոսելով լուրջ տոնով։― Թեպետև դու իմ հորաքրոջ տղան ես, և հայրս քեզ կատարելության գագաթ է համարում, Բայց ես ուրիշ կարծիքի եմ։ Ես այդ քեզնից երբեք չեմ թաքցրել, ճիշտ չէ՞։
  
 
Կոլհաունը միայն մռայլվեց իր համար դառն այդ խոստովանությունից։
 
Կոլհաունը միայն մռայլվեց իր համար դառն այդ խոստովանությունից։
  
Դու իմ հորաքրոջ տղան ես, ուրիշ ոչինչ,շարունակեց աղջիկը այնպիսի մի տոնով, որ խիստ տարբերվում էր այն կատակի տոնից, որով սկսել էր խոսակցությունը։– Ինձ համար դու ուրիշ ոչ մի բան չես, կապիտան Կասսի Կոլհաուն։ Եվ, խնդրեմ, մի՛ փորձիր իմ խորհրդատուն լինել։ Ես իմ պարտքն եմ համարում խորհրդակցել միմիայն մի մարդու հետ և լսել նրա կշտամբանքը։ Ուստի և, մաստեր<ref>Մաստեր (հաճախ՝ «մասսա», ինչպես նեգրերն են ասում) նշանակում է տիրոջ որդի, փոքրիկ տղա, գործ է ածվում «տեր իմ» նշանակությամբ։</ref> Կաշ, խնդրում եմ ձեռք քաշել այդպիսի բարոյախոսություններից։ Ես ոչ ոքի չեմ ուզում հաշիվ տալ իմ մտքերի ու արարքների մասին, քանի դեռ չեմ հանդիպել մի մարդու, որն արժանի կլինի դրան։ Բայց դու իմ ընտրյալը լինել չես կարող։
+
Դու իմ հորաքրոջ տղան ես, ուրիշ ոչինչ,շարունակեց աղջիկը այնպիսի մի տոնով, որ խիստ տարբերվում էր այն կատակի տոնից, որով սկսել էր խոսակցությունը։― Ինձ համար դու ուրիշ ոչ մի բան չես, կապիտան Կասսի Կոլհաուն։ Եվ, խնդրեմ, մի՛ փորձիր իմ խորհրդատուն լինել։ Ես իմ պարտքն եմ համարում խորհրդակցել միմիայն մի մարդու հետ և լսել նրա կշտամբանքը։ Ուստի և, մաստեր<ref>Մաստեր (հաճախ՝ «մասսա», ինչպես նեգրերն են ասում) նշանակում է տիրոջ որդի, փոքրիկ տղա, գործ է ածվում «տեր իմ» նշանակությամբ։</ref> Կաշ, խնդրում եմ ձեռք քաշել այդպիսի բարոյախոսություններից։ Ես ոչ ոքի չեմ ուզում հաշիվ տալ իմ մտքերի ու արարքների մասին, քանի դեռ չեմ հանդիպել մի մարդու, որն արժանի կլինի դրան։ Բայց դու իմ ընտրյալը լինել չես կարող։
  
 
Իր այս նախատինքը վերջացնելով աղջիկը նորից ետ ընկավ ծածկակառքի բարձի վրա, կապիտանին չափելով այնպիսի մի հայացքով, որը լի էր ցասումով ու արհամարհանքով։ Հետո կառքի վարագույրը քաշեց, հասկացնելով, որ այլևս նրա հետ խոսել չի ուզում։
 
Իր այս նախատինքը վերջացնելով աղջիկը նորից ետ ընկավ ծածկակառքի բարձի վրա, կապիտանին չափելով այնպիսի մի հայացքով, որը լի էր ցասումով ու արհամարհանքով։ Հետո կառքի վարագույրը քաշեց, հասկացնելով, որ այլևս նրա հետ խոսել չի ուզում։
Տող 327. Տող 327.
 
Հետքը ուղիղ գծով չէր ձգվում, այլ գալարվում էր թփուտների միջով։ Երբեմն, երբ ճանապարհը ծառազուրկ տեղերով էր անցնում, հետքը հեռանում էր մի կողմի վրա։ Եվ այդ պատահաբար չէր արվում։ Այդպիսի տեղերում լինում էին խոր-խոր ձորեր և այլ արգելքներ։ Լասսոյի հետքը շրջանցում էր դրանք՝ ճանապարհ ցույց տալով ֆուրգոններին։
 
Հետքը ուղիղ գծով չէր ձգվում, այլ գալարվում էր թփուտների միջով։ Երբեմն, երբ ճանապարհը ծառազուրկ տեղերով էր անցնում, հետքը հեռանում էր մի կողմի վրա։ Եվ այդ պատահաբար չէր արվում։ Այդպիսի տեղերում լինում էին խոր-խոր ձորեր և այլ արգելքներ։ Լասսոյի հետքը շրջանցում էր դրանք՝ ճանապարհ ցույց տալով ֆուրգոններին։
  
Որքան ուշադիր է այդ երիտասարդը,ասաց Պոյնդեքստերը։– Իսկապես ես շատ եմ ցավում, որ անունը չիմացանք։ Եթե նա ամրոցումն է ծառայում, մենք էլի կհանդիպենք նրան։
+
Որքան ուշադիր է այդ երիտասարդը,ասաց Պոյնդեքստերը։― Իսկապես ես շատ եմ ցավում, որ անունը չիմացանք։ Եթե նա ամրոցումն է ծառայում, մենք էլի կհանդիպենք նրան։
  
Անտարակույս,գոչեց Հենրին։– Եվ ես շատ ուրախ կլինեմ։
+
Անտարակույս,գոչեց Հենրին։― Եվ ես շատ ուրախ կլինեմ։
  
 
Լուիզան նստած էր ետ ընկած նստիքի բարձին։ Նա լսեց հոր ու եղբոր խոսակցությունը, բայց ոչինչ չասաց, միայն նրա հայացքից կարելի էր հասկանալ, որ ամբողջ սրտով համակարծիք էր եղբոր հետ։
 
Լուիզան նստած էր ետ ընկած նստիքի բարձին։ Նա լսեց հոր ու եղբոր խոսակցությունը, բայց ոչինչ չասաց, միայն նրա հայացքից կարելի էր հասկանալ, որ ամբողջ սրտով համակարծիք էր եղբոր հետ։
Տող 335. Տող 335.
 
Ագարակատերը շատ ուրախ էր, որ դժվարին ճանապարհորդությունը շուտով վերջանալու է, և ինքը հնարավորություն է ունենալու մինչև արևի մայր մտնելը տեսնել իր նոր տիրապետությունները։ Նրա տրամադրությունը բարձր էր։ Այդ գոռոզ արիստոկրատը հանկարծ իր ողորմած ուշադրությանն արժանացրեց բոլոր շրջապատողներին․ նա անբռնազբոսիկ զրուցում էր իր վերակացուի հետ, կանգ էր առնում կատակելու քեռի Սցիպիոնի հետ, որը հազիվ քարշ էր տալիս բշտիկներով ծածկված իր ոտքերը, մոտեցավ սիրտ տալու մորաքույր Քլոյին, որը գնում էր երեխան գրկին։
 
Ագարակատերը շատ ուրախ էր, որ դժվարին ճանապարհորդությունը շուտով վերջանալու է, և ինքը հնարավորություն է ունենալու մինչև արևի մայր մտնելը տեսնել իր նոր տիրապետությունները։ Նրա տրամադրությունը բարձր էր։ Այդ գոռոզ արիստոկրատը հանկարծ իր ողորմած ուշադրությանն արժանացրեց բոլոր շրջապատողներին․ նա անբռնազբոսիկ զրուցում էր իր վերակացուի հետ, կանգ էր առնում կատակելու քեռի Սցիպիոնի հետ, որը հազիվ քարշ էր տալիս բշտիկներով ծածկված իր ոտքերը, մոտեցավ սիրտ տալու մորաքույր Քլոյին, որը գնում էր երեխան գրկին։
  
«Սքանչելի՜ է,կարող էր գոչել կողմնակի դիտողը մոլորության մեջ ընկնելով այս արտասովոր տեսարանից, որ այնքան խնամքով նկարագրում են իր իսկ՝ սատանայի կողմից կաշառված գրչակները։– Վերջիվերջո որքա՜ն լավն են ստրկատերերի նահապետական բարքերը։ Եվ այդ այն ամենից հետո, ինչ մենք ասել ու արել ենք ստրկությունը վերացնելու համար։ Այդ հնամենի շենքը, ասպետական ազգի այդ արժանավոր անկյունաքարը խորտակելու փորձը սոսկ ֆիլանտրոպիական խենթություն է, ավելորդ նրբազգացություն։ Օ՜, դուք, ստրկությունը ոչնչացնելու ձգտող ֆանատիկոսներ։ Ինչո՞ւ եք դուք ծառանում ստրկության դեմ։ Մի՞թե չգիտեք, որ ոմանք պետք է տառապեն, պետք է աշխատեն ու քաղցած մնան, որպեսզի ուրիշները շքեղություն վայելեն և պարապ-սարապ մնան։ Մի՞թե չգիտեք, որ ոմանք պետք է ստրուկներ լինեն, որպեսզի ուրիշներն ազատ լինեն»։
+
«Սքանչելի՜ է,կարող էր գոչել կողմնակի դիտողը մոլորության մեջ ընկնելով այս արտասովոր տեսարանից, որ այնքան խնամքով նկարագրում են իր իսկ՝ սատանայի կողմից կաշառված գրչակները։― Վերջիվերջո որքա՜ն լավն են ստրկատերերի նահապետական բարքերը։ Եվ այդ այն ամենից հետո, ինչ մենք ասել ու արել ենք ստրկությունը վերացնելու համար։ Այդ հնամենի շենքը, ասպետական ազգի այդ արժանավոր անկյունաքարը խորտակելու փորձը սոսկ ֆիլանտրոպիական խենթություն է, ավելորդ նրբազգացություն։ Օ՜, դուք, ստրկությունը ոչնչացնելու ձգտող ֆանատիկոսներ։ Ինչո՞ւ եք դուք ծառանում ստրկության դեմ։ Մի՞թե չգիտեք, որ ոմանք պետք է տառապեն, պետք է աշխատեն ու քաղցած մնան, որպեսզի ուրիշները շքեղություն վայելեն և պարապ-սարապ մնան։ Մի՞թե չգիտեք, որ ոմանք պետք է ստրուկներ լինեն, որպեսզի ուրիշներն ազատ լինեն»։
  
 
Միլիոններին տառապանք բերող այս ճառերը վերջին ժամանակներս շատ հաճախ են լսվում։ Վա՜յ այն մարդուն, որ արտասանում է այս ճառերը, և այն ազգին, որ լսում է դրանք։
 
Միլիոններին տառապանք բերող այս ճառերը վերջին ժամանակներս շատ հաճախ են լսվում։ Վա՜յ այն մարդուն, որ արտասանում է այս ճառերը, և այն ազգին, որ լսում է դրանք։
Տող 353. Տող 353.
 
Բայց դա պետք է անհանգստություն պատճառեր․ լասսոյի հետքը առաջվա պես լավ երևում էր, և արևով ճամփան գտնելու անհրաժեշտություն չէր զգացվում։ Այնուամենայնիվ, արեգակի երեսը ծածկող ամպերը ճնշող ազդեցություն ունեցան ճանապարհորդների տրամադրության վրա։
 
Բայց դա պետք է անհանգստություն պատճառեր․ լասսոյի հետքը առաջվա պես լավ երևում էր, և արևով ճամփան գտնելու անհրաժեշտություն չէր զգացվում։ Այնուամենայնիվ, արեգակի երեսը ծածկող ամպերը ճնշող ազդեցություն ունեցան ճանապարհորդների տրամադրության վրա։
  
Կարելի է կարծել, թե արդեն արեգակը մայր է մտնում,ասաց ագարակատերը՝ իր ոսկե ժամացույցը հանելով,այնինչ, այժմ ընդամենը ժամը երեքն է։ Մեր բախտն է, որ այն երիտասարդն օգնեց մեզ։ Եթե նա չլիներ, մենք մինչև մայրամուտ պիտի թափառեինք այս խանձված տափաստանում։ Գուցե և ստիպված լինեինք այս մոխրի վրա գիշերել․․․
+
Կարելի է կարծել, թե արդեն արեգակը մայր է մտնում,ասաց ագարակատերը՝ իր ոսկե ժամացույցը հանելով,այնինչ, այժմ ընդամենը ժամը երեքն է։ Մեր բախտն է, որ այն երիտասարդն օգնեց մեզ։ Եթե նա չլիներ, մենք մինչև մայրամուտ պիտի թափառեինք այս խանձված տափաստանում։ Գուցե և ստիպված լինեինք այս մոխրի վրա գիշերել․․․
  
Այ թե սև կլիներ մեր անկողինը,կատակով վրա բերեց Հենրին, որպեսզի խոսակցությանն ավելի ուրախ բնույթ տա։– Օ՜, ինչ սարսափելի երազներ կտեսնեի ես, եթե ստիպված լինեի այսպիսի սև գետնի վրա քնել։
+
Այ թե սև կլիներ մեր անկողինը,կատակով վրա բերեց Հենրին, որպեսզի խոսակցությանն ավելի ուրախ բնույթ տա։― Օ՜, ինչ սարսափելի երազներ կտեսնեի ես, եթե ստիպված լինեի այսպիսի սև գետնի վրա քնել։
  
Ես նույնպես,ավելացրեց քույրը՝ դուրս նայելով ծածկակառքի վարագույրի հետևից և շրջապատը դիտելով։– Ես հավատացած եմ, որ երազումս Պլուտոնին<ref>Պլուտոն Հին հունական դիցաբանության մեջ դժոխքի աստվածը։</ref> էլ, Պրոզերպինային<ref>Պրոգերպինա դժոխքի աստվածուհին։</ref> էլ կտեսնեի դժոխքում։
+
Ես նույնպես,ավելացրեց քույրը՝ դուրս նայելով ծածկակառքի վարագույրի հետևից և շրջապատը դիտելով։― Ես հավատացած եմ, որ երազումս Պլուտոնին<ref>Պլուտոն Հին հունական դիցաբանության մեջ դժոխքի աստվածը։</ref> էլ, Պրոզերպինային<ref>Պրոգերպինա դժոխքի աստվածուհին։</ref> էլ կտեսնեի դժոխքում։
  
Հի՛-հի՛-հի՛,ծիծաղեց նստարանին նստած խափշիկ կառապանը, որն ագարակի մատյաններում Պոյնդեքստերի Պլուտոն անունն էր կրում։– Միսս Լուին երազում ինձ կտեսնի այս սև պրերիայում։ Ա՛յ թե ծիծաղելի երազ կլինի՜։ Հի՛-հի՛-հի՛։
+
Հի՛-հի՛-հի՛,ծիծաղեց նստարանին նստած խափշիկ կառապանը, որն ագարակի մատյաններում Պոյնդեքստերի Պլուտոն անունն էր կրում։― Միսս Լուին երազում ինձ կտեսնի այս սև պրերիայում։ Ա՛յ թե ծիծաղելի երազ կլինի՜։ Հի՛-հի՛-հի՛։
  
Շատ շուտ եք սկսել ծիծաղել,հնչեց կապիտանի մռայլ ձայնը, որ մոտեցել էր այդ խոսակցության ժամանակ։– Գուցե և իրոք ստիպված լինեք գիշերել այս սև պրերիայում։ Դեռ լավ է, եթե որևէ ավելի վատ բան չպատահի։
+
Շատ շուտ եք սկսել ծիծաղել,հնչեց կապիտանի մռայլ ձայնը, որ մոտեցել էր այդ խոսակցության ժամանակ։― Գուցե և իրոք ստիպված լինեք գիշերել այս սև պրերիայում։ Դեռ լավ է, եթե որևէ ավելի վատ բան չպատահի։
  
Ի՞նչ ես ուզում ասել դրանով, Կաշ,հարցրեց ագարակատերը։
+
Ի՞նչ ես ուզում ասել դրանով, Կաշ,հարցրեց ագարակատերը։
  
Ուզում եմ ասել, քեռի, որ այն տղան մեզ խաբել է։ Ես դա դեռ  վերջնականապես պնդել չեմ կարող, բայց դրությունը շատ վատ է։ Մենք արդեն հինգ մղոնից ավելի ենք անցել․․․ Երևի մոտ վեց մղոն, բայց ո՞ւր է նոճին, որի մասին խոսում էր նա։ Ես լավ տեսողություն ունեմ, բայց որքան էլ հեռուներն եմ դիտում, ոչ մի ծառ չեմ նշմարում։
+
Ուզում եմ ասել, քեռի, որ այն տղան մեզ խաբել է։ Ես դա դեռ  վերջնականապես պնդել չեմ կարող, բայց դրությունը շատ վատ է։ Մենք արդեն հինգ մղոնից ավելի ենք անցել․․․ Երևի մոտ վեց մղոն, բայց ո՞ւր է նոճին, որի մասին խոսում էր նա։ Ես լավ տեսողություն ունեմ, բայց որքան էլ հեռուներն եմ դիտում, ոչ մի ծառ չեմ նշմարում։
  
Բայց ինչո՞ւ պիտի նա խաբեր մեզ։
+
Բայց ինչո՞ւ պիտի նա խաբեր մեզ։
  
Ախ, «ինչո՜ւ»։ Հենց բանն էլ այն է, որ նա երևի շատ պատճառներ է ունեցել դրա համար։
+
Ախ, «ինչո՜ւ»։ Հենց բանն էլ այն է, որ նա երևի շատ պատճառներ է ունեցել դրա համար։
  
Ասա մեզ այդ պատճառներից գոնե մեկը,արծաթահնչուն մի ձայն լսվեց ծածկակառքից,մենք հետաքրքրությամբ կլսենք քեզ։
+
Ասա մեզ այդ պատճառներից գոնե մեկը,արծաթահնչուն մի ձայն լսվեց ծածկակառքից,մենք հետաքրքրությամբ կլսենք քեզ։
  
Պարզ բան է․ ամեն ինչ, որ վերաբերում է այդ անձին, դու մեծ հե-տաքրքրությամբ կլսես,քմծիծաղով պատասխանեց Կոլհաունը։– Իսկ եթե ես իմ ենթադրությունն ասեմ, դու քեզ հատուկ ներողամտությամբ կեղծ տագնապ կանվանես այն։
+
Պարզ բան է․ ամեն ինչ, որ վերաբերում է այդ անձին, դու մեծ հե-տաքրքրությամբ կլսես,քմծիծաղով պատասխանեց Կոլհաունը։― Իսկ եթե ես իմ ենթադրությունն ասեմ, դու քեզ հատուկ ներողամտությամբ կեղծ տագնապ կանվանես այն։
  
Դա կախված կլինի նրանից, թե ինչ կասես դու, մաստեր Կասսի։ Ինձ թվում է, որ դու պետք է փորձես մեզ։ Դե հո մենք չենք կարող մտածել, որ դու, լինելով զինվորական ու այդքան փորձված ճանապարհորդ, կսկսես կեղծ տագնապ առաջացնել։
+
Դա կախված կլինի նրանից, թե ինչ կասես դու, մաստեր Կասսի։ Ինձ թվում է, որ դու պետք է փորձես մեզ։ Դե հո մենք չենք կարող մտածել, որ դու, լինելով զինվորական ու այդքան փորձված ճանապարհորդ, կսկսես կեղծ տագնապ առաջացնել։
  
 
Կոլհաունը հասկացավ կծու ծաղրը և երևի ձեռք կքաշեր հետագա բացատրություններից, եթե Պոյնդեքստերը չպնդեր այդ։
 
Կոլհաունը հասկացավ կծու ծաղրը և երևի ձեռք կքաշեր հետագա բացատրություններից, եթե Պոյնդեքստերը չպնդեր այդ։
  
Լսիր, Կասսի,լրջորեն հարցրեց ագարակատերը,բացատրիր՝ բանն ի՞նչ է։ Այն, ինչ դու ասացիր, լուրջ կասկած է հարուցում։ Ի՞նչ նպատակ կարող էր հետապնդել այն երիտասարդը՝ սխալ ուղղություն տալով մեզ։
+
Լսիր, Կասսի,լրջորեն հարցրեց ագարակատերը,բացատրիր՝ բանն ի՞նչ է։ Այն, ինչ դու ասացիր, լուրջ կասկած է հարուցում։ Ի՞նչ նպատակ կարող էր հետապնդել այն երիտասարդը՝ սխալ ուղղություն տալով մեզ։
  
Դե ի՞նչ ասեմ, քեռի,խոսեց Կոլհաունը, և նրա ձայնում արդեն առաջվա ինքնավստահությունը չկար,ես հո չեմ պնդում, թե իրոք այդ-պես է, այլ միայն իմ ենթադրությունն եմ հայանում։
+
Դե ի՞նչ ասեմ, քեռի,խոսեց Կոլհաունը, և նրա ձայնում արդեն առաջվա ինքնավստահությունը չկար,ես հո չեմ պնդում, թե իրոք այդ-պես է, այլ միայն իմ ենթադրությունն եմ հայանում։
  
Այսինքն, ի՞նչ ենթադրություն։
+
Այսինքն, ի՞նչ ենթադրություն։
  
Է՛հ, քի՞չ բան կարող է պատահել։ Այս տափաստաններում քիչ չի պատահում, որ հարձակվում են քարավանների վրա, նույնիսկ մերինից ավելի ուժեղ քարավանի վրա և կողոպտում են ու սպանում։
+
Է՛հ, քի՞չ բան կարող է պատահել։ Այս տափաստաններում քիչ չի պատահում, որ հարձակվում են քարավանների վրա, նույնիսկ մերինից ավելի ուժեղ քարավանի վրա և կողոպտում են ու սպանում։
  
Աստվա՜ծ փրկի,շինծու տագնապով գոչեց Լուիզան։
+
Աստվա՜ծ փրկի,շինծու տագնապով գոչեց Լուիզան։
  
Հնդկացինե՞րը,հարցրեց Պոյնդեքստերը։
+
Հնդկացինե՞րը,հարցրեց Պոյնդեքստերը։
  
Պատահում է, որ հնդկացիներն էլ են հարձակվում, բայց հաճախ սպիտակներն են հնդկացի ձևանում և այն էլ ո՛չ միայն մեքսիկացիները։ Դրա համար հարկավոր է միայն մի քիչ դարչնագույն ներկ, ձիու պոչից շինված կեղծամ, գլխարկին կպցնելու համար մի քանի փետուր և որքան կարելի է շատ լկտիություն։ Եթե մեզ «սպիտակ հնդկացիների» հրոսակախումբը կողոպտի, իսկ այդ հաճախ է պատահում, ապա մենք պետք է միայն ինքներս մեզ մեղադրենք․ մենք պատժված կլինենք նրա համար, որ այդպես միամտաբար վստահել ենք բոլորովին անծանոթ մի մարդու։
+
Պատահում է, որ հնդկացիներն էլ են հարձակվում, բայց հաճախ սպիտակներն են հնդկացի ձևանում և այն էլ ո՛չ միայն մեքսիկացիները։ Դրա համար հարկավոր է միայն մի քիչ դարչնագույն ներկ, ձիու պոչից շինված կեղծամ, գլխարկին կպցնելու համար մի քանի փետուր և որքան կարելի է շատ լկտիություն։ Եթե մեզ «սպիտակ հնդկացիների» հրոսակախումբը կողոպտի, իսկ այդ հաճախ է պատահում, ապա մենք պետք է միայն ինքներս մեզ մեղադրենք․ մենք պատժված կլինենք նրա համար, որ այդպես միամտաբար վստահել ենք բոլորովին անծանոթ մի մարդու։
  
Տե՜ր իմ Աստված, Կասսի։ Ախր դա լուրջ մեղադրանք է։ Մի՞թե դու ուզում ես ասել, թե այն թղթատարը,եթե միայն նա իրոք թղթատար է,մեզ որոգայթի մեջ է քաշում։
+
Տե՜ր իմ Աստված, Կասսի։ Ախր դա լուրջ մեղադրանք է։ Մի՞թե դու ուզում ես ասել, թե այն թղթատարը,եթե միայն նա իրոք թղթատար է,մեզ որոգայթի մեջ է քաշում։
  
Ո՛չ, քեռի, ես այդ չեմ ասում, ասում եմ միայն, որ այդպիսի բաներ լինում են։ Հնարավոր է, որ նա էլ ընդունակ լինի դրան․․․
+
Ո՛չ, քեռի, ես այդ չեմ ասում, ասում եմ միայն, որ այդպիսի բաներ լինում են։ Հնարավոր է, որ նա էլ ընդունակ լինի դրան․․․
  
Հնարավոր է, բայց քիչ հավանական,ծածկակառքից հնչեց մի ձայն, որ լի էր խայթող ծաղրով։
+
Հնարավոր է, բայց քիչ հավանական,ծածկակառքից հնչեց մի ձայն, որ լի էր խայթող ծաղրով։
  
Ո՛չ,գոչեց պատանի Հենրին, որը թեև մի քիչ առաջ էր անցել, բայց լսել էր այս ամբողջ խոսակցությունը,քո կասկածները հիմք չունեն, Կասսի։ Դա ուղղակի զրպարտություն է։ Եվ ես կարող եմ ապացուցել այդ։ Նայիր այստեղ։
+
Ո՛չ,գոչեց պատանի Հենրին, որը թեև մի քիչ առաջ էր անցել, բայց լսել էր այս ամբողջ խոսակցությունը,քո կասկածները հիմք չունեն, Կասսի։ Դա ուղղակի զրպարտություն է։ Եվ ես կարող եմ ապացուցել այդ։ Նայիր այստեղ։
  
 
Պատանին կանգնեցրեց իր ձին և ցույց տվեց մի ինչ-որ բան, իր պարզ երևում էր լասսոյի հետքից քիչ հեռու։ Դա մի բարձր կակտուս էր, որի կանաչ, հյութալի բունը փրկվել էր կրակից։
 
Պատանին կանգնեցրեց իր ձին և ցույց տվեց մի ինչ-որ բան, իր պարզ երևում էր լասսոյի հետքից քիչ հեռու։ Դա մի բարձր կակտուս էր, որի կանաչ, հյութալի բունը փրկվել էր կրակից։
 
Բայց Հենրի Պոյնդեքստերն իր ուղեկիցների ուշադրությունը հրավիրում էր ոչ թե այդ բույսի վրա, այլ նրա փշերից մեկին հագցրած փոքրիկ, սպիտակ թղթի վրա։ Նա, ով ծանոթ է քաղաքակիրթ հասարակության սովորույթներին, իսկույն կիմանար, որ դա այցետոմս է։
 
Բայց Հենրի Պոյնդեքստերն իր ուղեկիցների ուշադրությունը հրավիրում էր ոչ թե այդ բույսի վրա, այլ նրա փշերից մեկին հագցրած փոքրիկ, սպիտակ թղթի վրա։ Նա, ով ծանոթ է քաղաքակիրթ հասարակության սովորույթներին, իսկույն կիմանար, որ դա այցետոմս է։
  
Տեսնենք ինչ է գրված այստեղ,ասաց պատանին մոտ քշելով ձին և բարձր ձայնով կարդաց․– «Նոճին երևում»։
+
Տեսնենք ինչ է գրված այստեղ,ասաց պատանին մոտ քշելով ձին և բարձր ձայնով կարդաց․― «Նոճին երևում»։
  
Ո՞ւր է,հարցրեց Պոյնդեքստերը։
+
Ո՞ւր է,հարցրեց Պոյնդեքստերը։
  
Այստեղ նկարված է մի ձեռք,պատասխանեց Հենրին։– Տարա-կույս չկա, որ մեկնած մատը նոճին է ցույց տալիս։
+
Այստեղ նկարված է մի ձեռք,պատասխանեց Հենրին։― Տարա-կույս չկա, որ մեկնած մատը նոճին է ցույց տալիս։
  
 
Բոլորը սկսեցին նայել թղթում ցույց տրված կողմը։
 
Բոլորը սկսեցին նայել թղթում ցույց տրված կողմը։
Տող 414. Տող 414.
 
Եթե արեգակը լուսավորելիս լիներ, նոճին կերևար առաջին իսկ հայացքից։ Բայց կապույտ երկինքը կապարի գորշ գույն էր ստացել, և որքան էլ ճանապարհորդները լարում էին իրենց տեսողությունը, հորիզոնում չէր երևում ոչ մի բան, որը ծառի կատար հիշեցներ։
 
Եթե արեգակը լուսավորելիս լիներ, նոճին կերևար առաջին իսկ հայացքից։ Բայց կապույտ երկինքը կապարի գորշ գույն էր ստացել, և որքան էլ ճանապարհորդները լարում էին իրենց տեսողությունը, հորիզոնում չէր երևում ոչ մի բան, որը ծառի կատար հիշեցներ։
  
Այնտեղ ոչինչ չկա,վստահ տոնով ասաց Կոլհաունը։– Ես համոզված եմ, որ սա միայն այն թափառաշրջիկի մի նոր խորամանկությունն է։
+
Այնտեղ ոչինչ չկա,վստահ տոնով ասաց Կոլհաունը։― Ես համոզված եմ, որ սա միայն այն թափառաշրջիկի մի նոր խորամանկությունն է։
  
Դու սխալվում ես,միջամտեց այն ձայնը, որն այդպես հաճախ էր հակաճառում Կասսիին։– Հեռադիտակով նայիր։ Եթե քո հիանալի տեսողությունը քեզ չի դավաճանել, ապա հորիզոնում կտեսնես մի բան, որ շատ նման է ծառի։ Երևի հենց այդ է նոճին։ Չէ՞ որ ես Լուիզիանայի ճահճուտներում երբեք նոճի չեմ տեսել։
+
Դու սխալվում ես,միջամտեց այն ձայնը, որն այդպես հաճախ էր հակաճառում Կասսիին։― Հեռադիտակով նայիր։ Եթե քո հիանալի տեսողությունը քեզ չի դավաճանել, ապա հորիզոնում կտեսնես մի բան, որ շատ նման է ծառի։ Երևի հենց այդ է նոճին։ Չէ՞ որ ես Լուիզիանայի ճահճուտներում երբեք նոճի չեմ տեսել։
  
 
Կոլհաունը չուզեց հեռադիտակը վերցնել աղջկա ձեռքից։ Նա գիտեր, որ Լուիզան ճիշտ է ասում, և նրան մի ավելորդ ապացույց էլ պետք չէր։
 
Կոլհաունը չուզեց հեռադիտակը վերցնել աղջկա ձեռքից։ Նա գիտեր, որ Լուիզան ճիշտ է ասում, և նրան մի ավելորդ ապացույց էլ պետք չէր։
Տող 422. Տող 422.
 
Այն ժամանակ Պոյնդեքստերը հեռադիտակը վերցրեց, հարմարեցրեց իր կարճատես աչքերին և պարզ տեսավ պրերիայի վրա բարձրացող նոճին։
 
Այն ժամանակ Պոյնդեքստերը հեռադիտակը վերցրեց, հարմարեցրեց իր կարճատես աչքերին և պարզ տեսավ պրերիայի վրա բարձրացող նոճին։
  
Ճշմարիտ է,ասաց նա,նոճին երևում է։ Պարզ է, որ երիտասարդն ազնիվ մարդ է, և դու, Կաշ, իզուր ես զրպարտում նրան։ Ես չէի էլ հավա-տում, թե նա կարող է մեզ հետ այդպիսի չար խաղ խաղալ․․․ Դե՛հ, միստր Սանսոմ, հրաման տվեք գումակին, հարկավոր է առաջ շարժվել։
+
Ճշմարիտ է,ասաց նա,նոճին երևում է։ Պարզ է, որ երիտասարդն ազնիվ մարդ է, և դու, Կաշ, իզուր ես զրպարտում նրան։ Ես չէի էլ հավա-տում, թե նա կարող է մեզ հետ այդպիսի չար խաղ խաղալ․․․ Դե՛հ, միստր Սանսոմ, հրաման տվեք գումակին, հարկավոր է առաջ շարժվել։
  
 
Կոլհաունը չարությամբ խթանեց ձիուն և սլացավ պրերիայով․ նա այլևս սիրտ չուներ խոսելու․ ոչ էլ մնալու իր ուղեկիցների հետ։
 
Կոլհաունը չարությամբ խթանեց ձիուն և սլացավ պրերիայով․ նա այլևս սիրտ չուներ խոսելու․ ոչ էլ մնալու իր ուղեկիցների հետ։
  
Հապա մի տուր ինձ տեսնեմ այդ այցետոմսը, Հենրի,կամացուկ ասաց Լուիզան։– Ես ուզում եմ տեսնել այն սլաքը, որ օգնեց մեզ։ Թուղթը վերցնենք մեզ մոտ․ քանի որ ուղղությունն արդեն գիտենք, կակտուսի վրա թողնելը միտք չունի։
+
Հապա մի տուր ինձ տեսնեմ այդ այցետոմսը, Հենրի,կամացուկ ասաց Լուիզան։― Ես ուզում եմ տեսնել այն սլաքը, որ օգնեց մեզ։ Թուղթը վերցնենք մեզ մոտ․ քանի որ ուղղությունն արդեն գիտենք, կակտուսի վրա թողնելը միտք չունի։
  
 
Հենրին կատարեց քրոջ խնդիրքը, չմտածելով անգամ նրա գաղտնի մտքերի մասին։ Նա թուղթը կակտուսից պոկեց և նետեց Լուիզայի ծնկներին։
 
Հենրին կատարեց քրոջ խնդիրքը, չմտածելով անգամ նրա գաղտնի մտքերի մասին։ Նա թուղթը կակտուսից պոկեց և նետեց Լուիզայի ծնկներին։
  
Մորիս Ջերալդ,շշնջաց կրեոլուհին թղթի հակառակ երեսին տեսնելով անունը։– Մորիս Ջերա՜լդ,կրկնեց նա հուզված՝ թուղթը պահելով ծոցում։– Ով էլ որ լինես, որտեղից էլ եկած լինես, ուր էլ գնաս և ինչ էլ որ դառնաս, այսօրվանից մեր բախտն ընդհանուր է։ Ես այդ զգում եմ, ես այդ գիտեմ այնպես պարզ, ինչպես երկինքն եմ տեսնում իմ գլխավերևը։ O՜, ի՜նչ ահավոր երկինք է։ Չլինի՞ իմ անհայտ բախտն էլ այսպիսին է լինելու։
+
Մորիս Ջերալդ,շշնջաց կրեոլուհին թղթի հակառակ երեսին տեսնելով անունը։― Մորիս Ջերա՜լդ,կրկնեց նա հուզված՝ թուղթը պահելով ծոցում։― Ով էլ որ լինես, որտեղից էլ եկած լինես, ուր էլ գնաս և ինչ էլ որ դառնաս, այսօրվանից մեր բախտն ընդհանուր է։ Ես այդ զգում եմ, ես այդ գիտեմ այնպես պարզ, ինչպես երկինքն եմ տեսնում իմ գլխավերևը։ O՜, ի՜նչ ահավոր երկինք է։ Չլինի՞ իմ անհայտ բախտն էլ այսպիսին է լինելու։
  
 
=== Գլուխ IV․ Սև հողմը ===
 
=== Գլուխ IV․ Սև հողմը ===
Տող 440. Տող 440.
 
Լուիզան ճանաչեց եղբոր անհանգիստ ձայնը․
 
Լուիզան ճանաչեց եղբոր անհանգիստ ձայնը․
  
Նայիր, հայրիկ, նայիր։ Մի՞թե չես տեսնում։
+
Նայիր, հայրիկ, նայիր։ Մի՞թե չես տեսնում։
  
Որտե՞ղ, Հենրի, որտե՞ղ։
+
Որտե՞ղ, Հենրի, որտե՞ղ։
  
Այնտեղ, ֆուրգոնների հետևը․․․ Հիմա տեսնո՞ւմ ես։
+
Այնտեղ, ֆուրգոնների հետևը․․․ Հիմա տեսնո՞ւմ ես։
  
Այո, ինչ-որ բաներ տեսնում եմ, միայն չեմ հասկանում, թե ինչ բան են։ Կարծես նման են․․․– Պոյնդեքստերը մի րոպե վարանմունքի մեջ կանգ առավ։– Ճշմարիտ՝ չեմ հասկանում, թե ինչ բան են դրանք․․․
+
Այո, ինչ-որ բաներ տեսնում եմ, միայն չեմ հասկանում, թե ինչ բան են։ Կարծես նման են․․․― Պոյնդեքստերը մի րոպե վարանմունքի մեջ կանգ առավ։― Ճշմարիտ՝ չեմ հասկանում, թե ինչ բան են դրանք․․․
  
Ջրային պտուտահողմեր են,վրա բերեց Կոլհաունը, որն այդ տարօրինակ երևույթը տեսնելով միացել էր ծածկակառքի մոտ հավաքված խմբին։– Բայց դա լինել չի կարող, մենք ծովից շատ հեռու ենք։ Ես երբեք չեմ լսել, որ տափաստանում ջրասյուներ երևան։
+
Ջրային պտուտահողմեր են,վրա բերեց Կոլհաունը, որն այդ տարօրինակ երևույթը տեսնելով միացել էր ծածկակառքի մոտ հավաքված խմբին։― Բայց դա լինել չի կարող, մենք ծովից շատ հեռու ենք։ Ես երբեք չեմ լսել, որ տափաստանում ջրասյուներ երևան։
  
Ինչ էլ լինեն, նրանք շարժվում են,ասաց Հենրին։– Նայեցեք, մոտենում են իրար ու նորից հեռանում։ Եթե այդ շարժումը չլիներ, կարելի էր կարծել, թե դրանք սև մարմարից շինված հսկա սյուներ են։
+
Ինչ էլ լինեն, նրանք շարժվում են,ասաց Հենրին։― Նայեցեք, մոտենում են իրար ու նորից հեռանում։ Եթե այդ շարժումը չլիներ, կարելի էր կարծել, թե դրանք սև մարմարից շինված հսկա սյուներ են։
  
Հսկաներ են կամ սատանաներ,ծիծաղելով ասաց Կոլհաունը։– Հեքիաթային հրեշներ են, որոնց խելքին փչել է զբոսնել այս ահասարսուռ պրերիայում։
+
Հսկաներ են կամ սատանաներ,ծիծաղելով ասաց Կոլհաունը։― Հեքիաթային հրեշներ են, որոնց խելքին փչել է զբոսնել այս ահասարսուռ պրերիայում։
  
 
Պաշտոնաթող կապիտանը դժվարությամբ էր ստիպում իրեն կատակ անել։ Բոլորի նման նրան էլ ճնշում էր ծանր նախազգացումը։
 
Պաշտոնաթող կապիտանը դժվարությամբ էր ստիպում իրեն կատակ անել։ Բոլորի նման նրան էլ ճնշում էր ծանր նախազգացումը։
Տող 473. Տող 473.
 
Ծածկակառքում նստած դեռատի աղջիկը առաջինը ճանաչեց նրան։
 
Ծածկակառքում նստած դեռատի աղջիկը առաջինը ճանաչեց նրան։
  
Առա՜ջ,գոչեց անծանոթը հենց որ մոտեցավ քարավանին։– Առա՜ջ, առա՜ջ։ Որքան կարելի է՝ արագ․․․
+
Առա՜ջ,գոչեց անծանոթը հենց որ մոտեցավ քարավանին։― Առա՜ջ, առա՜ջ։ Որքան կարելի է՝ արագ․․․
  
Այս ի՞նչ բան է,շփոթված հարցրեց սարսափահար ագարակա-տերը։– Մեզ վտա՞նգ է սպառնում։
+
Այս ի՞նչ բան է,շփոթված հարցրեց սարսափահար ագարակա-տերը։― Մեզ վտա՞նգ է սպառնում։
  
Այո, ես այս բանը չէի սպասում, երբ հեռացա ձեզնից։ Միայն գետը հասնելուց հետո տեսա ահավոր նշանները․․․
+
Այո, ես այս բանը չէի սպասում, երբ հեռացա ձեզնից։ Միայն գետը հասնելուց հետո տեսա ահավոր նշանները․․․
  
Բայց ի՞նչ նշաններ, սըր։
+
Բայց ի՞նչ նշաններ, սըր։
  
Նորդի<ref>Նորդ հյուսիսային մրրկաբեր քամի։</ref>։
+
Նորդի<ref>Նորդ հյուսիսային մրրկաբեր քամի։</ref>։
  
Դուք փոթորի՞կն եք այդպես անվանում։
+
Դուք փոթորի՞կն եք այդպես անվանում։
  
Այո՛։
+
Այո՛։
  
Ես երբեք չեմ լսել, թե նորդը կարող է վտանգավոր լինել,խոսեց Կոլհաունը։– Գուցե թե միայն ծովի վրա, նավերի համար վտանգավոր կլինի։ Ես, իհարկե, գիտեմ, որ նա իր հետ ծակող ցուրտ է բերում, բայց․․․
+
Ես երբեք չեմ լսել, թե նորդը կարող է վտանգավոր լինել,խոսեց Կոլհաունը։― Գուցե թե միայն ծովի վրա, նավերի համար վտանգավոր կլինի։ Ես, իհարկե, գիտեմ, որ նա իր հետ ծակող ցուրտ է բերում, բայց․․․
  
Միայն ցուրտ չէ, սըր․․․ Նա ուրիշ ավելի վատ բան կբերի, եթե դուք չշտապեք թաքնվել նրանից․․․ Միստր Պոյնդեքստեր,անհամբեր ու հա-մառ դարձավ նա ագարակատիրոջը,դուք և ձեր բոլոր մարդիկ վտանգի մեջ եք։ Նորդը միշտ չի սոսկալի լինում, բայց սա․․․ Նայեցեք այն կողմը։ Տեսնո՞ւմ եք այն սև սյուները։
+
Միայն ցուրտ չէ, սըր․․․ Նա ուրիշ ավելի վատ բան կբերի, եթե դուք չշտապեք թաքնվել նրանից․․․ Միստր Պոյնդեքստեր,անհամբեր ու հա-մառ դարձավ նա ագարակատիրոջը,դուք և ձեր բոլոր մարդիկ վտանգի մեջ եք։ Նորդը միշտ չի սոսկալի լինում, բայց սա․․․ Նայեցեք այն կողմը։ Տեսնո՞ւմ եք այն սև սյուները։
  
Մենք նայում ենք և չենք կարողանում հասկանալ, թե ինչ բաներ են դրանք․․․
+
Մենք նայում ենք և չենք կարողանում հասկանալ, թե ինչ բաներ են դրանք․․․
  
Դրանք փոթորկի կարապետներն են․ և ինքնին վտանգավոր չեն։ Բայց նայեցեք այն կողմը․․․ Տեսնո՞ւմ եք այն սև ամպը, որ պատել է երկինքը․․․ Ա՛յ թե ինչից պետք է վախենաք դուք։ Ես չեմ ուզում վախեցնել ձեզ, բայց պետք է ասեմ, որ այդ ամպը մահ է բերում։ Նա այս կողմն է շարժ-վում։ Փրկությունը միայն արագությունից է կախված։ Շտապեցեք, թե չէ ուշ կլինի։ Մի տասը րոպեում նրանք կհասնեն ձեզ, և այն ժամանակ․․․ Շո՛ւտ արեք, սը՛ր, աղաչում եմ։ Հրամայեցեք ձեր ծառաներին՝ որքան կարելի է արագ քշել։ Երկինքն ինքն ստիպում է ձեզ շտապել։
+
Դրանք փոթորկի կարապետներն են․ և ինքնին վտանգավոր չեն։ Բայց նայեցեք այն կողմը․․․ Տեսնո՞ւմ եք այն սև ամպը, որ պատել է երկինքը․․․ Ա՛յ թե ինչից պետք է վախենաք դուք։ Ես չեմ ուզում վախեցնել ձեզ, բայց պետք է ասեմ, որ այդ ամպը մահ է բերում։ Նա այս կողմն է շարժ-վում։ Փրկությունը միայն արագությունից է կախված։ Շտապեցեք, թե չէ ուշ կլինի։ Մի տասը րոպեում նրանք կհասնեն ձեզ, և այն ժամանակ․․․ Շո՛ւտ արեք, սը՛ր, աղաչում եմ։ Հրամայեցեք ձեր ծառաներին՝ որքան կարելի է արագ քշել։ Երկինքն ինքն ստիպում է ձեզ շտապել։
  
 
Այս համառ պահանջներին ենթարկվելով՝ ագարակատերն իսկույն հրաման տվեց քարավանը քշել ամենայն արագությամբ։
 
Այս համառ պահանջներին ենթարկվելով՝ ագարակատերն իսկույն հրաման տվեց քարավանը քշել ամենայն արագությամբ։
Տող 505. Տող 505.
 
Ագարակատերն այդ նկատելով մոտեցավ նրան և հարցրեց․
 
Ագարակատերն այդ նկատելով մոտեցավ նրան և հարցրեց․
  
Վտանգը դեռ չի՞ անցել։
+
Վտանգը դեռ չի՞ անցել։
  
Դժբախտաբար մխիթարական բան ասել չեմ կարող։ Ես հույս ունեի, թե քամին իր ուղղությունը կփոխի։
+
Դժբախտաբար մխիթարական բան ասել չեմ կարող։ Ես հույս ունեի, թե քամին իր ուղղությունը կփոխի։
  
Քամի՞ն։ Ես ոչ մի քամի չեմ նկատում։
+
Քամի՞ն։ Ես ոչ մի քամի չեմ նկատում։
  
Այստեղ։ Բայց, ահա, այնտեղ զարհուրելի մրրիկ է, որ մոտենում է մեզ․․․ Աստվա՜ծ իմ, նա մոտենում է աներևակայելի արագությամբ։ Կասկածում եմ, թե մենք կհասցնենք կտրել-անցնել այս խանձված պրերիան։
+
Այստեղ։ Բայց, ահա, այնտեղ զարհուրելի մրրիկ է, որ մոտենում է մեզ․․․ Աստվա՜ծ իմ, նա մոտենում է աներևակայելի արագությամբ։ Կասկածում եմ, թե մենք կհասցնենք կտրել-անցնել այս խանձված պրերիան։
  
Ի՞նչ անենք ուրեմն,սոսկումով գոչեց ագարակատերը։
+
Ի՞նչ անենք ուրեմն,սոսկումով գոչեց ագարակատերը։
  
Չի՞ կարելի արդյոք ձեր ջորիներին ստիպել, որ ավելի արագ վազեն։
+
Չի՞ կարելի արդյոք ձեր ջորիներին ստիպել, որ ավելի արագ վազեն։
  
Ո՛չ, առանց այն էլ նրանք ուժասպառ են լինում։
+
Ո՛չ, առանց այն էլ նրանք ուժասպառ են լինում։
  
Այդ դեպքում վախենում եմ, որ մրրիկը կհասնի մեզ․․․
+
Այդ դեպքում վախենում եմ, որ մրրիկը կհասնի մեզ․․․
  
 
Այս մռայլ ենթադրությունն անելուց հետո ձիավորը մի անգամ էլ շուռ եկավ և նայեց առաջ շարժվող սև սյուներին, ասես հաշվելով նրանց արագությունը։ Նրա դեմքի արտահայտությունը բացահայտ տագնապ էր ցույց տալիս։
 
Այս մռայլ ենթադրությունն անելուց հետո ձիավորը մի անգամ էլ շուռ եկավ և նայեց առաջ շարժվող սև սյուներին, ասես հաշվելով նրանց արագությունը։ Նրա դեմքի արտահայտությունը բացահայտ տագնապ էր ցույց տալիս։
  
Այո, արդեն ուշ է,գոչեց նա ընդհատելով իր դիտումները։– Նրանք մեզանից արագ են շարժվում, շատ ավելի արագ․․․ Նրանցից խույս տալու հույս չկա։
+
Այո, արդեն ուշ է,գոչեց նա ընդհատելով իր դիտումները։― Նրանք մեզանից արագ են շարժվում, շատ ավելի արագ․․․ Նրանցից խույս տալու հույս չկա։
  
Տե՜ր իմ Աստված։ Սըր, մի՞թե վտանգն այդքան մեծ է։ Մի՞թե ոչինչ չենք կարող անել նրանից խույս տալու համար,հարցրեց ագարակատերը։
+
Տե՜ր իմ Աստված։ Սըր, մի՞թե վտանգն այդքան մեծ է։ Մի՞թե ոչինչ չենք կարող անել նրանից խույս տալու համար,հարցրեց ագարակատերը։
  
 
Անծանոթը միանգամից չպատասխանեց։ Մի քանի վայրկյան լուռ մնաց, ասես լարված ինչ-որ բան էր մտածում։
 
Անծանոթը միանգամից չպատասխանեց։ Մի քանի վայրկյան լուռ մնաց, ասես լարված ինչ-որ բան էր մտածում։
Տող 531. Տող 531.
 
Նա այլևս երկնքին չէր նայում, նրա հայացքը շրջում էր ֆուրգոնների վրա։
 
Նա այլևս երկնքին չէր նայում, նրա հայացքը շրջում էր ֆուրգոնների վրա։
  
Մի՞թե ոչ մի հույս չկա,նորից հարցրեց ագարակատերը։
+
Մի՞թե ոչ մի հույս չկա,նորից հարցրեց ագարակատերը։
  
Ո՛չ, կա՛,ուրախ պատասխանեց ձիավորը․ կարծես ինչ-որ լուսավոր միտք էր ծագել նրա գլխում։– Հույս կա։ Ես այդ առաջ չէի մտածել։ Փոթորկից խուսափել չենք կարող, բայց վտանգից փրկվել կարող ենք։ Արագ, միստր Պոյնդեքստեր։ Կարգադրեցեք ձեր մարդկանց՝ ձիերի ու ջորիների գլուխները փաթաթել, հակառակ դեպքում անասունները կկուրանան ու կկատաղեն։ Վերմակներ, գլխաշորեր՝ ամեն ինչով կարելի է։ Երբ այդ ամենը կարվի, թող մարդիկ ֆուրգոնները մտնեն։ Միայն հարկավոր է, որ վարագույրները բոլոր կողմերից պինդ ծածկված լինեն։ Մնացածի մասին ես ինքս կհոգամ։
+
Ո՛չ, կա՛,ուրախ պատասխանեց ձիավորը․ կարծես ինչ-որ լուսավոր միտք էր ծագել նրա գլխում։― Հույս կա։ Ես այդ առաջ չէի մտածել։ Փոթորկից խուսափել չենք կարող, բայց վտանգից փրկվել կարող ենք։ Արագ, միստր Պոյնդեքստեր։ Կարգադրեցեք ձեր մարդկանց՝ ձիերի ու ջորիների գլուխները փաթաթել, հակառակ դեպքում անասունները կկուրանան ու կկատաղեն։ Վերմակներ, գլխաշորեր՝ ամեն ինչով կարելի է։ Երբ այդ ամենը կարվի, թող մարդիկ ֆուրգոնները մտնեն։ Միայն հարկավոր է, որ վարագույրները բոլոր կողմերից պինդ ծածկված լինեն։ Մնացածի մասին ես ինքս կհոգամ։
  
 
Այս ցուցումները տալով՝ ձիավորն ուղղվեց դեպի ծածկակառքը, մինչդեռ Պոյնդեքստերը և վերակացուն համապատասխան կարգադրություններ էին անում կառապաններին։
 
Այս ցուցումները տալով՝ ձիավորն ուղղվեց դեպի ծածկակառքը, մինչդեռ Պոյնդեքստերը և վերակացուն համապատասխան կարգադրություններ էին անում կառապաններին։
  
Օրիորդ,քաղաքավարությամբ ասաց ձիավորը ծածկակառքին մոտենալով,դուք պետք է իջեցնեք բոլոր վարագույրները, ձեր կառապանը պետք է կառքի մեջ մտնի։ Դուք նույնպես, պարոննե՛ր,ասաց նա, դառնալով Հենրիին ու Կոլհաունին և հենց նոր մոտեցած Պոյնդեքստերին։ Բոլորիդ տեղ կլինի։ Միայն թե շուտ, աղաչում եմ ձեզ։ Ժամանակ մի՛ կորոնեք։ Մի քանի րոպեից հետո փոթորիկը կճայթի մեր գլխին։
+
Օրիորդ,քաղաքավարությամբ ասաց ձիավորը ծածկակառքին մոտենալով,դուք պետք է իջեցնեք բոլոր վարագույրները, ձեր կառապանը պետք է կառքի մեջ մտնի։ Դուք նույնպես, պարոննե՛ր,ասաց նա, դառնալով Հենրիին ու Կոլհաունին և հենց նոր մոտեցած Պոյնդեքստերին։ Բոլորիդ տեղ կլինի։ Միայն թե շուտ, աղաչում եմ ձեզ։ Ժամանակ մի՛ կորոնեք։ Մի քանի րոպեից հետո փոթորիկը կճայթի մեր գլխին։
  
Իսկ դո՞ւք, սըր,անկեղծ հոգացողությամբ հարցրեց ագարակատերը այն մարդուն, որն այնքան բան էր անում իրենց վերահաս աղետից փրկելու համար։– Դուք ի՞նչ պիտի անեք։
+
Իսկ դո՞ւք, սըր,անկեղծ հոգացողությամբ հարցրեց ագարակատերը այն մարդուն, որն այնքան բան էր անում իրենց վերահաս աղետից փրկելու համար։― Դուք ի՞նչ պիտի անեք։
  
Իմ մասին մի՛ անհանգստացեք․ ես գիտեմ, թե ինչ է գալիս։ Առաջին անգամը չեմ տեսնում․․․ թաքնվեցեք, թաքնվեցեք, աղաչում եմ ձեզ։ Ոչ մի վայրկյան չի կարելի կորցնել։ Լսո՞ւմ եք ոռնոցը։ Շուտ արեք, քանի դեռ փոշու ամպը վրա չի տվել։
+
Իմ մասին մի՛ անհանգստացեք․ ես գիտեմ, թե ինչ է գալիս։ Առաջին անգամը չեմ տեսնում․․․ թաքնվեցեք, թաքնվեցեք, աղաչում եմ ձեզ։ Ոչ մի վայրկյան չի կարելի կորցնել։ Լսո՞ւմ եք ոռնոցը։ Շուտ արեք, քանի դեռ փոշու ամպը վրա չի տվել։
  
 
Ագարակատերն ու իր որդին արագ ցած թռան ձիերից և մտան կառքի մեջ։
 
Ագարակատերն ու իր որդին արագ ցած թռան ձիերից և մտան կառքի մեջ։
Տող 554. Տող 554.
 
Նախքան երեսը լրիվ ծածկելը, նա նորից դարձավ դեպի ծածկակառքը և զարմանալով տեսավ, որ Կոլհաունը դեռ նստած է ձիու վրա։ Հաղթահարելով իր ակամա հակակրանքն այդ մարդու նկատմամբ նա մի անգամ ևս համառորեն կրկնեց․
 
Նախքան երեսը լրիվ ծածկելը, նա նորից դարձավ դեպի ծածկակառքը և զարմանալով տեսավ, որ Կոլհաունը դեռ նստած է ձիու վրա։ Հաղթահարելով իր ակամա հակակրանքն այդ մարդու նկատմամբ նա մի անգամ ևս համառորեն կրկնեց․
  
Դե թաքնվեցե՛ք, սը՛ր, աղաչում եմ։ Հակառակ դեպքում տասն րոպեից հետո դուք այլևս կենդանի չեք լինի։
+
Դե թաքնվեցե՛ք, սը՛ր, աղաչում եմ։ Հակառակ դեպքում տասն րոպեից հետո դուք այլևս կենդանի չեք լինի։
  
 
Այս անգամ Կոլհաունը հնազանդվեց, վերահաս փոթորկի նշանները շատ ակներև էին։ Ձևացնելով, թե չի շտապում, նա դանդաղորեն թամբից իջավ և մտավ կառքի մեջ, պինդ ձգված վարագույրների պաշտպանության տակ։
 
Այս անգամ Կոլհաունը հնազանդվեց, վերահաս փոթորկի նշանները շատ ակներև էին։ Ձևացնելով, թե չի շտապում, նա դանդաղորեն թամբից իջավ և մտավ կառքի մեջ, պինդ ձգված վարագույրների պաշտպանության տակ։
Տող 562. Տող 562.
 
Ջորիների գլուխները փաթաթելուց հինգ րոպե հետո քարավանն արդեն անթափանց խավարի մեջ էր։
 
Ջորիների գլուխները փաթաթելուց հինգ րոպե հետո քարավանն արդեն անթափանց խավարի մեջ էր։
  
Ճանապարհորդները տեսել էին միայն փոթորկի սկիզբը։ Վրա հասնող պտուտահողմերից մեկը մի ֆուրգոնի զարկվելով ասես փշուր-փշուր եղավ և օդը լցրեց սև փոշիով, ասես երկնքից վառոդի անձրև էր տեղում։ Բայց դա միայն սկիզբն էր։ Հետո, ասես դոմնայի հնոցից տաք օդ փչեց։ Դրանից հետո սուլոցով ու ոռնոցով փչեց մի ուժեղ քամի, սառցային ցրտություն բերելով իր հետ։ Նրա ոռնոցն այնպես խլացուցիչ էր, որ թվում էր, թե Էոլի<ref>Էոլ հունական դիցաբանության մեջ քամու աստվածը։</ref> բոլոր փողերը Բուր Արքայի հանդես գալն են ազդարարում։
+
Ճանապարհորդները տեսել էին միայն փոթորկի սկիզբը։ Վրա հասնող պտուտահողմերից մեկը մի ֆուրգոնի զարկվելով ասես փշուր-փշուր եղավ և օդը լցրեց սև փոշիով, ասես երկնքից վառոդի անձրև էր տեղում։ Բայց դա միայն սկիզբն էր։ Հետո, ասես դոմնայի հնոցից տաք օդ փչեց։ Դրանից հետո սուլոցով ու ոռնոցով փչեց մի ուժեղ քամի, սառցային ցրտություն բերելով իր հետ։ Նրա ոռնոցն այնպես խլացուցիչ էր, որ թվում էր, թե Էոլի<ref>Էոլ հունական դիցաբանության մեջ քամու աստվածը։</ref> բոլոր փողերը Բուր Արքայի հանդես գալն են ազդարարում։
  
 
Մի վայրկյան անց նորդը հասավ քարավանին, և մերձարևադարձային հարթավայրում կանգ առած ճանապարհորդներն ընկան այնպիսի մի սառնամանիքի մեջ, որը սառցասարեր է գոյացնում Սառուցյալ օվկիանոսում։
 
Մի վայրկյան անց նորդը հասավ քարավանին, և մերձարևադարձային հարթավայրում կանգ առած ճանապարհորդներն ընկան այնպիսի մի սառնամանիքի մեջ, որը սառցասարեր է գոյացնում Սառուցյալ օվկիանոսում։
Տող 576. Տող 576.
 
Վերջապես ծածկակառքի վարագույրների մոտ հնչեց անծանոթի ձայնը․
 
Վերջապես ծածկակառքի վարագույրների մոտ հնչեց անծանոթի ձայնը․
  
Հիմա կարող եք դուրս գալ,ասաց նա՝ իր մետաքսյա շարֆը ետ գցելով երեսից։– Փոթորիկը չի դադարել, էլի կշարունակվի մի երեք օր, մինչև ձեր ճանապարհորդության վերջը, բայց այլևս վախենալու բան չկա։ Քամին ամբողջ մոխիրը քշել տարել է, և դուք հազիվ թե Ռիո-Գրանդեի այս կողմում հասնեք նրան։
+
Հիմա կարող եք դուրս գալ,ասաց նա՝ իր մետաքսյա շարֆը ետ գցելով երեսից։― Փոթորիկը չի դադարել, էլի կշարունակվի մի երեք օր, մինչև ձեր ճանապարհորդության վերջը, բայց այլևս վախենալու բան չկա։ Քամին ամբողջ մոխիրը քշել տարել է, և դուք հազիվ թե Ռիո-Գրանդեի այս կողմում հասնեք նրան։
  
Սը՛ր,խոսեց ագարակատերը՝ ցած իջնելով ծածկակառքի աստիճաններով,մենք ձեզ ենք պարտական․․․
+
Սը՛ր,խոսեց ագարակատերը՝ ցած իջնելով ծածկակառքի աստիճաններով,մենք ձեզ ենք պարտական․․․
  
․․․մեր կյանքը,վրա բերեց Հենրին՝ շարունակելով հոր խոսքը։– Հույս ունեմ, սըր, որ դուք պատիվ կանեք մեզ ասելու ձեր անունը։
+
․․․մեր կյանքը,վրա բերեց Հենրին՝ շարունակելով հոր խոսքը։― Հույս ունեմ, սըր, որ դուք պատիվ կանեք մեզ ասելու ձեր անունը։
  
Մորիս Ջերալդ,պատասխանեց անծանոթը։– Թեև ամրոցում ինձ սովորաբար կոչում են Մորիս մուստանգեր<ref>Մուստանգեր վայրի ձիերի՝ մուստանգների որսորդ։</ref>։
+
Մորիս Ջերալդ,պատասխանեց անծանոթը։― Թեև ամրոցում ինձ սովորաբար կոչում են Մորիս մուստանգեր<ref>Մուստանգեր վայրի ձիերի՝ մուստանգների որսորդ։</ref>։
  
Մուստանգե՜ր,արհամարհանքով մրթմրթաց Կոլհաունը, բայց այնպես ցածր, որ նրան լսել կարող էր միայն Լուիզան։
+
Մուստանգե՜ր,արհամարհանքով մրթմրթաց Կոլհաունը, բայց այնպես ցածր, որ նրան լսել կարող էր միայն Լուիզան։
  
«Եղած-չեղածը՝ մուստանգեր»,հիասթափված մտածեց արիստոկրատ Պոյնդեքստերը։
+
«Եղած-չեղածը՝ մուստանգեր»,հիասթափված մտածեց արիստոկրատ Պոյնդեքստերը։
  
Այժմ այլևս ես ձեզ հարկավոր չեմ։ Դուք առանց ինձ և առանց իմ լասսոյի էլ ճանապարհը կգտնեք,ասաց վայրի ձիերի որսորդը։– Նոճին երևում է, գնացեք ուղիղ այն կողմը։ Երբ անցնեք, դուք կտեսնեք ամրոցի վրա ծածանվող դրոշակը։ Դեռ մութը չընկած դուք ձեր ճամփորդությունը կվերջացնեք։ Իսկ ես շտապում եմ և ստիպված եմ հրաժեշտ տալ ձեզ։
+
Այժմ այլևս ես ձեզ հարկավոր չեմ։ Դուք առանց ինձ և առանց իմ լասսոյի էլ ճանապարհը կգտնեք,ասաց վայրի ձիերի որսորդը։― Նոճին երևում է, գնացեք ուղիղ այն կողմը։ Երբ անցնեք, դուք կտեսնեք ամրոցի վրա ծածանվող դրոշակը։ Դեռ մութը չընկած դուք ձեր ճամփորդությունը կվերջացնեք։ Իսկ ես շտապում եմ և ստիպված եմ հրաժեշտ տալ ձեզ։
  
 
Եթե մենք կարողանանք երևակայել սատանային դժոխքի ձի հեծած, ապա բավական պարզ կպատկերացնենք Մորիս մուստանգերին, երբ նա երկրորդ անգամ հեռանում էր ագարակատիրոջից և նրա ուղեկիցներից։
 
Եթե մենք կարողանանք երևակայել սատանային դժոխքի ձի հեծած, ապա բավական պարզ կպատկերացնենք Մորիս մուստանգերին, երբ նա երկրորդ անգամ հեռանում էր ագարակատիրոջից և նրա ուղեկիցներից։
Տող 596. Տող 596.
 
Երբ Լուիզան լսեց նրա անունը, այցետոմսը կրծքին սեղմեց և մտախոհ շշնջաց այնքան ցածր, որ բացի իրենից ուրիշ ոչ ոք լսել չէր կարող․
 
Երբ Լուիզան լսեց նրա անունը, այցետոմսը կրծքին սեղմեց և մտախոհ շշնջաց այնքան ցածր, որ բացի իրենից ուրիշ ոչ ոք լսել չէր կարող․
  
Մորիս մուտանգեր, դու նվաճեցիր կրեոլուհու սիրտը։ Աստվա՜ծ իմ, Աստվա՜ծ իմ։ Նա շատ նման է Լյուցիֆերին<ref>Լյուցիֆեր ըստ քրիստոնեական առասպելաբանության՝ Աստծու դեմ ըմբոստացած հրեշտակապետը, որ տապալվելով ընկել է դժոխք։</ref>, կարո՞ղ եմ ես արհամարհել նրան։
+
Մորիս մուտանգեր, դու նվաճեցիր կրեոլուհու սիրտը։ Աստվա՜ծ իմ, Աստվա՜ծ իմ։ Նա շատ նման է Լյուցիֆերին<ref>Լյուցիֆեր ըստ քրիստոնեական առասպելաբանության՝ Աստծու դեմ ըմբոստացած հրեշտակապետը, որ տապալվելով ընկել է դժոխք։</ref>, կարո՞ղ եմ ես արհամարհել նրան։
  
 
=== Գլուխ V․ Մուստանգների որսորդի կացարանը ===
 
=== Գլուխ V․ Մուստանգների որսորդի կացարանը ===
  
Այնտեղ, ուր Ռիո դը Նուեսեսը<ref>Ռիո դը Նուեսես իսպաներեն՝ «Ընկույզի գետ»։</ref> իր ջրերն է հավաքում հարյուրավոր վտակներից ու առվակներից, որոնք քարտեզի վրա մի մեծ ծառի ճյուղերի են նման, զարմանալի գեղատեսիլ վայրեր են փռված։ Դա բլրաշատ պրերիան է, որտեղ ցրված են կաղնի և ընկույզի անտառներ, որոնք մերթ այստեղ, մերթ այնտեղ միանալով կազմում են խոշոր կանաչ զանգվածներ։
+
Այնտեղ, ուր Ռիո դը Նուեսեսը<ref>Ռիո դը Նուեսես իսպաներեն՝ «Ընկույզի գետ»։</ref> իր ջրերն է հավաքում հարյուրավոր վտակներից ու առվակներից, որոնք քարտեզի վրա մի մեծ ծառի ճյուղերի են նման, զարմանալի գեղատեսիլ վայրեր են փռված։ Դա բլրաշատ պրերիան է, որտեղ ցրված են կաղնի և ընկույզի անտառներ, որոնք մերթ այստեղ, մերթ այնտեղ միանալով կազմում են խոշոր կանաչ զանգվածներ։
  
 
Տեղ-տեղ այդ անտառին հաջորդում են խիտ թփուտներ, որտեղ ակացիաների հետ միասին աճում են կակտուսներ, վայրի ալոե, կոպայան բալասան, փայտանման արմավաշուշան և մոմանման սպիտակ ծաղիկներով բուրումնավետ գարդենիա։
 
Տեղ-տեղ այդ անտառին հաջորդում են խիտ թփուտներ, որտեղ ակացիաների հետ միասին աճում են կակտուսներ, վայրի ալոե, կոպայան բալասան, փայտանման արմավաշուշան և մոմանման սպիտակ ծաղիկներով բուրումնավետ գարդենիա։
Տող 608. Տող 608.
 
Բայց այնտեղ կան նաև արգավանդ վայրեր, որտեղ կրաքարային սևահողի վրա աճում են սաղարթախիտ բարձր ծառեր՝ հնդկական օճառածառեր, ընկուզենիներ, ուռենիներ, տեսակ-տեսակ կաղնիներ, տեղ-տեղ հանդիպում են նոճիներ ու կաղամախիներ։ Այդ անտառը կանաչի բոլոր երանգներն ունի, և իրավացիորեն այն կարելի է չքնաղ անվանել։
 
Բայց այնտեղ կան նաև արգավանդ վայրեր, որտեղ կրաքարային սևահողի վրա աճում են սաղարթախիտ բարձր ծառեր՝ հնդկական օճառածառեր, ընկուզենիներ, ուռենիներ, տեսակ-տեսակ կաղնիներ, տեղ-տեղ հանդիպում են նոճիներ ու կաղամախիներ։ Այդ անտառը կանաչի բոլոր երանգներն ունի, և իրավացիորեն այն կարելի է չքնաղ անվանել։
  
Բայց քաղաքակիրթ մարդը դեռ չի հաստատվել այդ հեռավոր վայրերում, և առաջվա պես միայն կոմանչներ<ref>Կոմանչներ ամերիկյան հնդկացիների ռազմական ցեղ։</ref> են թափառում անտառի խճճված շավիղներով, այն էլ միայն այն ժամանակ, երբ ձի հեծած նրանք գնում են հարձակվելու Ստորին Նուեսեսի կամ Լեոնայի բնակչության վրա։ Զարմանալի չէ, որ վայրի կենդանիներն այս վայրերն են իրենց ապաստան ընտրել։
+
Բայց քաղաքակիրթ մարդը դեռ չի հաստատվել այդ հեռավոր վայրերում, և առաջվա պես միայն կոմանչներ<ref>Կոմանչներ ամերիկյան հնդկացիների ռազմական ցեղ։</ref> են թափառում անտառի խճճված շավիղներով, այն էլ միայն այն ժամանակ, երբ ձի հեծած նրանք գնում են հարձակվելու Ստորին Նուեսեսի կամ Լեոնայի բնակչության վրա։ Զարմանալի չէ, որ վայրի կենդանիներն այս վայրերն են իրենց ապաստան ընտրել։
  
 
Ամբողջ Տեխասում ոչ մի տեղ դուք չեք հանդիպի այնքան շատ եղջերուների ու վախկոտ քարայծերի, որքան այստեղ։ Ճագարներն ամեն րոպե աչքիդ առաջ են, մի քիչ ավելի պակաս են հանդիպում վայրի խոզերը, ժանտաքիսները, գետնասկյուռները։
 
Ամբողջ Տեխասում ոչ մի տեղ դուք չեք հանդիպի այնքան շատ եղջերուների ու վախկոտ քարայծերի, որքան այստեղ։ Ճագարներն ամեն րոպե աչքիդ առաջ են, մի քիչ ավելի պակաս են հանդիպում վայրի խոզերը, ժանտաքիսները, գետնասկյուռները։
Տող 614. Տող 614.
 
Խայտաբղետ սքանչելի թռչուններն աշխուժություն են տալիս բնությանը։ Լորերը թևերը խշշացնելով դեպի վեր են սլանում, արքայացինը ճախրում է երկնքում, հսկայական վայրի հնդկահավն ընկուզենու անտառի եզրին իր փայլուն կուրծքն է տաքացնում արևի տակ, իսկ փետրատերև ակացիաների մեջ երևում է դրախտահավի կամ, ինչպես տեղացիք են կոչում, դերձակ-թռչնի մկրատանման պոչը։
 
Խայտաբղետ սքանչելի թռչուններն աշխուժություն են տալիս բնությանը։ Լորերը թևերը խշշացնելով դեպի վեր են սլանում, արքայացինը ճախրում է երկնքում, հսկայական վայրի հնդկահավն ընկուզենու անտառի եզրին իր փայլուն կուրծքն է տաքացնում արևի տակ, իսկ փետրատերև ակացիաների մեջ երևում է դրախտահավի կամ, ինչպես տեղացիք են կոչում, դերձակ-թռչնի մկրատանման պոչը։
  
Չքնաղագեղ թիթեռները մերթ թևերը լայն փռած ճախրում են օդում, մերթ հանգստանում ծաղկի վրա՝ նրան միաձուլվելով և նմանվելով նրա պսակաթերթերին։ Թավշանման վիթխարի մեղուները բզզում են ծաղկած թփերի մեջ, նեկտարին տիրելու իրենց իրավունքը պաշտպանելով կոլիբրիներից<ref>Կոլիբրի ամենափոքրիկ թռչուն։</ref>, որոնց համարյա չեն զիջում իրենց մեծությամբ։
+
Չքնաղագեղ թիթեռները մերթ թևերը լայն փռած ճախրում են օդում, մերթ հանգստանում ծաղկի վրա՝ նրան միաձուլվելով և նմանվելով նրա պսակաթերթերին։ Թավշանման վիթխարի մեղուները բզզում են ծաղկած թփերի մեջ, նեկտարին տիրելու իրենց իրավունքը պաշտպանելով կոլիբրիներից<ref>Կոլիբրի ամենափոքրիկ թռչուն։</ref>, որոնց համարյա չեն զիջում իրենց մեծությամբ։
  
 
Բայց այդ չքնաղ բնության ո՛չ բոլոր բնակիչներն են անվնաս։ Ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում ոչ մի տեղ բոժոժավոր օձն այնպիսի մեծության չի հասնում, ինչպես այստեղ։ Նա խիտ խոտերի մեջ թաքնվում է «մոկասին» կոչվող ավելի ևս վտանգավոր օձի հետ։ Մորմերը, կարիճները ամեն քայլափոխի մահ են սպառնում մարդուն, իսկ հազարոտնուկը, բավական է, որ սողա մարդու մաշկի վրայով, առաջացնում է դող, որը կարող է ճակատագրական վախճան ունենալ։
 
Բայց այդ չքնաղ բնության ո՛չ բոլոր բնակիչներն են անվնաս։ Ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում ոչ մի տեղ բոժոժավոր օձն այնպիսի մեծության չի հասնում, ինչպես այստեղ։ Նա խիտ խոտերի մեջ թաքնվում է «մոկասին» կոչվող ավելի ևս վտանգավոր օձի հետ։ Մորմերը, կարիճները ամեն քայլափոխի մահ են սպառնում մարդուն, իսկ հազարոտնուկը, բավական է, որ սողա մարդու մաշկի վրայով, առաջացնում է դող, որը կարող է ճակատագրական վախճան ունենալ։
  
Գետերի անտառապատ ափերին թափառում են բծավոր օցելոտ<ref>Օցելոտ մեքսիկական վայրի կատու։</ref>, պումա<ref>Պումա ամերիկյան վայրի կատվի մի տեսակ։</ref>  նրանց հզոր ցեղակից հովազը։ Այստեղով է անցնում նրանց տարածման հյուսիսային սահմանը։
+
Գետերի անտառապատ ափերին թափառում են բծավոր օցելոտ<ref>Օցելոտ մեքսիկական վայրի կատու։</ref>, պումա<ref>Պումա ամերիկյան վայրի կատվի մի տեսակ։</ref>  նրանց հզոր ցեղակից հովազը։ Այստեղով է անցնում նրանց տարածման հյուսիսային սահմանը։
  
 
Թավ անտառների եզրերին թաքնվում է տեխասյան նիհար գայլը միայնակ ու լուռ, իսկ նրա ազգակից վախկոտ շնագայլերն ամբողջ ոհմակներով թափառում են բաց հարթավայրում։
 
Թավ անտառների եզրերին թաքնվում է տեխասյան նիհար գայլը միայնակ ու լուռ, իսկ նրա ազգակից վախկոտ շնագայլերն ամբողջ ոհմակներով թափառում են բաց հարթավայրում։
Տող 672. Տող 672.
 
Եթե նույնիսկ որևէ կասկած լիներ, ապա ամեն կասկած իսկույն չքանում էր, հենց որ այդ հաստլիկը բերանը բաց էր անում խոսելու համար, որ և նա անում էր մերթ ընդ մերթ։ Այսպիսի առոգանությամբ խոսում են միայն Իռլանդիայում, Հալվեյ կոմսությունում։ Կարելի էր կարծել, թե իռլանդացին խոսում է ինքն իր հետ, որովհետև խրճիթում բացի նրանից ուրիշ ոչ ոք չկար։ Բայց, ո՛չ, այդպես չէ։ Մարմանդ վառվող օջախի առաջ փռած էր մի ձիու մորթի, որի վրա ձգված և քիթը համարյա մոխրի մեջ խրած՝ պառկած էր մի խոշոր շուն։ Թվում էր, թե այդ շունը հասկանում է իր զրուցակցի լեզուն։ Համենայնդեպս մարդը նրա հետ խոսում էր այն-պես, որ կարծես շունը հասկանում էր իր ամեն մի խոսքը։
 
Եթե նույնիսկ որևէ կասկած լիներ, ապա ամեն կասկած իսկույն չքանում էր, հենց որ այդ հաստլիկը բերանը բաց էր անում խոսելու համար, որ և նա անում էր մերթ ընդ մերթ։ Այսպիսի առոգանությամբ խոսում են միայն Իռլանդիայում, Հալվեյ կոմսությունում։ Կարելի էր կարծել, թե իռլանդացին խոսում է ինքն իր հետ, որովհետև խրճիթում բացի նրանից ուրիշ ոչ ոք չկար։ Բայց, ո՛չ, այդպես չէ։ Մարմանդ վառվող օջախի առաջ փռած էր մի ձիու մորթի, որի վրա ձգված և քիթը համարյա մոխրի մեջ խրած՝ պառկած էր մի խոշոր շուն։ Թվում էր, թե այդ շունը հասկանում է իր զրուցակցի լեզուն։ Համենայնդեպս մարդը նրա հետ խոսում էր այն-պես, որ կարծես շունը հասկանում էր իր ամեն մի խոսքը։
  
Հը՛, Թարա՛, իմ թանկագին,գոչեց պլիսե բաճկոնավոր մարդը,կուզեի՞ր հիմա վերադառնալ Բալլիբալ։ Երևի կուզենայիր վազվզել ամրոցի բակի մաքուր սալերի վրա։ Եվ լավ էլ կկերակրվեիր այնտեղ։ Թե չէ, տես, կաշիդ ու ոսկորդ է մնացել, հիմա քո բոլոր կողերը կարելի է հաշվել։ Է՛հ, բարեկամս, ես ինքս էլ կուզեի այնտեղ գնալ։ Բայց ով գիտե, մեր երիտասարդ տերը երբ կվերադառնա ու մեզ կտանի իր հետ։ Լա՛վ, ոչինչ, Թարա։ Նա շուտով գնալու է ավան, իմ խելոք շուն։ Նա խոստացել է ինձ ու քեզ էլ տանել, ուրեմն, գոնե սրանով մխիթարվենք։ Գրողը տանի, արդեն երեք ամսից ավելի է, ինչ ես ամրոցում չեմ եղել։  Գուցե թե այնտեղ վերջերս եկած իռլանդացի զինվորների մեջ ես իմ որևէ հին ծանոթին կհանդիպեմ։ Օ՜, այն ժամանակ արդեն առանց կոնծելու գործը գլուխ չի գա։ Ճիշտ չե՞մ ասում, Թարա՛։
+
Հը՛, Թարա՛, իմ թանկագին,գոչեց պլիսե բաճկոնավոր մարդը,կուզեի՞ր հիմա վերադառնալ Բալլիբալ։ Երևի կուզենայիր վազվզել ամրոցի բակի մաքուր սալերի վրա։ Եվ լավ էլ կկերակրվեիր այնտեղ։ Թե չէ, տես, կաշիդ ու ոսկորդ է մնացել, հիմա քո բոլոր կողերը կարելի է հաշվել։ Է՛հ, բարեկամս, ես ինքս էլ կուզեի այնտեղ գնալ։ Բայց ով գիտե, մեր երիտասարդ տերը երբ կվերադառնա ու մեզ կտանի իր հետ։ Լա՛վ, ոչինչ, Թարա։ Նա շուտով գնալու է ավան, իմ խելոք շուն։ Նա խոստացել է ինձ ու քեզ էլ տանել, ուրեմն, գոնե սրանով մխիթարվենք։ Գրողը տանի, արդեն երեք ամսից ավելի է, ինչ ես ամրոցում չեմ եղել։  Գուցե թե այնտեղ վերջերս եկած իռլանդացի զինվորների մեջ ես իմ որևէ հին ծանոթին կհանդիպեմ։ Օ՜, այն ժամանակ արդեն առանց կոնծելու գործը գլուխ չի գա։ Ճիշտ չե՞մ ասում, Թարա՛։
  
 
Իր անունը լսելով՝ շունը գլուխը բարձրացրեց և բարձր փնչացրեց, ասես ուզում էր ասել «հա»։
 
Իր անունը լսելով՝ շունը գլուխը բարձրացրեց և բարձր փնչացրեց, ասես ուզում էր ասել «հա»։
  
Ասենք՝ հիմա էլ վատ չէր լինի կոկորդս թրջել,շարունակեց իռլանդացին, մի ագահ հայացք գցելով շշի կողմը։– Միայն թե շիշը համարյա դատարկ է, և մեր երիտասարդ տերը կարող է գլխի ընկնել։ Մեկ էլ, ախր ազնիվ բան չէ առանց հարցնելու խմելը։ Ճիշտ չե՞մ ասում, Թարա։
+
Ասենք՝ հիմա էլ վատ չէր լինի կոկորդս թրջել,շարունակեց իռլանդացին, մի ագահ հայացք գցելով շշի կողմը։― Միայն թե շիշը համարյա դատարկ է, և մեր երիտասարդ տերը կարող է գլխի ընկնել։ Մեկ էլ, ախր ազնիվ բան չէ առանց հարցնելու խմելը։ Ճիշտ չե՞մ ասում, Թարա։
  
 
Շունը նորից դունչը բարձրացրեց մոխրից և նորից փնչացրեց։
 
Շունը նորից դունչը բարձրացրեց մոխրից և նորից փնչացրեց։
  
Դե դու քիչ առաջ էլ ասացիր «հա»։ Հիմա էլ նո՞ւյնն ես ասում, Թարա, հը՞։
+
Դե դու քիչ առաջ էլ ասացիր «հա»։ Հիմա էլ նո՞ւյնն ես ասում, Թարա, հը՞։
  
 
Շունը նորից նույն փնչոցն արձակեց, որի պատճառը կարող էր լինել նրա մի քիչ մրսածությունը և կամ քթի մեջ մոխիր ընկնելը։
 
Շունը նորից նույն փնչոցն արձակեց, որի պատճառը կարող էր լինել նրա մի քիչ մրսածությունը և կամ քթի մեջ մոխիր ընկնելը։
  
Էլի՞ «հա» ես ասում։ Այդպես էլ կա։ Այս անբան անասունն ինձ ասում է՝ խմիր։ Դե՛, մի՛ հրապուրիր ինձ, քարթու գող։ Չէ՛, չէ՛, ոչ մի կաթիլ չեմ խմի։ Ես միայն շշի խցանը կհանեմ ու մի քիչ հոտ կքաշեմ։ Երևի տերս չի իմանա, իսկ եթե իմանա էլ, չի բարկանա։ Միայն հոտ քաշելն ի՞նչ է որ։
+
Էլի՞ «հա» ես ասում։ Այդպես էլ կա։ Այս անբան անասունն ինձ ասում է՝ խմիր։ Դե՛, մի՛ հրապուրիր ինձ, քարթու գող։ Չէ՛, չէ՛, ոչ մի կաթիլ չեմ խմի։ Ես միայն շշի խցանը կհանեմ ու մի քիչ հոտ կքաշեմ։ Երևի տերս չի իմանա, իսկ եթե իմանա էլ, չի բարկանա։ Միայն հոտ քաշելն ի՞նչ է որ։
  
 
Այս ասելով իռլանդացին վեր կացավ և ուղղվեց դեպի այն անկյունը, որտեղ շիշն էր դրված։
 
Այս ասելով իռլանդացին վեր կացավ և ուղղվեց դեպի այն անկյունը, որտեղ շիշն էր դրված։
Տող 695. Տող 695.
 
Բայց իռլանդացուն այս բանը քիչ ժամանակ բավականություն պատճառեց։ Շուտով շշի հատակը սկսեց վեր բարձրանալ, իսկ բերանը նույնպիսի արագությամբ իջավ ուղիղ դեպի իռլանդացու շրթունքները։
 
Բայց իռլանդացուն այս բանը քիչ ժամանակ բավականություն պատճառեց։ Շուտով շշի հատակը սկսեց վեր բարձրանալ, իսկ բերանը նույնպիսի արագությամբ իջավ ուղիղ դեպի իռլանդացու շրթունքները։
  
Է՛հ, գրողը տանի,գոչեց նա, մի անգամ էլ աչքի տակով դռանը նայելով։– Ո՞վ կարող է դիմանալ այս սքանչելի վիսկիի հոտին։ Ինչ ուզում է թող լինի։ Ես միայն մի կաթիլ, միայն լեզվիս ծերը կթրջեմ։
+
Է՛հ, գրողը տանի,գոչեց նա, մի անգամ էլ աչքի տակով դռանը նայելով։― Ո՞վ կարող է դիմանալ այս սքանչելի վիսկիի հոտին։ Ինչ ուզում է թող լինի։ Ես միայն մի կաթիլ, միայն լեզվիս ծերը կթրջեմ։
  
 
Եվ շշի բերանը դիպավ նրա շրթունքին։ Բայց, երևում է, բանը մի կաթիլով ու լեզվի ծայրը թրջելով չվերջացավ, լսվեց նվազող հեղուկի կլկլոցը, որը ցույց էր տալիս, որ իռլանդացին որոշել է ինչպես հարկն է թրջել ամբողջ կոկորդը և դեռ մի քիչ էլ ավելի։
 
Եվ շշի բերանը դիպավ նրա շրթունքին։ Բայց, երևում է, բանը մի կաթիլով ու լեզվի ծայրը թրջելով չվերջացավ, լսվեց նվազող հեղուկի կլկլոցը, որը ցույց էր տալիս, որ իռլանդացին որոշել է ինչպես հարկն է թրջել ամբողջ կոկորդը և դեռ մի քիչ էլ ավելի։
Տող 701. Տող 701.
 
Մի քանի անգամ բավականությամբ կում անելուց հետո հալվեյացին խցանը խցկեց շշի բերանը, հետո շիշը իր տեղը դրեց և նորից նստեց աթոռին։
 
Մի քանի անգամ բավականությամբ կում անելուց հետո հալվեյացին խցանը խցկեց շշի բերանը, հետո շիշը իր տեղը դրեց և նորից նստեց աթոռին։
  
Ա՜խ դո՛ւ, Թարա, պառավ խորամանկ։ Այդ դու գայթակղեցիր ինձ։ Դե լավ, ոչինչ, մեր տերը չի իմանա։ Բացի դրանից, նա շուտով գնալու է ամրոց և այնտեղ կարող է նոր պաշար վերցնել։
+
Ա՜խ դո՛ւ, Թարա, պառավ խորամանկ։ Այդ դու գայթակղեցիր ինձ։ Դե լավ, ոչինչ, մեր տերը չի իմանա։ Բացի դրանից, նա շուտով գնալու է ամրոց և այնտեղ կարող է նոր պաշար վերցնել։
  
 
Մի քանի րոպե իռլանդացին նստած էր լուռ։ Արդյոք իր ցանցառության մասի՞ն էր մտածում, թե՞ պարզապես ալկոհոլի ներգործությունն էր վայելում, ի՞նչ իմանաս։
 
Մի քանի րոպե իռլանդացին նստած էր լուռ։ Արդյոք իր ցանցառության մասի՞ն էր մտածում, թե՞ պարզապես ալկոհոլի ներգործությունն էր վայելում, ի՞նչ իմանաս։
Տող 707. Տող 707.
 
Շուտով նորից սկսեց խոսել․
 
Շուտով նորից սկսեց խոսել․
  
Եվ ինչո՞ւ է ավանն այդպես քաշում մեր մաստեր Մորիսին։ Ասում էր, որ այնտեղ կգնա, հենց որ խատուտիկ մուստանգը բռնի։ Բայց ինչո՞ւ է հանկարծ այդպես հարկավոր եղել նրան այդ ձին։ Կարծում եմ, որ սա հասարակ բան չի։ Արդեն երեք անգամ փորձել է բռնել, բայց չի կարողացել պարանը գցել այն վայրի անասունի վիզը։ Այնինչ ինքը իր աշխետի վրա էր, իսկ նա ի՜նչ ձի է։ Նա ասում է, որ կտոր-կտոր էլ լինի՝ պիտի բռնի նրան, Աստված վկա։ Երանի շուտ բռնի, թե չէ՝ մեկ էլ տեսար ես ու դու մնացինք այստեղ մինչև ահեղ դատաստանի օրը․․․
+
Եվ ինչո՞ւ է ավանն այդպես քաշում մեր մաստեր Մորիսին։ Ասում էր, որ այնտեղ կգնա, հենց որ խատուտիկ մուստանգը բռնի։ Բայց ինչո՞ւ է հանկարծ այդպես հարկավոր եղել նրան այդ ձին։ Կարծում եմ, որ սա հասարակ բան չի։ Արդեն երեք անգամ փորձել է բռնել, բայց չի կարողացել պարանը գցել այն վայրի անասունի վիզը։ Այնինչ ինքը իր աշխետի վրա էր, իսկ նա ի՜նչ ձի է։ Նա ասում է, որ կտոր-կտոր էլ լինի՝ պիտի բռնի նրան, Աստված վկա։ Երանի շուտ բռնի, թե չէ՝ մեկ էլ տեսար ես ու դու մնացինք այստեղ մինչև ահեղ դատաստանի օրը․․․
 
Այս բացականչությունը իռլանդացու բերանից դուրս թռավ նրա համար, որ Թարան տեղից վեր թռավ և հաչոցով նետվեց դեպի դուռը։
 
Այս բացականչությունը իռլանդացու բերանից դուրս թռավ նրա համար, որ Թարան տեղից վեր թռավ և հաչոցով նետվեց դեպի դուռը։
  
Ֆելի՜մ,մի ձայն հնչեց դրսից։– Ֆելի՜մ։
+
Ֆելի՜մ,մի ձայն հնչեց դրսից։― Ֆելի՜մ։
  
Ահա և մեր տերը,մրմնջաց Ֆելիմը՝ տեղից վեր թռչելով և շան ետևից վազելով դեպի դուռը։
+
Ահա և մեր տերը,մրմնջաց Ֆելիմը՝ տեղից վեր թռչելով և շան ետևից վազելով դեպի դուռը։
  
 
=== Գլուխ VI․ Խատուտիկ մուստանգը ===
 
=== Գլուխ VI․ Խատուտիկ մուստանգը ===
Տող 734. Տող 734.
 
Բայց դեռ երբեք Ֆելիմն այդպիսի գեղեցկուհի չէր տեսել, ինչպիսին խատուտիկ զամբիկն էր։ Ով ասես, որ չէր հիանա նրան նայելով։
 
Բայց դեռ երբեք Ֆելիմն այդպիսի գեղեցկուհի չէր տեսել, ինչպիսին խատուտիկ զամբիկն էր։ Ով ասես, որ չէր հիանա նրան նայելով։
  
Հի՛պ-հի՛պ, ուռա՜,գերի բռնված ձիուն տեսնելուն պես գոչեց Ֆելի-մը՝ վեր նետելով իր գլխարկը։– Փառք սուրբ կույսին և սուրբ Պատրիկին<ref>Սուրբ Պատրիկը համարվում էր Իռլանդիայի հովանավորը։</ref>, միստր Մորիսը, վերջապես, բռնել է խատուտիկ զամբիկը։ Այ թե ձի է հա։ Զարմանալի չէ, որ դուք այնպես եռանդով սրա ետևից եք ընկել։ Աստված վկա։ Մեր Բալլինոսլոյի շուկայում սրան ինչ գին ասես կտան, թեպետ էլի կարելի է ասել, թե մեր ձեռքից խլեցին։ Ա՛յ թե ձի է հա․․․ հիմա ո՞ւր տանենք սրան։ Արգելափակո՞ց, մյուսների մո՞տ։
+
Հի՛պ-հի՛պ, ուռա՜,գերի բռնված ձիուն տեսնելուն պես գոչեց Ֆելի-մը՝ վեր նետելով իր գլխարկը։― Փառք սուրբ կույսին և սուրբ Պատրիկին<ref>Սուրբ Պատրիկը համարվում էր Իռլանդիայի հովանավորը։</ref>, միստր Մորիսը, վերջապես, բռնել է խատուտիկ զամբիկը։ Այ թե ձի է հա։ Զարմանալի չէ, որ դուք այնպես եռանդով սրա ետևից եք ընկել։ Աստված վկա։ Մեր Բալլինոսլոյի շուկայում սրան ինչ գին ասես կտան, թեպետ էլի կարելի է ասել, թե մեր ձեռքից խլեցին։ Ա՛յ թե ձի է հա․․․ հիմա ո՞ւր տանենք սրան։ Արգելափակո՞ց, մյուսների մո՞տ։
  
Չէ՛, այնտեղ մյուս մուստանգները կարող են քացի տալ սրան։ Ավելի լավ է ծածկի տակ կապենք։ Կաստրոն, որպես հյուրասեր տանտեր, իր տեղը կզիջի սրան, իսկ ինքը գիշերը բաց երկնքի տակ կմնա։ Դու երբևիցե տեսած կա՞ս այսպիսի գեղեցկուհի, Ֆելիմ․․․ այսինքն, ուզում էի ասել այսպիսի գեղեցիկ ձի։
+
Չէ՛, այնտեղ մյուս մուստանգները կարող են քացի տալ սրան։ Ավելի լավ է ծածկի տակ կապենք։ Կաստրոն, որպես հյուրասեր տանտեր, իր տեղը կզիջի սրան, իսկ ինքը գիշերը բաց երկնքի տակ կմնա։ Դու երբևիցե տեսած կա՞ս այսպիսի գեղեցկուհի, Ֆելիմ․․․ այսինքն, ուզում էի ասել այսպիսի գեղեցիկ ձի։
  
Երբե՛ք, միստր Մորիս, օրումս տեսած չկամ։ Մինչդեռ ես ցեղական ձիեր շատ եմ տեսել Բալլիբալահում։ Ի՜նչ հիանալի բան է, մարդ ուղղակի ուտել է ուզում։ Բայց տես, որ ինքը չուտի որևէ մեկի գլուխը։ Դուք դեռ սրան բոլորովին չե՞ք հեծել։
+
Երբե՛ք, միստր Մորիս, օրումս տեսած չկամ։ Մինչդեռ ես ցեղական ձիեր շատ եմ տեսել Բալլիբալահում։ Ի՜նչ հիանալի բան է, մարդ ուղղակի ուտել է ուզում։ Բայց տես, որ ինքը չուտի որևէ մեկի գլուխը։ Դուք դեռ սրան բոլորովին չե՞ք հեծել։
  
Ո՛չ, Ֆելիմ, ես սրանով կզբաղվեմ, երբ ավելի շատ ժամանակ կունենամ։ Դա պետք է անել, ինչպես հարկն է։ Ախր ափսոս է փչացնել այնպիսի գեղեցկությունը։ Ես սրան վարժեցնել կսկսեմ այն ժամանակ, երբ կտանեմ ավան։
+
Ո՛չ, Ֆելիմ, ես սրանով կզբաղվեմ, երբ ավելի շատ ժամանակ կունենամ։ Դա պետք է անել, ինչպես հարկն է։ Ախր ափսոս է փչացնել այնպիսի գեղեցկությունը։ Ես սրան վարժեցնել կսկսեմ այն ժամանակ, երբ կտանեմ ավան։
  
Իսկ ե՞րբ եք մտադիր այնտեղ գնալ։
+
Իսկ ե՞րբ եք մտադիր այնտեղ գնալ։
  
Վաղը։ Մենք պետք է դուրս գանք արշալույսին, որպեսզի իրիկնա-պահին ամրոց հասնենք։
+
Վաղը։ Մենք պետք է դուրս գանք արշալույսին, որպեսզի իրիկնա-պահին ամրոց հասնենք։
  
Ա՜յ, դա լավ է։ Ես ոչ թե ինձ, այլ ձեզ համար եմ ուրախանում, մաստեր Մորիս։ Հայտնի՞ է ձեզ, որ մեր վիսկին արդեն վերջանում է։ Դա հասկանալի է նրանից, թե ինչպես է շշի մեջ բլթբլթում։ Ամրոցի այդ խարդախ սրիկաները շատ լավ խաբել գիտեն․ նրանք համ ջուր են խառնում վիսկիին, համ էլ պակաս են չափում։ Մի գալոն<ref>Գալոն հեղուկների չափ Անգլիայում, հավասար է լիտրի (ծ․թ․)։</ref> անգլիական վիսկին մենք երկու-երեք անգամ ավելի երկար ժամանակ կխմենք, քան այս ամերիկյան «զիբիլը», ինչպես հենց իրենք՝ յանկիներն են կոչում։
+
Ա՜յ, դա լավ է։ Ես ոչ թե ինձ, այլ ձեզ համար եմ ուրախանում, մաստեր Մորիս։ Հայտնի՞ է ձեզ, որ մեր վիսկին արդեն վերջանում է։ Դա հասկանալի է նրանից, թե ինչպես է շշի մեջ բլթբլթում։ Ամրոցի այդ խարդախ սրիկաները շատ լավ խաբել գիտեն․ նրանք համ ջուր են խառնում վիսկիին, համ էլ պակաս են չափում։ Մի գալոն<ref>Գալոն հեղուկների չափ Անգլիայում, հավասար է լիտրի (ծ․թ․)։</ref> անգլիական վիսկին մենք երկու-երեք անգամ ավելի երկար ժամանակ կխմենք, քան այս ամերիկյան «զիբիլը», ինչպես հենց իրենք՝ յանկիներն են կոչում։
  
Վիսկիի մասին մի անհանգստանա, Ֆելիմ։ Կարծում եմ այնքան կլինի, որ և՛ այսօր կբավականացնի, և՛ վաղվա ճամփորդության համար կարող ենք մեր տափաշշերը լցնել։ Մի վհատվիր, սիրելիս։ Նախ գնանք մեր այս խատուտիկին տեղավորենք, իսկ հետո ժամանակ կունենանք խոսելու խմիչքի մասին, որը, ես գիտեմ, դու աշխարհում ամեն բանից ավելի ես սիրում, եթե չհաշվենք քո անձը։
+
Վիսկիի մասին մի անհանգստանա, Ֆելիմ։ Կարծում եմ այնքան կլինի, որ և՛ այսօր կբավականացնի, և՛ վաղվա ճամփորդության համար կարող ենք մեր տափաշշերը լցնել։ Մի վհատվիր, սիրելիս։ Նախ գնանք մեր այս խատուտիկին տեղավորենք, իսկ հետո ժամանակ կունենանք խոսելու խմիչքի մասին, որը, ես գիտեմ, դու աշխարհում ամեն բանից ավելի ես սիրում, եթե չհաշվենք քո անձը։
  
Եվ մեկ էլ ձեզ, մաստեր Մորիս,ավելացրեց Ֆելիմը ծիծաղելով։
+
Եվ մեկ էլ ձեզ, մաստեր Մորիս,ավելացրեց Ֆելիմը ծիծաղելով։
  
 
Մուստանգերը ժպտաց և ցած թռավ թամբից։
 
Մուստանգերը ժպտաց և ցած թռավ թամբից։
Տող 770. Տող 770.
 
Թվում էր, թե հաջող որսը նրան հանգստացնելու փոխարեն հակառակ ազդեցությունն էր ունեցել։ Համենայնդեպս այդպես էր մտածում Ֆելիմը։ Վերջապես, օգտվելով կաթնեղբոր իրավունքից, նա որոշեց հարցնել մուստանգերին, թե ինչ է պատահել նրան։ Եվ երբ Մորիսը նորից սկսեց շուռումուռ գալ անկողնում, հնչեց ծառայի ձայնը։
 
Թվում էր, թե հաջող որսը նրան հանգստացնելու փոխարեն հակառակ ազդեցությունն էր ունեցել։ Համենայնդեպս այդպես էր մտածում Ֆելիմը։ Վերջապես, օգտվելով կաթնեղբոր իրավունքից, նա որոշեց հարցնել մուստանգերին, թե ինչ է պատահել նրան։ Եվ երբ Մորիսը նորից սկսեց շուռումուռ գալ անկողնում, հնչեց ծառայի ձայնը։
  
Ի՞նչ է պատահել ձեզ, մաստեր Մորիս։ Ասացեք ինձ, ի սեր Աստծու։
+
Ի՞նչ է պատահել ձեզ, մաստեր Մորիս։ Ասացեք ինձ, ի սեր Աստծու։
  
Ոչինչ, Ֆելիմ, ոչինչ չի պատահել։ Դու ինչո՞ւ ես այդպիսի հարց տալիս։
+
Ոչինչ, Ֆելիմ, ոչինչ չի պատահել։ Դու ինչո՞ւ ես այդպիսի հարց տալիս։
  
Ինչպե՞ս հարց չտամ։ Ախր դուք վերջին անգամ ավանից վերադառնալուց հետո ոչ մի րոպե աչք չեք փակել։ Ինչ-որ մի բան ձեր քունը կտրել է։ Գուցե որևէ մեքսիկացի աղջի՞կ է։ Բայց ո՛չ։ Ես դրան չեմ հավատա, Ջերալդների հնամենի տոհմի շառավիղին դա չի սազի։
+
Ինչպե՞ս հարց չտամ։ Ախր դուք վերջին անգամ ավանից վերադառնալուց հետո ոչ մի րոպե աչք չեք փակել։ Ինչ-որ մի բան ձեր քունը կտրել է։ Գուցե որևէ մեքսիկացի աղջի՞կ է։ Բայց ո՛չ։ Ես դրան չեմ հավատա, Ջերալդների հնամենի տոհմի շառավիղին դա չի սազի։
  
Անմիտ բաներ ես ասում, սիրելիս։ Միշտ էլ քո աչքին ինչ-որ բաներ են երևում։ Ավելի լավ է մի բան տուր ուտելու։ Մի՛ մոռացիր, որ ես առավոտվանից ոչինչ չեմ կերել։ Ի՞նչ ունես ուտելու։
+
Անմիտ բաներ ես ասում, սիրելիս։ Միշտ էլ քո աչքին ինչ-որ բաներ են երևում։ Ավելի լավ է մի բան տուր ուտելու։ Մի՛ մոռացիր, որ ես առավոտվանից ոչինչ չեմ կերել։ Ի՞նչ ունես ուտելու։
  
Ճիշտը որ ասեմ՝ այնքան էլ շատ բան չկա։ Չէ՞ որ այս օրերին, երբ դուք գնացել էիք այդ մուստանգը բռնելու, ոչինչ չի ավելացել։ Ունենք մի քիչ եղջերուի միս ու մեկ էլ եգիպտացորենի հաց։ Եթե ուզում եք, ես իսկույն միսը կտաքացնեմ։
+
Ճիշտը որ ասեմ՝ այնքան էլ շատ բան չկա։ Չէ՞ որ այս օրերին, երբ դուք գնացել էիք այդ մուստանգը բռնելու, ոչինչ չի ավելացել։ Ունենք մի քիչ եղջերուի միս ու մեկ էլ եգիպտացորենի հաց։ Եթե ուզում եք, ես իսկույն միսը կտաքացնեմ։
  
Լավ, ես կարող եմ սպասել։
+
Լավ, ես կարող եմ սպասել։
  
Իսկ ավելի հեշտ չէ՞ր լինի սպասելը, եթե նախ ձեր կոկորդը թրջեիք։
+
Իսկ ավելի հեշտ չէ՞ր լինի սպասելը, եթե նախ ձեր կոկորդը թրջեիք։
  
Համաձայն եմ, տուր։  
+
Համաձայն եմ, տուր։  
  
Մաքո՞ւր, թե՞ ջրախառն։
+
Մաքո՞ւր, թե՞ ջրախառն։
  
Մի բաժակ գրոգ<ref>Գրոգ ջրախառն ռոմից կամ օղուց շաքարով պատրաստած խմիչք (ծ․թ․ )։</ref>։ Միայն թե ջուրը սառը լինի, գետակից բեր։
+
Մի բաժակ գրոգ<ref>Գրոգ ջրախառն ռոմից կամ օղուց շաքարով պատրաստած խմիչք (ծ․թ․ )։</ref>։ Միայն թե ջուրը սառը լինի, գետակից բեր։
  
 
Ֆելիմը դարակից վերցրեց արծաթե գավաթը և արդեն ուզում էր գնալ, երբ հանկարծ քնարան բարձր հաչոցով նետվեց դեպի դուռը։ Ֆելիմը մի փոքր վախենալով մոտեցավ դռանը։
 
Ֆելիմը դարակից վերցրեց արծաթե գավաթը և արդեն ուզում էր գնալ, երբ հանկարծ քնարան բարձր հաչոցով նետվեց դեպի դուռը։ Ֆելիմը մի փոքր վախենալով մոտեցավ դռանը։
Տող 794. Տող 794.
 
Շան հաչոցը փոխվեց ուրախ ծմրոցի, ինչից երևում էր, որ նա որևէ բարեկամի է դիմավորում։
 
Շան հաչոցը փոխվեց ուրախ ծմրոցի, ինչից երևում էր, որ նա որևէ բարեկամի է դիմավորում։
  
Ծերունի Զեբ Ստումպն է,ասաց Ֆելիմը դուրս նայելով և գնաց նախ՝ հյուրին ողջունելու և ապա՝ տիրոջ հանձնարարությունը կատարելու։
+
Ծերունի Զեբ Ստումպն է,ասաց Ֆելիմը դուրս նայելով և գնաց նախ՝ հյուրին ողջունելու և ապա՝ տիրոջ հանձնարարությունը կատարելու։
  
 
Նորեկը բոլորովին նման չէր այս խրճիթի բնակիչներին։
 
Նորեկը բոլորովին նման չէր այս խրճիթի բնակիչներին։
Տող 814. Տող 814.
 
Թարան ոստոստում էր և շնավարի ողջունում ծերունի որսորդին։ Իսկույն երևում էր, որ Զեբ Ստումպն ու շան տերը բարեկամներ են։
 
Թարան ոստոստում էր և շնավարի ողջունում ծերունի որսորդին։ Իսկույն երևում էր, որ Զեբ Ստումպն ու շան տերը բարեկամներ են։
  
Ողջո՛ւյն,լակոնական ոճով բարևեց Զեբը մուստանգերին՝ իր հաղթ մարմնով ծածկելով խրճիթի դուռը։
+
Ողջո՛ւյն,լակոնական ոճով բարևեց Զեբը մուստանգերին՝ իր հաղթ մարմնով ծածկելով խրճիթի դուռը։
  
Բարև ձեզ, միստր Ստումպ,պատասխանեց տանտերը՝ վեր կե-նալով և ընդառաջ գնալով հյուրին։– Ներս մտեք և նստեցեք։
+
Բարև ձեզ, միստր Ստումպ,պատասխանեց տանտերը՝ վեր կե-նալով և ընդառաջ գնալով հյուրին։― Ներս մտեք և նստեցեք։
  
 
Որսորդը չսպասեց, որ շատ խնդրեն իրեն և, խրճիթի շեմքն անցնելով, անճոռնաբար նստեց խախուտ աթոռին, որի վրա քիչ առաջ Ֆելիմն էր նստած։ Բայց աթոռն այնքան ցածր էր, որ Ստումպի ծնկերը համարյա հավասարվեցին կզակին, իսկ հրացանի երկար փողը նիզակի նման մի քանի ոտնաչափ էլ վեր ցցվեց նրա գլխից։
 
Որսորդը չսպասեց, որ շատ խնդրեն իրեն և, խրճիթի շեմքն անցնելով, անճոռնաբար նստեց խախուտ աթոռին, որի վրա քիչ առաջ Ֆելիմն էր նստած։ Բայց աթոռն այնքան ցածր էր, որ Ստումպի ծնկերը համարյա հավասարվեցին կզակին, իսկ հրացանի երկար փողը նիզակի նման մի քանի ոտնաչափ էլ վեր ցցվեց նրա գլխից։
  
Ա՛յ անիծվեն այս աթոռները,մրթմրթաց նա՝ դժգոհ լինելով իր անհարմար դիրքից․– Ափսոս չէ՞ ծառի կոճղը, գոնե նստելիս զգում ես, որ տակիդ չի կոտրվի։
+
Ա՛յ անիծվեն այս աթոռները,մրթմրթաց նա՝ դժգոհ լինելով իր անհարմար դիրքից․― Ափսոս չէ՞ ծառի կոճղը, գոնե նստելիս զգում ես, որ տակիդ չի կոտրվի։
  
Նստեցեք, ահա, այստեղ,ասաց տանտերը՝ մատնացույց անելով խրճիթի անկյունում դրված կաշեպատ սնդուկը։– Սա ավելի դիմացկուն կլինի։
+
Նստեցեք, ահա, այստեղ,ասաց տանտերը՝ մատնացույց անելով խրճիթի անկյունում դրված կաշեպատ սնդուկը։― Սա ավելի դիմացկուն կլինի։
  
 
Ծերունի Զեբը չստիպեց, որ իրեն համոզեն, նա վեր կացավ, հասակով մեկ ձգվեց և փոխադրվեց սնդուկի վրա։
 
Ծերունի Զեբը չստիպեց, որ իրեն համոզեն, նա վեր կացավ, հասակով մեկ ձգվեց և փոխադրվեց սնդուկի վրա։
  
Էլի ոտքո՞վ եք եկել, միստր Ստումպ, ինչպես միշտ։
+
Էլի ոտքո՞վ եք եկել, միստր Ստումպ, ինչպես միշտ։
  
Ոչ, իմ պառավ ձին հետս է, կապել եմ ծառից։ Ես որսի չէի գնացել։
+
Ոչ, իմ պառավ ձին հետս է, կապել եմ ծառից։ Ես որսի չէի գնացել։
  
Կարծեմ դուք երբեք ձիով որսի չեք գնում, չէ՞։
+
Կարծեմ դուք երբեք ձիով որսի չեք գնում, չէ՞։
  
Ի՞նչ է, ես հիմա՞ր եմ։ Ձիով որսի գնացողը կատարյալ հիմար է։
+
Ի՞նչ է, ես հիմա՞ր եմ։ Ձիով որսի գնացողը կատարյալ հիմար է։
  
Բայց չէ՞ որ Տեխասում բոլորը ձիով են գնում։
+
Բայց չէ՞ որ Տեխասում բոլորը ձիով են գնում։
  
Բոլորն են գնում թե չէ, միևնույն է, դա հիմար սովորություն է, ծույլ հիմարների սովորություն։ Ոտքով որ գնամ, ես մի օրում ավելի շատ որս կխփեմ, քան մի շաբաթում ձիով շրջելիս։ Իհարկե, մուստանգի որսորդին ձին անհրաժեշտ է, ձեր որսն ուրիշ է։ Բայց եթե որսում ես արջ կամ եղջերու կամ վայրի հնդկահավ, ապա քո ձին միայն կխրտնեցնի որսը։ Իմ պառավ զամբիկը ես պահում եմ միայն որսը փոխադրելու համար։  
+
Բոլորն են գնում թե չէ, միևնույն է, դա հիմար սովորություն է, ծույլ հիմարների սովորություն։ Ոտքով որ գնամ, ես մի օրում ավելի շատ որս կխփեմ, քան մի շաբաթում ձիով շրջելիս։ Իհարկե, մուստանգի որսորդին ձին անհրաժեշտ է, ձեր որսն ուրիշ է։ Բայց եթե որսում ես արջ կամ եղջերու կամ վայրի հնդկահավ, ապա քո ձին միայն կխրտնեցնի որսը։ Իմ պառավ զամբիկը ես պահում եմ միայն որսը փոխադրելու համար։  
  
Ասում եք ձեր ձին այստե՞ղ է։ Ֆելիմը նրան ծածկի տակ կտանի։ Դուք հո գիշերն այստեղ եք մնալու։
+
Ասում եք ձեր ձին այստե՞ղ է։ Ֆելիմը նրան ծածկի տակ կտանի։ Դուք հո գիշերն այստեղ եք մնալու։
  
Այդ մտքով էլ եկել եմ։ Իմ ձիու մասին մի՛ անհանգստացեք, նա լավ է կապված։ Հետո բաց կթողնեմ, որ գնա արածի։
+
Այդ մտքով էլ եկել եմ։ Իմ ձիու մասին մի՛ անհանգստացեք, նա լավ է կապված։ Հետո բաց կթողնեմ, որ գնա արածի։
  
Չէի՞ք ուզենա մի բան ուտել, Ֆելիմը հենց հիմա ընթրիք է պատրաստում։ Բայց ափսոս, որ բացի եղջերուի մսից, ուրիշ լավ բանով ձեզ հյուրասիրել չեմ կարող։
+
Չէի՞ք ուզենա մի բան ուտել, Ֆելիմը հենց հիմա ընթրիք է պատրաստում։ Բայց ափսոս, որ բացի եղջերուի մսից, ուրիշ լավ բանով ձեզ հյուրասիրել չեմ կարող։
  
Եղջերուի մսից լավ ի՞նչ կարող է լինել։ Գուցե թե միայն արջի միսը։ Միայն թե այդ միսը պետք է կրակի վրա լավ խորովել։ Ես ինքս էլ կօգնեմ։ Միստր Ֆելիմ, եթե ձեզ համար նեղություն չէ, գնացեք, խնդրում եմ, և բերեք իմ ձիու թամբից կախված հնդկահավը։ Ես այն ճանապարհին եմ սպանել։
+
Եղջերուի մսից լավ ի՞նչ կարող է լինել։ Գուցե թե միայն արջի միսը։ Միայն թե այդ միսը պետք է կրակի վրա լավ խորովել։ Ես ինքս էլ կօգնեմ։ Միստր Ֆելիմ, եթե ձեզ համար նեղություն չէ, գնացեք, խնդրում եմ, և բերեք իմ ձիու թամբից կախված հնդկահավը։ Ես այն ճանապարհին եմ սպանել։
  
Ա՜յ հիանալի բան,գոչեց մուստանգերը։– Թե չէ՝ մեր պաշարները վերջանալու վրա են։ Վերջին երեք օրվա ընթացքում ես մի սքանչելի մուստանգի ետևից էի ընկել և հետս հրացան չէի վերցրել։ Ֆելիմն ու ես, մեզ հետ էլ Թարան, այդ օրերին քաղցած ենք մնացել։
+
Ա՜յ հիանալի բան,գոչեց մուստանգերը։― Թե չէ՝ մեր պաշարները վերջանալու վրա են։ Վերջին երեք օրվա ընթացքում ես մի սքանչելի մուստանգի ետևից էի ընկել և հետս հրացան չէի վերցրել։ Ֆելիմն ու ես, մեզ հետ էլ Թարան, այդ օրերին քաղցած ենք մնացել։
  
Իսկ ի՞նչ մուստանգ է դա,հետաքրքրվեց որսորդը՝ ասես ուշադ-րություն չդարձնելով մուստանգերի վերջին խոսքերի վրա։
+
Իսկ ի՞նչ մուստանգ է դա,հետաքրքրվեց որսորդը՝ ասես ուշադ-րություն չդարձնելով մուստանգերի վերջին խոսքերի վրա։
  
Մուգ շոկոլադի գույնի զամբիկ է՝ սպիտակ բծերով։ Սքանչելի ձի է։
+
Մուգ շոկոլադի գույնի զամբիկ է՝ սպիտակ բծերով։ Սքանչելի ձի է։
  
Գրո՛ղը տանի, տղա՛։ Այդ հո հենց այն է, ինչի համար ես այստեղ եմ եկել։
+
Գրո՛ղը տանի, տղա՛։ Այդ հո հենց այն է, ինչի համար ես այստեղ եմ եկել։
  
Ինչպե՞ս թե։
+
Ինչպե՞ս թե։
  
Ես տեսել եմ այդ մուստանգը։ Ասում եք զամբի՞կ է։ Ես այդ չգիտեի, որովհետև նա երբեք ինձ կես մղոնից ավելի մոտենալ չի թողել։ Ես նրան մի քանի անգամ եմ տեսել պրերիայում և մտածել եմ, որ արժե նրան բռնել։ Եվ ահա թե ինչու։ Վերջին անգամ մեր հանդիպումից հետո ես եղա Լեոնայում։ Այնտեղ է եկել մի մարդ, որին ես ճանաչում էի դեռ Միսսիսիպիում։ Դա մի հարուստ ագարակատեր է։ Նա շատ փարթամ կյանք էր վարում։ Շատ անգամ եմ ես եղջերու և հնդկահավ տարել նրա խոհանոցի համար։ Նրա ազգանունն է Պոյնդեքստեր։
+
Ես տեսել եմ այդ մուստանգը։ Ասում եք զամբի՞կ է։ Ես այդ չգիտեի, որովհետև նա երբեք ինձ կես մղոնից ավելի մոտենալ չի թողել։ Ես նրան մի քանի անգամ եմ տեսել պրերիայում և մտածել եմ, որ արժե նրան բռնել։ Եվ ահա թե ինչու։ Վերջին անգամ մեր հանդիպումից հետո ես եղա Լեոնայում։ Այնտեղ է եկել մի մարդ, որին ես ճանաչում էի դեռ Միսսիսիպիում։ Դա մի հարուստ ագարակատեր է։ Նա շատ փարթամ կյանք էր վարում։ Շատ անգամ եմ ես եղջերու և հնդկահավ տարել նրա խոհանոցի համար։ Նրա ազգանունն է Պոյնդեքստեր։
  
Պոյնդեքստե՞ր։
+
Պոյնդեքստե՞ր։
  
Այո, նրան բոլորն են ճանաչում Միսսիսիպիի ափերին, սկսած Օռլեանից մինչև Սենտ Լուիս։ Նա հարուստ մարդ էր, և կարծում եմ, հիմա էլ աղքատ չէ, որովհետև հետը հարյուրի չափ նեգր է բերել։ Բացի դրանից, նրա հետ եկել է իր քրոջ որդին, անունը՝ Կոլհաունը, որը շատ փող ունի և ինչ պիտի անի նա այդ փողը, եթե ոչ պարտք տա իր քեռուն։ Եվ կտա, թեև, իհարկե, ո՛չ առանց հետին մտքի։ Տղան խելքը գլխին տղա է։ Իսկ հիմա, բարեկամս, ասեմ, թե ես ինչու եմ եկել ձեզ մոտ։ Այդ ագարակատերը մի աղջիկ ունի, որը ձիու սիրահար է։ Լուիզիանայում նա ամենակատաղի ձիերն էլ սանձահարում էր։ Մի անգամ այդ աղջիկը լսել է, թե ես ինչեր եմ պատմում խատուտիկ մուստանգի մասին։ Եվ այդ օրվանից հորը հանգիստ չէր տալիս, մինչև որ ծերունին խոստացավ փող չխնայել նրան, ով կբռնի այդ ձին։ Նա ասաց, որ երկու հարյուր դոլար կվճարի։ Իհարկե, այստեղի մուստանգերները, հենց որ այս լուրն առնեն, իսկույն այդ մուստանգի ետևից կընկնեն։ Դրա համար էլ, առանց որևէ մեկին մի խոսք ասելու, իմ պառավ զամբիկը նստեցի ու շտապեցի ձեզ մոտ։ Բռնեցեք խատուտիկին, և երկու հարյուր դոլարը ձեր գրպանում կլինի։ Զեբ Ստումպը երաշխավորում է այս։
+
Այո, նրան բոլորն են ճանաչում Միսսիսիպիի ափերին, սկսած Օռլեանից մինչև Սենտ Լուիս։ Նա հարուստ մարդ էր, և կարծում եմ, հիմա էլ աղքատ չէ, որովհետև հետը հարյուրի չափ նեգր է բերել։ Բացի դրանից, նրա հետ եկել է իր քրոջ որդին, անունը՝ Կոլհաունը, որը շատ փող ունի և ինչ պիտի անի նա այդ փողը, եթե ոչ պարտք տա իր քեռուն։ Եվ կտա, թեև, իհարկե, ո՛չ առանց հետին մտքի։ Տղան խելքը գլխին տղա է։ Իսկ հիմա, բարեկամս, ասեմ, թե ես ինչու եմ եկել ձեզ մոտ։ Այդ ագարակատերը մի աղջիկ ունի, որը ձիու սիրահար է։ Լուիզիանայում նա ամենակատաղի ձիերն էլ սանձահարում էր։ Մի անգամ այդ աղջիկը լսել է, թե ես ինչեր եմ պատմում խատուտիկ մուստանգի մասին։ Եվ այդ օրվանից հորը հանգիստ չէր տալիս, մինչև որ ծերունին խոստացավ փող չխնայել նրան, ով կբռնի այդ ձին։ Նա ասաց, որ երկու հարյուր դոլար կվճարի։ Իհարկե, այստեղի մուստանգերները, հենց որ այս լուրն առնեն, իսկույն այդ մուստանգի ետևից կընկնեն։ Դրա համար էլ, առանց որևէ մեկին մի խոսք ասելու, իմ պառավ զամբիկը նստեցի ու շտապեցի ձեզ մոտ։ Բռնեցեք խատուտիկին, և երկու հարյուր դոլարը ձեր գրպանում կլինի։ Զեբ Ստումպը երաշխավորում է այս։
  
Ինձ հետ մի րոպե դուրս չե՞ք գա, միստր Ստումպ,ասաց երիտասարդ իռլանդացին՝ տեղից վեր կենալով և դեպի դուռն ուղղվելով։
+
Ինձ հետ մի րոպե դուրս չե՞ք գա, միստր Ստումպ,ասաց երիտասարդ իռլանդացին՝ տեղից վեր կենալով և դեպի դուռն ուղղվելով։
  
 
Որսորդն այս անսպասելի հրավերից մի փոքր զարմացած՝ հետևեց նրան։
 
Որսորդն այս անսպասելի հրավերից մի փոքր զարմացած՝ հետևեց նրան։
Տող 868. Տող 868.
 
Մորիսն իր հյուրին տարավ ծածկի մոտ և հարցրեց․
 
Մորիսն իր հյուրին տարավ ծածկի մոտ և հարցրեց․
  
Նմա՞ն է այս ձին այն մուստանգին, որի մասին դուք խոսում էիք, միստր Ստումպ։
+
Նմա՞ն է այս ձին այն մուստանգին, որի մասին դուք խոսում էիք, միստր Ստումպ։
  
Գրողի փայ դառնամ, եթե սա հենց նույն մուստանգը չէ։ Արդեն բռնված է։ Բախտդ բերել է, տղա՛, երկու հարյուր դոլարը ոնց որ երկնքից ընկ-նի։ Եվ նզովված լինեմ ես, եթե այդ գումարից թեկուզ մեկ ցենտ պակաս արժե այս ձին։ Ի՜նչ գեղեցկություն։ Ա՜յ թե կուրախանա միսս Պոյնդեքստերը։
+
Գրողի փայ դառնամ, եթե սա հենց նույն մուստանգը չէ։ Արդեն բռնված է։ Բախտդ բերել է, տղա՛, երկու հարյուր դոլարը ոնց որ երկնքից ընկ-նի։ Եվ նզովված լինեմ ես, եթե այդ գումարից թեկուզ մեկ ցենտ պակաս արժե այս ձին։ Ի՜նչ գեղեցկություն։ Ա՜յ թե կուրախանա միսս Պոյնդեքստերը։
  
 
=== Գլուխ VII․ Անհանգիստ գիշեր ===
 
=== Գլուխ VII․ Անհանգիստ գիշեր ===
Տող 884. Տող 884.
 
Ծերունի որսորդն իր զամբիկը երկար պարանով կապեց, որպեսզի նա կարողանա արածել և խրճիթ վերադարձավ իր հետ բերելով մի հին դեղնած վերմակ, որ նրա սովորական անկողինն էր։
 
Ծերունի որսորդն իր զամբիկը երկար պարանով կապեց, որպեսզի նա կարողանա արածել և խրճիթ վերադարձավ իր հետ բերելով մի հին դեղնած վերմակ, որ նրա սովորական անկողինն էր։
  
Պառկեցեք իմ մահճակալին,սիրալիր առաջարկեց նրան տանտերը։– Ես ձիու մորթին կփռեմ գետնին ու կպառկեմ։
+
Պառկեցեք իմ մահճակալին,սիրալիր առաջարկեց նրան տանտերը։― Ես ձիու մորթին կփռեմ գետնին ու կպառկեմ։
  
Չէ, պատասխանեց հյուրը,ձեր այս դարակներից ոչ մեկի վրա Զեբ Սաումպը քնել չի կարող։ Գետնին քնելը և՛ ավելի լավ է, և այնտեղից ցած ընկնելու վտանգ չկա։
+
Չէ, պատասխանեց հյուրը,ձեր այս դարակներից ոչ մեկի վրա Զեբ Սաումպը քնել չի կարող։ Գետնին քնելը և՛ ավելի լավ է, և այնտեղից ցած ընկնելու վտանգ չկա։
  
Եթե ձեզ այդպես է դուր գալիս, պառկեցեք հատակին։ Ահա այստեղ ամենից լավ կլինի, ես ձեզ համար մորթի կփռեմ։
+
Եթե ձեզ այդպես է դուր գալիս, պառկեցեք հատակին։ Ահա այստեղ ամենից լավ կլինի, ես ձեզ համար մորթի կփռեմ։
  
Իզուր ժամանակ մի՛ կորցրեք, երիտասարդ։ Ես սովոր չեմ հատակին քնելու։ Իմ անկողինը պրերիայի կանաչ խոտն է։
+
Իզուր ժամանակ մի՛ կորցրեք, երիտասարդ։ Ես սովոր չեմ հատակին քնելու։ Իմ անկողինը պրերիայի կանաչ խոտն է։
  
Մի՞թե դուք ուզում եք բաց երկնքի տակ քնել,զարմանքով գոչեց մուստանգերը, տեսնելով, որ հյուրը իր վերմակն ուսը գցելով ուղղվեց դեպի դուռը։
+
Մի՞թե դուք ուզում եք բաց երկնքի տակ քնել,զարմանքով գոչեց մուստանգերը, տեսնելով, որ հյուրը իր վերմակն ուսը գցելով ուղղվեց դեպի դուռը։
  
Այո՛, և ուրիշ ոչ մի մտադրություն չունեմ։
+
Այո՛, և ուրիշ ոչ մի մտադրություն չունեմ։
  
Բայց, լսեցեք, ախր ցուրտ գիշեր է, դուք կմրսեք։
+
Բայց, լսեցեք, ախր ցուրտ գիշեր է, դուք կմրսեք։
  
Դատարկ բան է։ Թող մի քիչ էլ մրսեմ։ Այդ ավելի լավ է, քան տանիքի տակ առանց օդի խեղդվելը։
+
Դատարկ բան է։ Թող մի քիչ էլ մրսեմ։ Այդ ավելի լավ է, քան տանիքի տակ առանց օդի խեղդվելը։
  
Կատա՞կ եք անում, միստր Սաումպ։
+
Կատա՞կ եք անում, միստր Սաումպ։
  
Երիտասարդ,հանդիսավոր վրա բերեց որսորդը,Զեբ Ստումպը վերջին վեց տարվա ընթացքում դեռ ոչ մի անգամ տանիքի տակ չի քնել։ Կար ժամանակ, որ ես էլ տան նման մի բան ունեի․ դա մի մեծ ծառի փչակ էր։ Այդ Միսսիսիպիի ափին էր, երբ իմ պառավը դեռ ողջ էր, և ես այդ կացարանը նրա համար էի պահում։ Պառավիս մահից հետի ես տեղափոխվեցի նախ Լուիզիանա, հետո էլ այստեղ։ Այդ ժամանակից, գիշեր թե ցերեկ, իմ միակ տանիքը եղել է Տեխասի կապուտակ երկինքը։
+
Երիտասարդ,հանդիսավոր վրա բերեց որսորդը,Զեբ Ստումպը վերջին վեց տարվա ընթացքում դեռ ոչ մի անգամ տանիքի տակ չի քնել։ Կար ժամանակ, որ ես էլ տան նման մի բան ունեի․ դա մի մեծ ծառի փչակ էր։ Այդ Միսսիսիպիի ափին էր, երբ իմ պառավը դեռ ողջ էր, և ես այդ կացարանը նրա համար էի պահում։ Պառավիս մահից հետի ես տեղափոխվեցի նախ Լուիզիանա, հետո էլ այստեղ։ Այդ ժամանակից, գիշեր թե ցերեկ, իմ միակ տանիքը եղել է Տեխասի կապուտակ երկինքը։
  
Եթե դուք գերադասում եք դուրսը քնել․․․
+
Եթե դուք գերադասում եք դուրսը քնել․․․
  
Այո, գերադասում եմ,կարճ պատասխանեց որսորդը և, դուրս գնալով, ուղղվեց դեպի մարգագետինը, որ փռված էր խրճիթի ու գետակի միջև։
+
Այո, գերադասում եմ,կարճ պատասխանեց որսորդը և, դուրս գնալով, ուղղվեց դեպի մարգագետինը, որ փռված էր խրճիթի ու գետակի միջև։
  
Նա ոչ միայն հին վերմակն էր վերցրել, այլև թևին էր գցել ձիու մազից հյուս վեց-յոթ յարդ<ref>Յարդ անգլիական երկարության չափ, հավասար է 0,9 մետրի։</ref> երկարությամբ մի պարան, որով սովորաբար ձին կապում են արոտավայրում, բայց այս դեպքում պարանն ուրիշ նպատակի համար էր։
+
Նա ոչ միայն հին վերմակն էր վերցրել, այլև թևին էր գցել ձիու մազից հյուս վեց-յոթ յարդ<ref>Յարդ անգլիական երկարության չափ, հավասար է 0,9 մետրի։</ref> երկարությամբ մի պարան, որով սովորաբար ձին կապում են արոտավայրում, բայց այս դեպքում պարանն ուրիշ նպատակի համար էր։
  
 
Լուսնի լույսով մարգագետինն ուշիուշով դիտելուց հետո որսորդը․ պարանը շրջանաձև փռեց գետնին, ընդգրկելով մի քանի ոտնաչափ տրամագծով մի տարածություն։ Ապա մտնելով այդ յուրահատուկ ցանկապատի ներսը և վերմակի մեջ փաթաթվելով՝ Զեբ Ստումպը հանգիստ պառկեց և մի րոպե անց կարծես արդեն քնած էր։
 
Լուսնի լույսով մարգագետինն ուշիուշով դիտելուց հետո որսորդը․ պարանը շրջանաձև փռեց գետնին, ընդգրկելով մի քանի ոտնաչափ տրամագծով մի տարածություն։ Ապա մտնելով այդ յուրահատուկ ցանկապատի ներսը և վերմակի մեջ փաթաթվելով՝ Զեբ Ստումպը հանգիստ պառկեց և մի րոպե անց կարծես արդեն քնած էր։
Տող 916. Տող 916.
 
Բայց նա երկար հանգստանալ չկարողացավ։ Մի զույգ զարմացած աչքեր հետևում էին որսորդի ամեն մի շարժումին։ Դրանք Ֆելիմ Օ’Նիլի աչքերն էին։
 
Բայց նա երկար հանգստանալ չկարողացավ։ Մի զույգ զարմացած աչքեր հետևում էին որսորդի ամեն մի շարժումին։ Դրանք Ֆելիմ Օ’Նիլի աչքերն էին։
  
Սո՜ւրբ Պատրիկ,շշնջաց Ֆելիմը,այս ի՞նչ է նշանակում։ Ծերունին ինչո՞ւ իրեն շրջապատեց պարանով։
+
Սո՜ւրբ Պատրիկ,շշնջաց Ֆելիմը,այս ի՞նչ է նշանակում։ Ծերունին ինչո՞ւ իրեն շրջապատեց պարանով։
  
 
Սկզբում իռլանդացու հետաքրքրասիրությունը պայքարում էր քաղաքավարության զգացմունքի հետ, բայց հետո առաջինը հաղթեց։ Հենց որ լսվեց որսորդի խռմփոցը, Ֆելիմը մոտեցավ նրան ու սկսեց ցնցել, որպեսզի նրանից պատասխան ստանա իրեն անհասկանալի հարցին։
 
Սկզբում իռլանդացու հետաքրքրասիրությունը պայքարում էր քաղաքավարության զգացմունքի հետ, բայց հետո առաջինը հաղթեց։ Հենց որ լսվեց որսորդի խռմփոցը, Ֆելիմը մոտեցավ նրան ու սկսեց ցնցել, որպեսզի նրանից պատասխան ստանա իրեն անհասկանալի հարցին։
  
Ա՛յ անիծվես դու, իռլանդական է՛շ,գոչեց Ստումպը ակներև դժգոհությամբ։– Ես էլ կարծեցի, թե արդեն լուսացել է։ Ասում ես ինչու եմ պարանը փռել իմ շո՞ւրջը։ Էլ ինչի՞ պիտի փռեմ, եթե ոչ ամեն տեսակ զեռունից ինձ պաշտպանելու համար։
+
Ա՛յ անիծվես դու, իռլանդական է՛շ,գոչեց Ստումպը ակներև դժգոհությամբ։― Ես էլ կարծեցի, թե արդեն լուսացել է։ Ասում ես ինչու եմ պարանը փռել իմ շո՞ւրջը։ Էլ ինչի՞ պիտի փռեմ, եթե ոչ ամեն տեսակ զեռունից ինձ պաշտպանելու համար։
  
Ի՞նչ զեռուն, միստր Ստումպ։ Ուզում եք ասել օձերի՞ց։
+
Ի՞նչ զեռուն, միստր Ստումպ։ Ուզում եք ասել օձերի՞ց։
  
Դե իհարկե, օձերից, գրողը տանի քեզ։ Գնա քնի՛ր։
+
Դե իհարկե, օձերից, գրողը տանի քեզ։ Գնա քնի՛ր։
  
Չնայած հյուրի խիստ պատասխանին՝ Ֆելիմը շատ գոհ վերադարձավ խրճիթ։ «Եթե չհաշվենք հնդկացիներին, Տեխասում ամենավատը թունավոր օձերն են,ինքն իրեն փնթփնթում էր նա։– Ինչ այստեղ եմ ընկել, ոչ մի գիշեր հանգիստ քնել չեմ կարողանում։ Մարդ մի գլուխ օձերի մասին է մտածում, կամ երազում օձեր է տեսնում։ Ափսոս, որ սուրբ Պատրիկը այն աշխարհը գնալուց առաջ չի այցելել այս երկիրը»<ref>Ըստ ավանդության սուրբ Պատրիկը Իռլանդիայում ոչնչացրել է բոլոր օձերը։</ref>։
+
Չնայած հյուրի խիստ պատասխանին՝ Ֆելիմը շատ գոհ վերադարձավ խրճիթ։ «Եթե չհաշվենք հնդկացիներին, Տեխասում ամենավատը թունավոր օձերն են,ինքն իրեն փնթփնթում էր նա։― Ինչ այստեղ եմ ընկել, ոչ մի գիշեր հանգիստ քնել չեմ կարողանում։ Մարդ մի գլուխ օձերի մասին է մտածում, կամ երազում օձեր է տեսնում։ Ափսոս, որ սուրբ Պատրիկը այն աշխարհը գնալուց առաջ չի այցելել այս երկիրը»<ref>Ըստ ավանդության սուրբ Պատրիկը Իռլանդիայում ոչնչացրել է բոլոր օձերը։</ref>։
  
 
Ապրելով այս մենավոր խրճիթում՝ Ֆելիմը քիչ մարդու էր հանդիպում, ուստի չէր իմանում ձիու մազից հյուսած պարանի մոգական հատկությունները։
 
Ապրելով այս մենավոր խրճիթում՝ Ֆելիմը քիչ մարդու էր հանդիպում, ուստի չէր իմանում ձիու մազից հյուսած պարանի մոգական հատկությունները։
Տող 934. Տող 934.
 
Իր այս գործողությունն ավարտելուց հետո իռլանդացին նորից ներս մտավ՝ ինքն իրեն շշնջալով․
 
Իր այս գործողությունն ավարտելուց հետո իռլանդացին նորից ներս մտավ՝ ինքն իրեն շշնջալով․
  
Վերջապես Ֆելիմ Օ’Նիլը կարող է հանգիստ քնել, որքան էլ շատ լինեն օձերն այս Տեխասում։
+
Վերջապես Ֆելիմ Օ’Նիլը կարող է հանգիստ քնել, որքան էլ շատ լինեն օձերն այս Տեխասում։
  
 
Սրանից հետո խրճիթում կատարյալ լռություն տիրեց։ Սուրբ Պատրիկի հայրենակիցն այլևս օձերից վախ չուներ և, ձիու մորթու վրա մեկնվելով, իսկույն քուն մտավ։
 
Սրանից հետո խրճիթում կատարյալ լռություն տիրեց։ Սուրբ Պատրիկի հայրենակիցն այլևս օձերից վախ չուներ և, ձիու մորթու վրա մեկնվելով, իսկույն քուն մտավ։
Տող 944. Տող 944.
 
Մի տասն անգամ շուռումուռ գալուց հետո Զեբը տեղում նստեց ու դժգոհ հայացքով շուրջը նայեց։
 
Մի տասն անգամ շուռումուռ գալուց հետո Զեբը տեղում նստեց ու դժգոհ հայացքով շուրջը նայեց։
  
Գրողը տանի այդ իռլանդացի հիմարին,նետեց նա ատամների արանքից։– Քունս փախցրեց նզովյալը։ Պետք էր դուրս քաշել նրան ու գետի մեջ շպրտել, որ խրատ լինի։ Ձեռքերս քոր են գալիս, բայց ես այդ բանը չեմ անում միայն նրա տիրոջը հարգելով։ Երևի էլ մինչև առավոտ քնել չեմ կարող։
+
Գրողը տանի այդ իռլանդացի հիմարին,նետեց նա ատամների արանքից։― Քունս փախցրեց նզովյալը։ Պետք էր դուրս քաշել նրան ու գետի մեջ շպրտել, որ խրատ լինի։ Ձեռքերս քոր են գալիս, բայց ես այդ բանը չեմ անում միայն նրա տիրոջը հարգելով։ Երևի էլ մինչև առավոտ քնել չեմ կարող։
  
 
Այս ասելով որսորդը կրկին վերմակի մեջ փաթաթվեց ու նորից պառ-կեց։ Բայց դարձյալ քնել չկարողացավ։ Նա նորից սկսեց շուռումուռ գալ։ Վերջապես տեղում նստեց ու սկսեց ինքն իրեն խոսել։
 
Այս ասելով որսորդը կրկին վերմակի մեջ փաթաթվեց ու նորից պառ-կեց։ Բայց դարձյալ քնել չկարողացավ։ Նա նորից սկսեց շուռումուռ գալ։ Վերջապես տեղում նստեց ու սկսեց ինքն իրեն խոսել։
Տող 952. Տող 952.
 
Թվում էր, թե որսորդը դեռ տատանվում է, երբ հանկարծ նկատեց մի բան, որն իսկույն փոխեց նրա մտքերի ընթացքը։ Իր նստած տեղից մի քսան ոտնաչափ հեռու, խոտի վրայով սողում էր մի երկար, բարակ մարմին։ Նրա փայլուն մաշկի վրա արտացոլվում էին լուսնի արծաթա-շող ճառագայթները, և դժվար չէր հասկանալ, որ դա սողուն է։
 
Թվում էր, թե որսորդը դեռ տատանվում է, երբ հանկարծ նկատեց մի բան, որն իսկույն փոխեց նրա մտքերի ընթացքը։ Իր նստած տեղից մի քսան ոտնաչափ հեռու, խոտի վրայով սողում էր մի երկար, բարակ մարմին։ Նրա փայլուն մաշկի վրա արտացոլվում էին լուսնի արծաթա-շող ճառագայթները, և դժվար չէր հասկանալ, որ դա սողուն է։
  
Օ՜ձ,շշնջաց Զեբը, երբ հայացքը կանգ առավ սողունի վրա։– Հետաքրքիր է՝ ինչ ցեղի օձ է գիշերով սողում այստեղ․․․ Թե ասեմ բոժոժավոր օձ է՝ շատ մեծ է։ Ասենք՝ այս կողմերում այդպիսի մեծության բոժոժավոր օձեր հանդիպում են։ Բայց սա շատ բաց գույնի է, և մարմինն էլ ավելի բարակ է, քան լինում է բոժոժավորինը։ Ո՛չ, սա բոժոժավոր օձ չէ․․․ Ա՜, հասկացա, դա ջրային օձ է, որ ձվեր է փնտրում։ Ա՛խ, դու, սատանա՛։ Հենց ուղիղ իմ կողմն է սողում․․․
+
Օ՜ձ,շշնջաց Զեբը, երբ հայացքը կանգ առավ սողունի վրա։― Հետաքրքիր է՝ ինչ ցեղի օձ է գիշերով սողում այստեղ․․․ Թե ասեմ բոժոժավոր օձ է՝ շատ մեծ է։ Ասենք՝ այս կողմերում այդպիսի մեծության բոժոժավոր օձեր հանդիպում են։ Բայց սա շատ բաց գույնի է, և մարմինն էլ ավելի բարակ է, քան լինում է բոժոժավորինը։ Ո՛չ, սա բոժոժավոր օձ չէ․․․ Ա՜, հասկացա, դա ջրային օձ է, որ ձվեր է փնտրում։ Ա՛խ, դու, սատանա՛։ Հենց ուղիղ իմ կողմն է սողում․․․
 
Բայց Զեբի խոսքի մեջ վախ չէր զգացվում։ Նա գիտեր, որ օձը մազմզոտ պարանից ներս չի անցնի, այլ դիպչելով նրան՝ ետ կսողա ինչպես կրակից։ Այդ մոգական շրջանի պաշտպանության տակ որսորդը կարող էր հանգիստ դիտել անկոչ հյուրին, եթե նույնիսկ դա ամենաթունավոր օձը լիներ։
 
Բայց Զեբի խոսքի մեջ վախ չէր զգացվում։ Նա գիտեր, որ օձը մազմզոտ պարանից ներս չի անցնի, այլ դիպչելով նրան՝ ետ կսողա ինչպես կրակից։ Այդ մոգական շրջանի պաշտպանության տակ որսորդը կարող էր հանգիստ դիտել անկոչ հյուրին, եթե նույնիսկ դա ամենաթունավոր օձը լիներ։
  
Տող 961. Տող 961.
 
Մեկ-երկու վայրկյան որսորդն անշարժ նստած դիտում էր, թե օձն ինչպես է հեռանում։ Թվում էր, թե նա մտածում է՝ գնալ սպանե՞լ նրան, թե՞ հանգիստ թողնել։ Եթե դա բոժոժավոր, նիզակագլուխ կամ մոկասին օձ լիներ, նա իր կոշկի ծանր կրունկը նրա գլխին կդներ։ Բայց այդ անվնաս սողունին ինչո՞ւ սպանել։ Այս պարզ երևում էր այն խոսքերից, որ մրմնջում էր որսորդը, երբ օձը դանդաղորեն ետ էր սողում։
 
Մեկ-երկու վայրկյան որսորդն անշարժ նստած դիտում էր, թե օձն ինչպես է հեռանում։ Թվում էր, թե նա մտածում է՝ գնալ սպանե՞լ նրան, թե՞ հանգիստ թողնել։ Եթե դա բոժոժավոր, նիզակագլուխ կամ մոկասին օձ լիներ, նա իր կոշկի ծանր կրունկը նրա գլխին կդներ։ Բայց այդ անվնաս սողունին ինչո՞ւ սպանել։ Այս պարզ երևում էր այն խոսքերից, որ մրմնջում էր որսորդը, երբ օձը դանդաղորեն ետ էր սողում։
  
Խե՜ղճ արարած։ Թող գնա, ուր ուզում է։ Ճիշտ է, նա հնդկահավերի ձվեր է ուտում և այդպիսով պակասեցնում է հնդկահավերի թիվը, բայց ի՛նչ արած, դա նրա միակ ուտելիքն է, և ես չեմ կարող դրա համար բարկանալ նրա վրա։ Բայց, ա՛յ, այն անիծյալ հիմարի վրա խիստ բարկացած եմ։ Ա՛յ, նրան ես կուզեի մի լավ պատժել, բայց այնպես, որ իր տիրոջը չնեղացնեմ․․․ Հա՛։ Լավ մտածեցի։
+
Խե՜ղճ արարած։ Թող գնա, ուր ուզում է։ Ճիշտ է, նա հնդկահավերի ձվեր է ուտում և այդպիսով պակասեցնում է հնդկահավերի թիվը, բայց ի՛նչ արած, դա նրա միակ ուտելիքն է, և ես չեմ կարող դրա համար բարկանալ նրա վրա։ Բայց, ա՛յ, այն անիծյալ հիմարի վրա խիստ բարկացած եմ։ Ա՛յ, նրան ես կուզեի մի լավ պատժել, բայց այնպես, որ իր տիրոջը չնեղացնեմ․․․ Հա՛։ Լավ մտածեցի։
  
 
Այս ասելով ծերունի որսորդը ոտքի թռավ, նրա դեմքը խորամանկ և ուրախ արտահայտություն ստացավ, և նա վազեց հեռացող լորտուի ետևից։
 
Այս ասելով ծերունի որսորդը ոտքի թռավ, նրա դեմքը խորամանկ և ուրախ արտահայտություն ստացավ, և նա վազեց հեռացող լորտուի ետևից։
Տող 967. Տող 967.
 
Մի քանի քայլ էր հարկավոր նրան հասնելու համար։ Զեբը սողունի վրա հարձակվեց իր բոլոր տասը մատները չռած, մի վայրկյան հետո արդեն նրա երկար, փայլփլուն մարմինը գալարվում էր որսորդի ձեռքի մեջ։
 
Մի քանի քայլ էր հարկավոր նրան հասնելու համար։ Զեբը սողունի վրա հարձակվեց իր բոլոր տասը մատները չռած, մի վայրկյան հետո արդեն նրա երկար, փայլփլուն մարմինը գալարվում էր որսորդի ձեռքի մեջ։
  
Դե՛հ, միստր Ֆելիմ,գոչեց Զեբը,հիմա արդեն պինդ կաց։ Եթե քեզ այնպես չվախեցնեմ, որ էլ մինչև առավոտ աչքդ խփել չկարողանաս, ուրեմն այնպիսի ապուշն եմ, որը բազեն հնդկահավից տարբերել չի կարող։ Դե հիմա սպասիր։
+
Դե՛հ, միստր Ֆելիմ,գոչեց Զեբը,հիմա արդեն պինդ կաց։ Եթե քեզ այնպես չվախեցնեմ, որ էլ մինչև առավոտ աչքդ խփել չկարողանաս, ուրեմն այնպիսի ապուշն եմ, որը բազեն հնդկահավից տարբերել չի կարող։ Դե հիմա սպասիր։
  
 
Եվ որսորդն ուղղվեց դեպի խրճիթը։ Գաղտագողի մոտենալով՝ նա լորտուն բաց թողեց այն պարանից ներս, որով Ֆելիմը խնամքով շրջապատել էր խրճիթը։
 
Եվ որսորդն ուղղվեց դեպի խրճիթը։ Գաղտագողի մոտենալով՝ նա լորտուն բաց թողեց այն պարանից ներս, որով Ֆելիմը խնամքով շրջապատել էր խրճիթը։
Տող 973. Տող 973.
 
Ապա վերադառնալով իր կանաչ մահիճը՝ որսորդը նորից վերմակը վրան քաշեց ու մրմնջաց․
 
Ապա վերադառնալով իր կանաչ մահիճը՝ որսորդը նորից վերմակը վրան քաշեց ու մրմնջաց․
  
Սողունը պարանի վրայով չի անցնի ու չի հեռանա, սա հաստատ բան է։ Պարզ է և այն, որ նա ելք գտնելու համար այս ու այն կողմ կսողա։ Եվ եթե մի կես ժամից հետո այդ հիմար իռլանդացու վրա չբարձրանա, ուրեմն Զեբ Ստումպն ինքն է հիմար․․․ Բայց սպասիր։ Այս ի՞նչ բան է, գրո-ղը տանի, չլինի՞ թե արդեն․․․
+
Սողունը պարանի վրայով չի անցնի ու չի հեռանա, սա հաստատ բան է։ Պարզ է և այն, որ նա ելք գտնելու համար այս ու այն կողմ կսողա։ Եվ եթե մի կես ժամից հետո այդ հիմար իռլանդացու վրա չբարձրանա, ուրեմն Զեբ Ստումպն ինքն է հիմար․․․ Բայց սպասիր։ Այս ի՞նչ բան է, գրո-ղը տանի, չլինի՞ թե արդեն․․․
  
 
Եթե որսորդը ցանկանար էլի մի բան ասել, միևնույն է, ոչինչ չէր լսվի, որովհետև այդ րոպեին այնպիսի մի աղմուկ բարձրացավ, որը Ալամոյի ափերին կարող էր արթնացնել ամեն կենդանի արարած՝ նույնիսկ մի քանի մղոն հեռավորության վրա։
 
Եթե որսորդը ցանկանար էլի մի բան ասել, միևնույն է, ոչինչ չէր լսվի, որովհետև այդ րոպեին այնպիսի մի աղմուկ բարձրացավ, որը Ալամոյի ափերին կարող էր արթնացնել ամեն կենդանի արարած՝ նույնիսկ մի քանի մղոն հեռավորության վրա։
Տող 981. Տող 981.
 
Հետո Ֆելիմի ողբը խեղդվեց շան հաչոցի և ձիերի վրնջյունի ու խռխռոցի մեջ, որ շարունակվեց մի քանի րոպե անընդհատ։
 
Հետո Ֆելիմի ողբը խեղդվեց շան հաչոցի և ձիերի վրնջյունի ու խռխռոցի մեջ, որ շարունակվեց մի քանի րոպե անընդհատ։
  
Ի՞նչ պատահեց,հարցրեց մուստանգերը մահճակալից վեր թռչելով և խարխափելով մոտենալով սարսափահար ծառային։– Ի՞նչ սատանա է մտել գլուխդ։ Թե՞ ուրվական ես տեսել։
+
Ի՞նչ պատահեց,հարցրեց մուստանգերը մահճակալից վեր թռչելով և խարխափելով մոտենալով սարսափահար ծառային։― Ի՞նչ սատանա է մտել գլուխդ։ Թե՞ ուրվական ես տեսել։
  
Օ՜, մաստեր Մորիս, ուրվականից էլ վատ բան։ Ինձ օձ է կծել։ Նա սողալով անցավ իմ ամբողջ մարմնի վրայով․․․ Օ՜, սուրբ Պատրիկ, ես թշվառ մեղապարտ եմ։ Երևի հենց հիմա կմեռնեմ․․․
+
Օ՜, մաստեր Մորիս, ուրվականից էլ վատ բան։ Ինձ օձ է կծել։ Նա սողալով անցավ իմ ամբողջ մարմնի վրայով․․․ Օ՜, սուրբ Պատրիկ, ես թշվառ մեղապարտ եմ։ Երևի հենց հիմա կմեռնեմ․․․
  
Օ՞ձ է կծել։ Ասա, որտե՞ղդ,հարցրեց Մորիսը, շտապ մոմը վառելով։
+
Օ՞ձ է կծել։ Ասա, որտե՞ղդ,հարցրեց Մորիսը, շտապ մոմը վառելով։
  
 
Որսորդի հետ միասին, որն արդեն ներս էր մտել, նա սկսեց զննել Ֆելիմի մարմինը։
 
Որսորդի հետ միասին, որն արդեն ներս էր մտել, նա սկսեց զննել Ֆելիմի մարմինը։
  
Խայթի ոչ մի հետք չեմ նկատում,շարունակեց մուստանգերը, երբ արդեն ծառային շուռումուռ տալով ուշիուշով զննել էր նրա մարմինը։
+
Խայթի ոչ մի հետք չեմ նկատում,շարունակեց մուստանգերը, երբ արդեն ծառային շուռումուռ տալով ուշիուշով զննել էր նրա մարմինը։
  
Նույնիսկ մի քերծվածք չկա,հակիրճ ասաց Ստումպը։
+
Նույնիսկ մի քերծվածք չկա,հակիրճ ասաց Ստումպը։
  
Չի՞ կծել, ասում եք։ Բայց նա սողալով անցավ իմ ամբողջ մարմնի վրայով։ Ես հիմա էլ զգում եմ նրա պաղությունը։
+
Չի՞ կծել, ասում եք։ Բայց նա սողալով անցավ իմ ամբողջ մարմնի վրայով։ Ես հիմա էլ զգում եմ նրա պաղությունը։
  
Բայց արդյոք ճի՞շտ է, որ այստեղ օձ է եղել,հարցրեց Մորիսը կասկածանքով։– Գուցե դու այդ ամենը երազո՞ւմ ես տեսել, Ֆելիմ։
+
Բայց արդյոք ճի՞շտ է, որ այստեղ օձ է եղել,հարցրեց Մորիսը կասկածանքով։― Գուցե դու այդ ամենը երազո՞ւմ ես տեսել, Ֆելիմ։
  
Ի՞նչ երազ, մաստեր Մորիս։ Իսկական օձ էր։ Գետնի տակն անցնեմ, թե սուտ եմ ասում։
+
Ի՞նչ երազ, մաստեր Մորիս։ Իսկական օձ էր։ Գետնի տակն անցնեմ, թե սուտ եմ ասում։
  
Գուցե և իսկապես օձ է եղել,միջամտեց որսորդը։– Եկեք փնտրենք, գուցե գտնենք։ Բայց զարմանալի է՝ ձեր տան շուրջը ձիու մազից հյուսած պարան է քաշած։ Ինչպե՞ս կարող էր օձն անցնել նրա վրայով․․․ Ահա՛, ահա՛ նա։
+
Գուցե և իսկապես օձ է եղել,միջամտեց որսորդը։― Եկեք փնտրենք, գուցե գտնենք։ Բայց զարմանալի է՝ ձեր տան շուրջը ձիու մազից հյուսած պարան է քաշած։ Ինչպե՞ս կարող էր օձն անցնել նրա վրայով․․․ Ահա՛, ահա՛ նա։
  
 
Այս ասելով որսորդը մատը մեկնեց դեպի անկյունը, որտեղ կծկված, պառկած էր սողունը։
 
Այս ասելով որսորդը մատը մեկնեց դեպի անկյունը, որտեղ կծկված, պառկած էր սողունը։
  
Բայց սա եղած-չեղածը լորտու է,շարունակեց Ստումպը։– Սա աղավնուց էլ անվնաս է։ Սա քեզ խայթել չէր կարող, բայց միևնույն է, մենք սրա հաշիվը կմաքրենք։
+
Բայց սա եղած-չեղածը լորտու է,շարունակեց Ստումպը։― Սա աղավնուց էլ անվնաս է։ Սա քեզ խայթել չէր կարող, բայց միևնույն է, մենք սրա հաշիվը կմաքրենք։
  
 
Այս ասելով որսորդը լորտուն ձեռքն առավ, վեր բարձրացրեց և այնպիսի ուժով խփեց գետնին, որ լորտուն շարժվելու ընդունակությունը կորցրեց։
 
Այս ասելով որսորդը լորտուն ձեռքն առավ, վեր բարձրացրեց և այնպիսի ուժով խփեց գետնին, որ լորտուն շարժվելու ընդունակությունը կորցրեց։
  
Դե, պրծանք, միստր Ֆելիմ,ասաց Զեբը իր ծանր կրունկը դնելով սողունի գլխին։ Հիմա պառկիր ու հանգիստ քնիր մինչև առավոտ, այլևս օձերը քեզ չեն անհանգստացնի։
+
Դե, պրծանք, միստր Ֆելիմ,ասաց Զեբը իր ծանր կրունկը դնելով սողունի գլխին։ Հիմա պառկիր ու հանգիստ քնիր մինչև առավոտ, այլևս օձերը քեզ չեն անհանգստացնի։
  
 
Սպանված լորտուին ոտքով հրելով և ուրախ ծիծաղելով Զեբ Ստումպը դուրս եկավ խրճիթից, նորից իր ամբողջ վիթխարի հասակով մեկնվեց մարգագետնի խոտի վրա և այս անգամ արդեն, վերջապես, քուն մտավ։
 
Սպանված լորտուին ոտքով հրելով և ուրախ ծիծաղելով Զեբ Ստումպը դուրս եկավ խրճիթից, նորից իր ամբողջ վիթխարի հասակով մեկնվեց մարգագետնի խոտի վրա և այս անգամ արդեն, վերջապես, քուն մտավ։
Տող 1025. Տող 1025.
 
Բայց ահա նորից սկսվեց խմբերգը, որի սկսողը, ինչպես և առաջ, Ֆելիմն էր։
 
Բայց ահա նորից սկսվեց խմբերգը, որի սկսողը, ինչպես և առաջ, Ֆելիմն էր։
  
Փրկեցե՜ք,հանկարծ գոռաց իռլանդացին՝ արթնացնելով ոչ միայն խրճիթում քնած իր տիրոջը, այլև դուրսը քնած հյուրին։– Ո՜վ սուրբ կույս, անօգնական արդարի պաշտպան, փրկի՜ր ինձ, փրկի՜ր։
+
Փրկեցե՜ք,հանկարծ գոռաց իռլանդացին՝ արթնացնելով ոչ միայն խրճիթում քնած իր տիրոջը, այլև դուրսը քնած հյուրին։― Ո՜վ սուրբ կույս, անօգնական արդարի պաշտպան, փրկի՜ր ինձ, փրկի՜ր։
  
Փրկե՞լ, ինչի՞ց փրկել,հարցրեց Մորիս Ջերալդը՝ նորից վեր թռ-չելով իր մահճակալից և շտապ վառելով լույսը։– Ի՞նչ է պատահել։
+
Փրկե՞լ, ինչի՞ց փրկել,հարցրեց Մորիս Ջերալդը՝ նորից վեր թռ-չելով իր մահճակալից և շտապ վառելով լույսը։― Ի՞նչ է պատահել։
  
Մի ուրիշ օձ, ձերդ ողորմածություն։ Օ՜խ, ազնիվ խոսք, սա իժ էր, միստր Ստումպի սպանածից վատը։ Նա խայթել է իմ կուրծքը։ Նրա անցած տեղն այնպես է վառվում, ասես Բալլիբալահի դարբինն է ինձ դաղել շիկացած երկաթով։
+
Մի ուրիշ օձ, ձերդ ողորմածություն։ Օ՜խ, ազնիվ խոսք, սա իժ էր, միստր Ստումպի սպանածից վատը։ Նա խայթել է իմ կուրծքը։ Նրա անցած տեղն այնպես է վառվում, ասես Բալլիբալահի դարբինն է ինձ դաղել շիկացած երկաթով։
  
Այ գրո՛ղը տանի քեզ, տխմա՛ր,գոռաց Զեբ Ստումպը, որ երևաց շեմքում վերմակն ուսերին գցած։– Այս էլ երկրորդ անգամն ես արթնաց-նում ինձ, հիմար․․․ Ներեցեք ինձ, միստր Ջերալդ։ Հայտնի է, որ հիմարներ բոլոր երկրներում կան՝ և Ամերիկայում, և՛ Իռլանդիայում, բայց այսպիսի ապուշի, ինչպիսին Ֆելիմն է, ես դեռ ոչ մի տեղ չեմ հանդիպել։ Սա ուղղակի դժբախտություն է։ Հազիվ թե այսօր մեզ հաջողվի քնել, եթե սրան չխեղդենք գետակի մեջ։
+
Այ գրո՛ղը տանի քեզ, տխմա՛ր,գոռաց Զեբ Ստումպը, որ երևաց շեմքում վերմակն ուսերին գցած։― Այս էլ երկրորդ անգամն ես արթնաց-նում ինձ, հիմար․․․ Ներեցեք ինձ, միստր Ջերալդ։ Հայտնի է, որ հիմարներ բոլոր երկրներում կան՝ և Ամերիկայում, և՛ Իռլանդիայում, բայց այսպիսի ապուշի, ինչպիսին Ֆելիմն է, ես դեռ ոչ մի տեղ չեմ հանդիպել։ Սա ուղղակի դժբախտություն է։ Հազիվ թե այսօր մեզ հաջողվի քնել, եթե սրան չխեղդենք գետակի մեջ։
  
Օ՜խ, սիրելի Ստումպ, այդպես մի խոսեք։ Երդվում եմ, որ այստեղ էլի օձ կա։ Ես հավատացած եմ, որ նա դեռ խրճիթի մեջ է։ Հենց մի րոպե առաջ ես զգացի, թե նա ինչպես էր սողում իմ վրայով։
+
Օ՜խ, սիրելի Ստումպ, այդպես մի խոսեք։ Երդվում եմ, որ այստեղ էլի օձ կա։ Ես հավատացած եմ, որ նա դեռ խրճիթի մեջ է։ Հենց մի րոպե առաջ ես զգացի, թե նա ինչպես էր սողում իմ վրայով։
  
Դու այդ երևի երազո՞ւմդ ես տեսել,ասաց որսորդը կիսահարցական և ավելի հանգիստ տոնով։– Ես քեզ ասում եմ, որ տեխասյան ոչ մի օձ մազմզոտ պարանի վրայով չի անցնի։ Առաջին օձը երևի արդեն խրճի-թումն էր եղել, նախքան դու պարանը կփաթաթեիր նրա շուրջը։ Չի կարող պատահել, որ երկուսը միանգամից եկած լինեին։ Հիմա մենք կորոնենք․․․
+
Դու այդ երևի երազո՞ւմդ ես տեսել,ասաց որսորդը կիսահարցական և ավելի հանգիստ տոնով։― Ես քեզ ասում եմ, որ տեխասյան ոչ մի օձ մազմզոտ պարանի վրայով չի անցնի։ Առաջին օձը երևի արդեն խրճի-թումն էր եղել, նախքան դու պարանը կփաթաթեիր նրա շուրջը։ Չի կարող պատահել, որ երկուսը միանգամից եկած լինեին։ Հիմա մենք կորոնենք․․․
  
Օ՜խ, Աստվա՜ծ իմ,գոռում էր իռլանդացին՝ շապիկը պոկելով իր վրայից։– Ահա, տեսեք, օձի հետքը, ուղիղ կողքիս վրա։ Նշանակում է այստեղ երկրորդ էլ է եղել։ Օ՜, ողորմած սուրբ կույս, ի՞նչ օրն եմ ընկել։ Ես վառվում եմ, ոնց որ կրակի մեջ լինեմ։
+
Օ՜խ, Աստվա՜ծ իմ,գոռում էր իռլանդացին՝ շապիկը պոկելով իր վրայից։― Ահա, տեսեք, օձի հետքը, ուղիղ կողքիս վրա։ Նշանակում է այստեղ երկրորդ էլ է եղել։ Օ՜, ողորմած սուրբ կույս, ի՞նչ օրն եմ ընկել։ Ես վառվում եմ, ոնց որ կրակի մեջ լինեմ։
  
Օ՞ձ,գոչեց Ստումպը, մոտենալով սարսափահար իռլանդացուն և մոմը բռնելով նրա գլխավերևը։– Ի՜նչ օձ։ Ո՛չ, գրո՛ղը տանի, երդվում եմ, որ սա օձ չէ։ Սա օձից էլ վատ է։
+
Օ՞ձ,գոչեց Ստումպը, մոտենալով սարսափահար իռլանդացուն և մոմը բռնելով նրա գլխավերևը։― Ի՜նչ օձ։ Ո՛չ, գրո՛ղը տանի, երդվում եմ, որ սա օձ չէ։ Սա օձից էլ վատ է։
  
Օձից էլ վա՞տ,գոչեց Ֆելիմը հուսակտուր։– Դուք ասում եք օձից էլ վա՞տ, միստր Ստումպ։ Կարծում եք, որ վտանգավո՞ր է։
+
Օձից էլ վա՞տ,գոչեց Ֆելիմը հուսակտուր։― Դուք ասում եք օձից էլ վա՞տ, միստր Ստումպ։ Կարծում եք, որ վտանգավո՞ր է։
  
Ինչ ասեմ քեզ․․․ Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ես մոտերքում կգտնե՞մ դրա դեղը։ Իսկ եթե չգտա, ապա ես պատասխանատու չեմ․․․
+
Ինչ ասեմ քեզ․․․ Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ես մոտերքում կգտնե՞մ դրա դեղը։ Իսկ եթե չգտա, ապա ես պատասխանատու չեմ․․․
  
Օ՜, միստր Ստումպ, մի՛ վախեցրեք ինձ։
+
Օ՜, միստր Ստումպ, մի՛ վախեցրեք ինձ։
  
Ի՞նչ է եղել,հարցրեց Մորիսը առաջին իսկ հայացքով Ֆելիմի կրծքին նկատելով վառ կարմիր բիծ։– Սա ի՞նչ է վերջ ի վերջո,կրկնեց նա աճող անհանգստությամբ, երբ նկատեց, թե որսորդն ինչպիսի ուշադրությամբ է զննում տարօրինակ հետքը։– Ես այսպիսի բան չեմ տեսել։ Սա վտանգավո՞ր բան է։
+
Ի՞նչ է եղել,հարցրեց Մորիսը առաջին իսկ հայացքով Ֆելիմի կրծքին նկատելով վառ կարմիր բիծ։― Սա ի՞նչ է վերջ ի վերջո,կրկնեց նա աճող անհանգստությամբ, երբ նկատեց, թե որսորդն ինչպիսի ուշադրությամբ է զննում տարօրինակ հետքը։― Ես այսպիսի բան չեմ տեսել։ Սա վտանգավո՞ր բան է։
  
Շատ, միստր Ջերալդ,պատասխանեց Ստումպը խրճիթի դռան հետևը քաշելով մուստանգերին և նրա հետ խոսելով շշուկով, որպեսզի Ֆելիմը չլսի։
+
Շատ, միստր Ջերալդ,պատասխանեց Ստումպը խրճիթի դռան հետևը քաշելով մուստանգերին և նրա հետ խոսելով շշուկով, որպեսզի Ֆելիմը չլսի։
  
Բայց ի՞նչ բան է դա,հուզված հարցրեց Մորիսը։
+
Բայց ի՞նչ բան է դա,հուզված հարցրեց Մորիսը։
  
Թունավոր հազարոտնուկի հետք։
+
Թունավոր հազարոտնուկի հետք։
  
Թունավոր հազարոտնո՞ւկ։ Կծե՞լ է նրան։
+
Թունավոր հազարոտնո՞ւկ։ Կծե՞լ է նրան։
  
Ոչ, չեմ կարծում, թե կծած լինի։ Բայց դրա կարիքն էլ չկա։ Այն էլ բավական է, որ հազարոտնուկը սողացել է նրա վրայով, այդքանն էլ կարող է մահացու լինել։
+
Ոչ, չեմ կարծում, թե կծած լինի։ Բայց դրա կարիքն էլ չկա։ Այն էլ բավական է, որ հազարոտնուկը սողացել է նրա վրայով, այդքանն էլ կարող է մահացու լինել։
  
Ողորմա՜ծ Աստված։ Մի՞թե այդքան վտանգավոր է։
+
Ողորմա՜ծ Աստված։ Մի՞թե այդքան վտանգավոր է։
  
Այո, միստր Ջերալդ։ Շատ անգամ եմ տեսել, թե ինչպես վրան այդպիսի բիծ ունեցող առողջ մարդիկ այն աշխարհն են գնացել։ Հարկավոր է օգնել, այն էլ շուտ, թե չէ հիմա անասելի ջերմ կսկսվի, իսկ հետո նա խելքը կթռցնի, ոնց որ կատաղած շան կծած։ Բայց չպետք է նրան վախեցնել, մինչև ես պարզեմ, թե ինչ կարելի է անել։ Այս կողմերում մի բուժիչ բույս է հանդիպում։ Եթե ինձ հաջողվի նրանից շուտ գտնել, այն ժամանակ Ֆելիմին բուժելը դժվար չի լինի։ Դժբախտաբար, լուսինն էլ ծածկվել է ամպերի տակ, և ես ստիպված եմ լինելու շոշափելով գտնել այդ բույսը։ Ես գիտեմ, որ դարափուլի գլխին նրանից շատ կա։ Դուք ներս գնացեք և մարդուն հանգստացրեք, իսկ ես գնամ, տեսնեմ ինչ կարելի է անել։ Քիչ հետո կվերադառնամ․․․
+
Այո, միստր Ջերալդ։ Շատ անգամ եմ տեսել, թե ինչպես վրան այդպիսի բիծ ունեցող առողջ մարդիկ այն աշխարհն են գնացել։ Հարկավոր է օգնել, այն էլ շուտ, թե չէ հիմա անասելի ջերմ կսկսվի, իսկ հետո նա խելքը կթռցնի, ոնց որ կատաղած շան կծած։ Բայց չպետք է նրան վախեցնել, մինչև ես պարզեմ, թե ինչ կարելի է անել։ Այս կողմերում մի բուժիչ բույս է հանդիպում։ Եթե ինձ հաջողվի նրանից շուտ գտնել, այն ժամանակ Ֆելիմին բուժելը դժվար չի լինի։ Դժբախտաբար, լուսինն էլ ծածկվել է ամպերի տակ, և ես ստիպված եմ լինելու շոշափելով գտնել այդ բույսը։ Ես գիտեմ, որ դարափուլի գլխին նրանից շատ կա։ Դուք ներս գնացեք և մարդուն հանգստացրեք, իսկ ես գնամ, տեսնեմ ինչ կարելի է անել։ Քիչ հետո կվերադառնամ․․․
  
 
Հենց միայն այն, որ սրանք շշուկով էին խոսում և այն էլ դռան ետևը, Ֆելիմին չհանգստացրեց, այլ, ընդհակառակը, խուճապի մեջ գցեց։
 
Հենց միայն այն, որ սրանք շշուկով էին խոսում և այն էլ դռան ետևը, Ֆելիմին չհանգստացրեց, այլ, ընդհակառակը, խուճապի մեջ գցեց։
Տող 1072. Տող 1072.
 
Մորիսը ճանաչեց․ դրանք իրեն լավ ծանոթ կակտուս-օրեգանոյի տերևներ էին։
 
Մորիսը ճանաչեց․ դրանք իրեն լավ ծանոթ կակտուս-օրեգանոյի տերևներ էին։
  
Մի՛ վախեցիր, միստր Ֆելիմ,ասաց ծերունի որսորդը շեմքից ներս անցնելով։– Այլևս վախենալու բան չկա․ ես գտել եմ այն բալասանը, որը քո արյան միջից ամբողջ տաքությունը դուրս կքաշի ավելի արագ, քան փետուրը կայրվի կրակի մեջ․․․ Դադարիր ոռնալ, ասում են քեզ։ Դու գետի երկարությամբ քսան մղոնի վրա դեպի վեր ու դեպի վար արթնացրիր բոլոր թռչուններին, գազաններին ու սողուններին։ Եթե այդպես շարունակելու լինես, երևի այստեղ կհավաքվեն բոլոր կոմանչները, իսկ դա հազարոտնուկի հետքից ավելի վատ կլինի․․․ Միստր Ջերալդ, դուք մի փա-թաթան գտեք, մինչև որ ես այս բույսը պատրաստեմ։
+
Մի՛ վախեցիր, միստր Ֆելիմ,ասաց ծերունի որսորդը շեմքից ներս անցնելով։― Այլևս վախենալու բան չկա․ ես գտել եմ այն բալասանը, որը քո արյան միջից ամբողջ տաքությունը դուրս կքաշի ավելի արագ, քան փետուրը կայրվի կրակի մեջ․․․ Դադարիր ոռնալ, ասում են քեզ։ Դու գետի երկարությամբ քսան մղոնի վրա դեպի վեր ու դեպի վար արթնացրիր բոլոր թռչուններին, գազաններին ու սողուններին։ Եթե այդպես շարունակելու լինես, երևի այստեղ կհավաքվեն բոլոր կոմանչները, իսկ դա հազարոտնուկի հետքից ավելի վատ կլինի․․․ Միստր Ջերալդ, դուք մի փա-թաթան գտեք, մինչև որ ես այս բույսը պատրաստեմ։
  
 
Որսորդը նախ փշերը քերեց դանակով։ Հետո տերևի կեղևը քերթելով, կակտուսը կտրտեց բարակ շերտերով, նրանցով ծածկեց Ֆելիմի մարմնի բորբոքված տեղը, որից հետո փաթաթեց մուստանգերի պատրաստած մաքուր շորով։
 
Որսորդը նախ փշերը քերեց դանակով։ Հետո տերևի կեղևը քերթելով, կակտուսը կտրտեց բարակ շերտերով, նրանցով ծածկեց Ֆելիմի մարմնի բորբոքված տեղը, որից հետո փաթաթեց մուստանգերի պատրաստած մաքուր շորով։
Տող 1080. Տող 1080.
 
Լուսածեգին երեքն էլ ոտքի վրա էին։ Խորոված հնդկահավի մնացորդներով նախաճաշելուց հետո նրանք շտապ սկսեցին ճանապարհ ընկնելու պատրաստություն տեսնել։ Ֆելիմն արդեն բոլորովին լավ էր զգում իրեն և ծերունի որսորդի հետ միասին վայրի ձիերն էր նախապատրաստում պրերիայով քշելու։ Մինչ այդ Մորիսը զբաղված էր իր ձիով և խատուտիկ զամբիկով։ Նա առանձնապես մեծ ուշադրություն էր դարձնում չքնաղ գերու վրա․ խնամքով սանրում էր նրա բաշն ու ագին և փայլփլուն մաշկի վրայից մաքրում էր ցեխի բծերը, համառ հետապնդումի հետքերը, որոնք ցույց էին տալիս, թե որքան դժվար է եղել լասսոն գցել նրա գոռոզ պարանոցը։
 
Լուսածեգին երեքն էլ ոտքի վրա էին։ Խորոված հնդկահավի մնացորդներով նախաճաշելուց հետո նրանք շտապ սկսեցին ճանապարհ ընկնելու պատրաստություն տեսնել։ Ֆելիմն արդեն բոլորովին լավ էր զգում իրեն և ծերունի որսորդի հետ միասին վայրի ձիերն էր նախապատրաստում պրերիայով քշելու։ Մինչ այդ Մորիսը զբաղված էր իր ձիով և խատուտիկ զամբիկով։ Նա առանձնապես մեծ ուշադրություն էր դարձնում չքնաղ գերու վրա․ խնամքով սանրում էր նրա բաշն ու ագին և փայլփլուն մաշկի վրայից մաքրում էր ցեխի բծերը, համառ հետապնդումի հետքերը, որոնք ցույց էին տալիս, թե որքան դժվար է եղել լասսոն գցել նրա գոռոզ պարանոցը։
  
Վերջ տվեք այդ բոլորին,ասաց Զեբը զարմանքով նայելով մուստանգերին։– Իզուր եք այդքան չարչարվում։ Վուդլի Պոյնդեքստերն այն մարդկանցից չէ, որոնք իրենց խոսքից ետ են կանգնում։ Դուք կստանաք երկու հարյուր դոլարը, հավատացեք ծերունի Զեբ Ստումպին։ Գրողը տանի, ախր այդ ձին իսկապես արժե այդքան։
+
Վերջ տվեք այդ բոլորին,ասաց Զեբը զարմանքով նայելով մուստանգերին։― Իզուր եք այդքան չարչարվում։ Վուդլի Պոյնդեքստերն այն մարդկանցից չէ, որոնք իրենց խոսքից ետ են կանգնում։ Դուք կստանաք երկու հարյուր դոլարը, հավատացեք ծերունի Զեբ Ստումպին։ Գրողը տանի, ախր այդ ձին իսկապես արժե այդքան։
  
 
Մորիսը ոչինչ չպատասխանեց, բայց դատելով այն ժպիտից, որ երևաց նրա բերանի անկյուններում, կարելի էր կարծել, որ Զեբ Ստումպն ամենևին չի հասկացել, թե ինչ պատճառով է նա հատուկ ուշադրություն դարձնում խատուտիկ մուստանգի վրա։
 
Մորիսը ոչինչ չպատասխանեց, բայց դատելով այն ժպիտից, որ երևաց նրա բերանի անկյուններում, կարելի էր կարծել, որ Զեբ Ստումպն ամենևին չի հասկացել, թե ինչ պատճառով է նա հատուկ ուշադրություն դարձնում խատուտիկ մուստանգի վրա։
Տող 1101. Տող 1101.
 
Քիչ հեռու երևում է շենքերի մի ուրիշ խումբ, որն ավելի մեծ չէ, քան ամրոց կոչվածը։ Այս տներն էլ գտնվում են ամերիկյան դրոշակի հովանու ներքո։ Թեև սրանց գլխին անմիջականորեն դրոշակ չի ծածանվում, բայց իրենց երևան գալով ու գոյությամբ նրան են պարտական։ Սա սաղմն է այն ավաններից մեկի, որոնք սովորաբար երևան են գալիս ամերիկյան զինվորական կետերի մոտ, արագ զարգանում են և շատ դեպքերում դառնում փոքրիկ քաղաքներ, իսկ երբեմն էլ խոշոր քաղաքներ։
 
Քիչ հեռու երևում է շենքերի մի ուրիշ խումբ, որն ավելի մեծ չէ, քան ամրոց կոչվածը։ Այս տներն էլ գտնվում են ամերիկյան դրոշակի հովանու ներքո։ Թեև սրանց գլխին անմիջականորեն դրոշակ չի ծածանվում, բայց իրենց երևան գալով ու գոյությամբ նրան են պարտական։ Սա սաղմն է այն ավաններից մեկի, որոնք սովորաբար երևան են գալիս ամերիկյան զինվորական կետերի մոտ, արագ զարգանում են և շատ դեպքերում դառնում փոքրիկ քաղաքներ, իսկ երբեմն էլ խոշոր քաղաքներ։
  
Ներկայումս ավանի բնակչությունն են կազմում՝ մարկիտանտը, որի պահեստում կան այնպիսի պաշարներ, որոնք զինվորական մթերափայերի մեջ չեն մտնում, հյուրանոցի ու պանդոկի տերը, որը պարապ-սարապ մարդկանց հրապուրում է դարակներին շարած իր շշերով, մի խումբ պրոֆեսիոնալ խաղամոլներ, որոնք փարավոնի և մոնթի<ref>Փարավոն և մոնթ մոլի թղթախաղի տեսակներ։</ref> օգնությամբ մաքրազարդում են տեղական կայազորի սպաների գրպանները, կասկածելի համբավի տեր մի երկու տասնյակ սևաչյա օրիորդներ, նույնքան էլ որսորդներ, կառապաններ, մուստանգերներ և ընդհանրապես որոշակի զբաղմունք չունեցող մարդիկ, որոնք սովորաբար ամեն մի երկրում թրև են գալիս զինվորական ճամբարների շուրջը։
+
Ներկայումս ավանի բնակչությունն են կազմում՝ մարկիտանտը, որի պահեստում կան այնպիսի պաշարներ, որոնք զինվորական մթերափայերի մեջ չեն մտնում, հյուրանոցի ու պանդոկի տերը, որը պարապ-սարապ մարդկանց հրապուրում է դարակներին շարած իր շշերով, մի խումբ պրոֆեսիոնալ խաղամոլներ, որոնք փարավոնի և մոնթի<ref>Փարավոն և մոնթ մոլի թղթախաղի տեսակներ։</ref> օգնությամբ մաքրազարդում են տեղական կայազորի սպաների գրպանները, կասկածելի համբավի տեր մի երկու տասնյակ սևաչյա օրիորդներ, նույնքան էլ որսորդներ, կառապաններ, մուստանգերներ և ընդհանրապես որոշակի զբաղմունք չունեցող մարդիկ, որոնք սովորաբար ամեն մի երկրում թրև են գալիս զինվորական ճամբարների շուրջը։
  
 
Այդ փոքրիկ ավանի տները կառուցված են որոշ կարգով։ Ըստ երևույթին դրանք բոլոր էլ մի մարդու սեփականություն են։ Նրանք կանգնած են մի «հրապարակի» շուրջ, որտեղ լապտերների ու արձանի փոխարեն տրորված խոտի վրա ցցված են մի չորացող նոճու բուն և մի քանի թուփ։
 
Այդ փոքրիկ ավանի տները կառուցված են որոշ կարգով։ Ըստ երևույթին դրանք բոլոր էլ մի մարդու սեփականություն են։ Նրանք կանգնած են մի «հրապարակի» շուրջ, որտեղ լապտերների ու արձանի փոխարեն տրորված խոտի վրա ցցված են մի չորացող նոճու բուն և մի քանի թուփ։
  
Լեոնա գետն այստեղ համարյա դեռ մի առվակ է։ Նա հոսում է ամրոցի ու ավանի ետևով։ Առջևում փռված է մի հարթություն, որը ծածկված է զմրուխտ կանալով և հեռվում եզերված է անտառի ավելի մուգ շերտով։ Այստեղ հզոր կաղնիները, ընկուզենիները, կնձենիները իրենց գոյության համար պայքարում են փշփշոտ կակտուսի և բազմաթիվ ու բազմապիսի պարազիտ բույսերի դեմ, որոնք համարյա անհայտ են բուսաբանին։ Դեպի հարավ ու արևելք գետի ափին ցրված են ագարակատերերի տները։ Դրանցից մի քանիսը վերջերս են կառուցված և որևէ ոճի հավակնություն չունեն, ուրիշներն ավելի նուրբ ոճով են կառուցված, և, ըստ երևույթին, արդեն պատկառելի տարիք ունեն։ Այդ տներից մեկն առանձնապես ուշադրություն է գրավում։ Պատկերացրեք ձեզ մի մեծ շենք՝ տափակ կտուրով և ատամնավոր ցանկապատով։ Սպիտակ պատերը խիստ աչքի են ընկնում անտառի կանաչ ֆոնի վրա, որը տունը շրջապատում է երեք կողմից։ Դա Կասա դել Կորվո հասիենդան<ref>Հասիենդա կալվածք, այսպես են կոչվում նաև կալվածատիրական հողերը Մեքսիկայում, Տեխասում և Հարավային Ամերիկայում։</ref> է։
+
Լեոնա գետն այստեղ համարյա դեռ մի առվակ է։ Նա հոսում է ամրոցի ու ավանի ետևով։ Առջևում փռված է մի հարթություն, որը ծածկված է զմրուխտ կանալով և հեռվում եզերված է անտառի ավելի մուգ շերտով։ Այստեղ հզոր կաղնիները, ընկուզենիները, կնձենիները իրենց գոյության համար պայքարում են փշփշոտ կակտուսի և բազմաթիվ ու բազմապիսի պարազիտ բույսերի դեմ, որոնք համարյա անհայտ են բուսաբանին։ Դեպի հարավ ու արևելք գետի ափին ցրված են ագարակատերերի տները։ Դրանցից մի քանիսը վերջերս են կառուցված և որևէ ոճի հավակնություն չունեն, ուրիշներն ավելի նուրբ ոճով են կառուցված, և, ըստ երևույթին, արդեն պատկառելի տարիք ունեն։ Այդ տներից մեկն առանձնապես ուշադրություն է գրավում։ Պատկերացրեք ձեզ մի մեծ շենք՝ տափակ կտուրով և ատամնավոր ցանկապատով։ Սպիտակ պատերը խիստ աչքի են ընկնում անտառի կանաչ ֆոնի վրա, որը տունը շրջապատում է երեք կողմից։ Դա Կասա դել Կորվո հասիենդան<ref>Հասիենդա կալվածք, այսպես են կոչվում նաև կալվածատիրական հողերը Մեքսիկայում, Տեխասում և Հարավային Ամերիկայում։</ref> է։
  
 
Դուք շուռ եք գալիս դեպի հյուսիս և անսպասելիորեն ձեր առաջ տեսնում եք միայնակ կանգնած կոնաձև մի սար։ Նա հարթության վրա վեր է խոյանում մի քանի հարյուր ոտնաչափ բարձրությամբ։ Նրա ետևը, մշուշապատ հեռվում երևում է Գվադալուպյան լեռների կոտրտված գծագրությունը, մի լեռնաշղթա, որը պսակում է Լյանո Էստակադո բարձր, համարյա չհետազոտված սարահարթը։
 
Դուք շուռ եք գալիս դեպի հյուսիս և անսպասելիորեն ձեր առաջ տեսնում եք միայնակ կանգնած կոնաձև մի սար։ Նա հարթության վրա վեր է խոյանում մի քանի հարյուր ոտնաչափ բարձրությամբ։ Նրա ետևը, մշուշապատ հեռվում երևում է Գվադալուպյան լեռների կոտրտված գծագրությունը, մի լեռնաշղթա, որը պսակում է Լյանո Էստակադո բարձր, համարյա չհետազոտված սարահարթը։
Տող 1127. Տող 1127.
 
Այդ պահին նրանք հերթապահությունից ազատ էին և իրար հետ խոսում էին Կասա դել Կորվոյի նոր տերերի մասին՝ Լուիզիանայից եկած ագարակատիրոջ և նրա ընտանիքի մասին։
 
Այդ պահին նրանք հերթապահությունից ազատ էին և իրար հետ խոսում էին Կասա դել Կորվոյի նոր տերերի մասին՝ Լուիզիանայից եկած ագարակատիրոջ և նրա ընտանիքի մասին։
  
Երևում է, խնջույք են սարքելու նոր բնակարան փոխադրվելու առթիվ,ասաց հետևազորի կապիտանը՝ նկատի ունենալով այն հրավերը, որ ստացել էին կայազորի բոլոր սպաները։ Սկզբում ճաշ, հետո՝ պարեր։ Փառավոր իրադարձություն։ Երևի մենք այնտեղ կհանդիպենք տեղացի բոլոր արիստոկրատներին ու գեղեցկուհիներին։
+
Երևում է, խնջույք են սարքելու նոր բնակարան փոխադրվելու առթիվ,ասաց հետևազորի կապիտանը՝ նկատի ունենալով այն հրավերը, որ ստացել էին կայազորի բոլոր սպաները։ Սկզբում ճաշ, հետո՝ պարեր։ Փառավոր իրադարձություն։ Երևի մենք այնտեղ կհանդիպենք տեղացի բոլոր արիստոկրատներին ու գեղեցկուհիներին։
  
Արիստոկրատնե՞ր,ծիծաղելով արձագանքեց դրագունական գնդի լեյտենանտը։– Չեմ կարծում, թե այստեղ շատ արիստոկրատներ լինեն, իսկ գեղեցկուհիները երևի ավելի քիչ են։
+
Արիստոկրատնե՞ր,ծիծաղելով արձագանքեց դրագունական գնդի լեյտենանտը։― Չեմ կարծում, թե այստեղ շատ արիստոկրատներ լինեն, իսկ գեղեցկուհիները երևի ավելի քիչ են։
Դուք սխալվում եք, Հենկոկ։ Լեոնայի ափերին կարելի է գտնել և՛ մեկը, և՛ մյուսը։ Միացյալ նահանգներից այստեղ են փոխադրվել հասարակության մեջ մեծ կշիռ ունեցող մարդիկ։ Պոյնդեքստերի մոտ մենք կհանդիպենք նրանց, ես չեմ կասկածում։ Իսկ ինչ վերաբերում է արիստոկրատիզմին, ապա մի անհանգստացեք․ հենց տանտերն ինքը այնքան շատ է օժտված դրանով, որ լրիվ կբավականացնի բոլոր հյուրերին։ Իսկ ինչ վերաբերում է գեղեցկուհիներին, գրազ եմ գալիս, որ նրա դուստրը Սաբինաս գետի այս կողմը եղած բոլոր օրիորդներից ամենա-լավն է։ Ինտենդանտի ազգականուհին երևի ստիպված է լինելու առաջին գեղեցկուհու տեղը նրան զիջել։
+
Դուք սխալվում եք, Հենկոկ։ Լեոնայի ափերին կարելի է գտնել և՛ մեկը, և՛ մյուսը։ Միացյալ նահանգներից այստեղ են փոխադրվել հասարակության մեջ մեծ կշիռ ունեցող մարդիկ։ Պոյնդեքստերի մոտ մենք կհանդիպենք նրանց, ես չեմ կասկածում։ Իսկ ինչ վերաբերում է արիստոկրատիզմին, ապա մի անհանգստացեք․ հենց տանտերն ինքը այնքան շատ է օժտված դրանով, որ լրիվ կբավականացնի բոլոր հյուրերին։ Իսկ ինչ վերաբերում է գեղեցկուհիներին, գրազ եմ գալիս, որ նրա դուստրը Սաբինաս գետի այս կողմը եղած բոլոր օրիորդներից ամենա-լավն է։ Ինտենդանտի ազգականուհին երևի ստիպված է լինելու առաջին գեղեցկուհու տեղը նրան զիջել։
  
– Է՜հ․․․– արտահայտիչ ձևով ծոր տվեց հրաձիգ գնդի լեյտենանտը․ նրա տոնից կարելի էր հասկանալ, որ այդ խոսքերը նրա սրտին դիպան։– Նշանակում է, օրիորդ Պոյնդեքստերն անասելի լավը պիտի լինի։
+
― Է՜հ․․․― արտահայտիչ ձևով ծոր տվեց հրաձիգ գնդի լեյտենանտը․ նրա տոնից կարելի էր հասկանալ, որ այդ խոսքերը նրա սրտին դիպան։― Նշանակում է, օրիորդ Պոյնդեքստերն անասելի լավը պիտի լինի։
  
Նա անչափ լավիկն է, եթե միայն չի վատացել այն օրից, ինչ ես վերջին անգամ տեսել եմ նրան Լաֆուրշի պարահանդեսում։ Այնտեղ կային մի քանի երիտասարդ կրեոլներ, որոնք ջանում էին նրա ուշադրությանն արժանանալ, և քիչ էր մնում գործը մենամարտի հասներ։
+
Նա անչափ լավիկն է, եթե միայն չի վատացել այն օրից, ինչ ես վերջին անգամ տեսել եմ նրան Լաֆուրշի պարահանդեսում։ Այնտեղ կային մի քանի երիտասարդ կրեոլներ, որոնք ջանում էին նրա ուշադրությանն արժանանալ, և քիչ էր մնում գործը մենամարտի հասներ։
  
Պճնամոլի մե՞կն է երևի,ասաց հրաձիգը։
+
Պճնամոլի մե՞կն է երևի,ասաց հրաձիգը։
  
Ամենևին, Կրոսմեն։ Հավատացնում եմ ձեզ ընդհակառակը։ Նա խելացի աղջիկ է և անպարկեշտ վերաբերմունք չի սիրում։ Ժառանգել է իր հոր հպարտությունը։ Դա Պոյնդեքստերների տոհմական հատկությունն է։
+
Ամենևին, Կրոսմեն։ Հավատացնում եմ ձեզ ընդհակառակը։ Նա խելացի աղջիկ է և անպարկեշտ վերաբերմունք չի սիրում։ Ժառանգել է իր հոր հպարտությունը։ Դա Պոյնդեքստերների տոհմական հատկությունն է։
  
Դա հո իսկ և իսկ իմ ճաշակի աղջիկ է,կատակով վրա բերեց երիտասարդ դրագունը,և եթե այնքան գեղեցիկ է, ինչպես դուք ասում եք, կապիտան Սլոումեն, ապա ուրեմն ես երևի կսիրահարվեմ նրան։ Իմ սիրտը, փառք Աստծու, ազատ է, ես այն չեմ, ինչ Կրոսմենը։
+
Դա հո իսկ և իսկ իմ ճաշակի աղջիկ է,կատակով վրա բերեց երիտասարդ դրագունը,և եթե այնքան գեղեցիկ է, ինչպես դուք ասում եք, կապիտան Սլոումեն, ապա ուրեմն ես երևի կսիրահարվեմ նրան։ Իմ սիրտը, փառք Աստծու, ազատ է, ես այն չեմ, ինչ Կրոսմենը։
  
Լսեցեք, Հենկոկ,պատասխանեց հետևակային սպան, որ մի գործնական մարդ էր,ես գրազ գալ չեմ սիրում, բայց պատրաստ եմ ուզածդ գումարով գրազ գալու, որ Լուիզա Պոյնդեքստերին տեսնելուց հետո դուք այլևս այդ տոնով չեք խոսի, եթե, իհարկե, անկեղծ լինեք։
+
Լսեցեք, Հենկոկ,պատասխանեց հետևակային սպան, որ մի գործնական մարդ էր,ես գրազ գալ չեմ սիրում, բայց պատրաստ եմ ուզածդ գումարով գրազ գալու, որ Լուիզա Պոյնդեքստերին տեսնելուց հետո դուք այլևս այդ տոնով չեք խոսի, եթե, իհարկե, անկեղծ լինեք։
  
Դուք, խնդրեմ, իմ մասին մի՛ անհանգստացեք, Սլոումեն։ Ես շատ հաճախ եմ եղել գեղեցիկ աչքերի կրակի տակ, ուստի այնքան էլ շատ չեմ վախենում դրանից։
+
Դուք, խնդրեմ, իմ մասին մի՛ անհանգստացեք, Սլոումեն։ Ես շատ հաճախ եմ եղել գեղեցիկ աչքերի կրակի տակ, ուստի այնքան էլ շատ չեմ վախենում դրանից։
  
Բայց ո՛չ այնպիսի չքնաղ աչքերի։
+
Բայց ո՛չ այնպիսի չքնաղ աչքերի։
  
Գրողը տանի, դուք մարդու կստիպեք սիրահարվել մի աղջկա նույնիսկ առանց նրա երեսը տեսնելու։ Ձեր ասելուց դուրս է գալիս, որ նա հազվագյուտ գեղեցկուհի է։
+
Գրողը տանի, դուք մարդու կստիպեք սիրահարվել մի աղջկա նույնիսկ առանց նրա երեսը տեսնելու։ Ձեր ասելուց դուրս է գալիս, որ նա հազվագյուտ գեղեցկուհի է։
  
Այո՛, չեք սխալվում։ Նա այդպիսին էր, երբ վերջին անգամ տեսա նրան։
+
Այո՛, չեք սխալվում։ Նա այդպիսին էր, երբ վերջին անգամ տեսա նրան։
  
Իսկ վաղո՞ւց է եղել այդ։
+
Իսկ վաղո՞ւց է եղել այդ։
  
Լաֆուրշի տան պարահանդե՞սը։ Սպասեք հիշեմ․․․ Մեկուկես տարի առաջ։ Մեր՝ Մեքսիկայից վերադառնալուց շատ չանցած։ Այն ժամանակ նա նոր էր սկսել տանից դուրս գալ։ Նրա մասին ասում էին՝ «Երևացել է մի նոր աստղ, որ ծնվել է աշխարհի ու փառքի համար»։
+
Լաֆուրշի տան պարահանդե՞սը։ Սպասեք հիշեմ․․․ Մեկուկես տարի առաջ։ Մեր՝ Մեքսիկայից վերադառնալուց շատ չանցած։ Այն ժամանակ նա նոր էր սկսել տանից դուրս գալ։ Նրա մասին ասում էին՝ «Երևացել է մի նոր աստղ, որ ծնվել է աշխարհի ու փառքի համար»։
  
Մեկուկես տարին բավական երկար ժամանակ է,նկատեց Կրոսմենը։– Երկար ժամանակ է աղջկա համար, մանավանդ կրեոլուհու, չէ՞ որ նրանց հաճախ մարդու են տալիս տասներկու տարեկանում, փոխանակ տասնվեցի։ Նրա գեղեցկությունն արդեն կարող է կորցրած լինել իր թարմությունը։
+
Մեկուկես տարին բավական երկար ժամանակ է,նկատեց Կրոսմենը։― Երկար ժամանակ է աղջկա համար, մանավանդ կրեոլուհու, չէ՞ որ նրանց հաճախ մարդու են տալիս տասներկու տարեկանում, փոխանակ տասնվեցի։ Նրա գեղեցկությունն արդեն կարող է կորցրած լինել իր թարմությունը։
  
Ամենևին։ Ես կարող էի ստուգելու համար մի րոպեով անցնել նրանց մոտ, բայց կարծում եմ հիմա զբաղված կլինեն տնտեսական գործերով և հյուր ընդունելու ժամանակ չեն ունենա։ Ասենք, մոտ օրերս մայորը եղել է նրանց մոտ և նա այնքան շատ էր խոսում միսս Պոյնդեքստերի գեղեցկության մասին, որ քիչ մնաց իր կնոջ հետ պիտի կռիվ բացվեր։
+
Ամենևին։ Ես կարող էի ստուգելու համար մի րոպեով անցնել նրանց մոտ, բայց կարծում եմ հիմա զբաղված կլինեն տնտեսական գործերով և հյուր ընդունելու ժամանակ չեն ունենա։ Ասենք, մոտ օրերս մայորը եղել է նրանց մոտ և նա այնքան շատ էր խոսում միսս Պոյնդեքստերի գեղեցկության մասին, որ քիչ մնաց իր կնոջ հետ պիտի կռիվ բացվեր։
  
Երդվում եմ պատվովս,գոչեց դրագունը,դուք այնպես գրգռեցիք ինձ, որ ես կարծես թե արդեն համարյա սիրահարված եմ նրան։
+
Երդվում եմ պատվովս,գոչեց դրագունը,դուք այնպես գրգռեցիք ինձ, որ ես կարծես թե արդեն համարյա սիրահարված եմ նրան։
  
Նախքան դուք վերջնականապես կսիրահարվեք,լուրջ տոնով ասաց հետևակային սպան,ես պետք է ձեզ զգուշացնեմ, որ վարդի շուրջը փչեր կան, այլ խոսքով ասած՝ այդ ընտանիքում կա մի մարդ, որը կարող է ձեզ անախորժություններ պատճառել։
+
Նախքան դուք վերջնականապես կսիրահարվեք,լուրջ տոնով ասաց հետևակային սպան,ես պետք է ձեզ զգուշացնեմ, որ վարդի շուրջը փչեր կան, այլ խոսքով ասած՝ այդ ընտանիքում կա մի մարդ, որը կարող է ձեզ անախորժություններ պատճառել։
  
Եղբա՞յրն է երևի։ Սովորաբար եղբայրների մասին են այդպես ասում։
+
Եղբա՞յրն է երևի։ Սովորաբար եղբայրների մասին են այդպես ասում։
  
Նա եղբայր ունի, բայց խոսքս նրա մասին չէ։ Եղբայրը մի հիանալի, ազնիվ պատանի է, միակը Պոյնդեքստերների մեջ, որի սիրտը չի կրծում գոռոզության որդը։
+
Նա եղբայր ունի, բայց խոսքս նրա մասին չէ։ Եղբայրը մի հիանալի, ազնիվ պատանի է, միակը Պոյնդեքստերների մեջ, որի սիրտը չի կրծում գոռոզության որդը։
  
Ուրեմն, նրա արիստոկրատ հա՞յրն է։ Չեմ կարծում, թե նա հրաժարվի Հենկոկների հետ նույն հարկի տակ ապրել։
+
Ուրեմն, նրա արիստոկրատ հա՞յրն է։ Չեմ կարծում, թե նա հրաժարվի Հենկոկների հետ նույն հարկի տակ ապրել։
  
Ես դրանում համոզված չեմ․․․ Մի՛ մոռացեք, որ Հենկոկները յանկի են, իսկ ագարակատերը՝ ազնվածին և հարավցի։ Բայց իմ խոսրը ծերունի Պոյնդեքստերին չի վերաբերում։
+
Ես դրանում համոզված չեմ․․․ Մի՛ մոռացեք, որ Հենկոկները յանկի են, իսկ ագարակատերը՝ ազնվածին և հարավցի։ Բայց իմ խոսրը ծերունի Պոյնդեքստերին չի վերաբերում։
  
Ո՞վ է, ուրեմն, այդ առեղծվածային անձնավորությունը։
+
Ո՞վ է, ուրեմն, այդ առեղծվածային անձնավորությունը։
  
Նրա հորաքրոջ որդին՝ Կասսի Կոլհաունը, շատ անհաճո մի անձնավորություն։
+
Նրա հորաքրոջ որդին՝ Կասսի Կոլհաունը, շատ անհաճո մի անձնավորություն։
  
Ես պետք է, որ լսած լինեմ այդ անունը։
+
Ես պետք է, որ լսած լինեմ այդ անունը։
  
Ես նույնպես,ասաց կրտսեր լեյտենանտը։
+
Ես նույնպես,ասաց կրտսեր լեյտենանտը։
  
Նրա անունը լսել է ամեն ոք, ով այսպես թե այնպես խառն է եղել մեքսիկական պատերազմին, այսինքն, ով մասնակցել է Սքոտի արշավանքին։ Կասսի Կոլհաունն իր մասին լավ հիշողություն չի թողել։ Նա Միսսիսիպիի նահանգի ծնունդ է և պատերազմի ժամանակ կապիտան էր միսսիսիպյան կամավորների գնդում։ Միայն թե ավելի շատ նրան տեսնում էին թիկունքում, թղթախաղի սեղանի մոտ նստած, քան թե զորանոցներում։ Նրա հետ կապված են մեկ-երկու գործ, որոնք նրան կռվարարի համբավ են տվել։ Բայց այդ համբավը նա վաստակել է դեռ մեքսիկական պատերազմից էլ առաջ։ Նոր Օռլեանում նա վտանգավոր մարդու համբավ ուներ։
+
Նրա անունը լսել է ամեն ոք, ով այսպես թե այնպես խառն է եղել մեքսիկական պատերազմին, այսինքն, ով մասնակցել է Սքոտի արշավանքին։ Կասսի Կոլհաունն իր մասին լավ հիշողություն չի թողել։ Նա Միսսիսիպիի նահանգի ծնունդ է և պատերազմի ժամանակ կապիտան էր միսսիսիպյան կամավորների գնդում։ Միայն թե ավելի շատ նրան տեսնում էին թիկունքում, թղթախաղի սեղանի մոտ նստած, քան թե զորանոցներում։ Նրա հետ կապված են մեկ-երկու գործ, որոնք նրան կռվարարի համբավ են տվել։ Բայց այդ համբավը նա վաստակել է դեռ մեքսիկական պատերազմից էլ առաջ։ Նոր Օռլեանում նա վտանգավոր մարդու համբավ ուներ։
  
Է՛հ, ի՛նչ կա որ,հարցրեց երիտասարդ դրագունը, որի ձայնի մեջ մի որոշ թերահավատություն էր հնչում։– Ո՞ւմ ինչ գործն է, թե միստր Կասսի Կոլհաունը վտանգավոր մարդ է, թե անվնաս։ Ինձ, ճիշտն ասած, այդ ամենևին չի հետաքրքրում։ Չէ՞ որ դուք ասում եք, որ նա ընդամենը այդ աղջկա հորաքրոջ որդին է։
+
Է՛հ, ի՛նչ կա որ,հարցրեց երիտասարդ դրագունը, որի ձայնի մեջ մի որոշ թերահավատություն էր հնչում։― Ո՞ւմ ինչ գործն է, թե միստր Կասսի Կոլհաունը վտանգավոր մարդ է, թե անվնաս։ Ինձ, ճիշտն ասած, այդ ամենևին չի հետաքրքրում։ Չէ՞ որ դուք ասում եք, որ նա ընդամենը այդ աղջկա հորաքրոջ որդին է։
  
Այնքան էլ այդպես չէ․․․ Ինձ թվում է, որ նա անտարբեր չէ այդ աղջկա նկատմամբ։
+
Այնքան էլ այդպես չէ․․․ Ինձ թվում է, որ նա անտարբեր չէ այդ աղջկա նկատմամբ։
  
Եվ փոխադարձ համակրա՞նք է վայելում։
+
Եվ փոխադարձ համակրա՞նք է վայելում։
  
Այդ արդեն չգիտեմ։ Բայց, ըստ երևույթին, աղջկա հայրը սիրում է Կոլհաունին։ Եվ նույնիսկ ճիշտ է՝ խիստ գաղտնի, ինձ բացատրել են այդ համակրանքի պատճառը։ Դա մի սովորական պատմություն է, դրամական կախում։ Պոյնդեքստերն արդեն այլևս այն հարուստը չէ, ինչ առաջ էր, հակառակ դեպքում մենք երբեք նրան այստեղ չէինք տեսնի։
+
Այդ արդեն չգիտեմ։ Բայց, ըստ երևույթին, աղջկա հայրը սիրում է Կոլհաունին։ Եվ նույնիսկ ճիշտ է՝ խիստ գաղտնի, ինձ բացատրել են այդ համակրանքի պատճառը։ Դա մի սովորական պատմություն է, դրամական կախում։ Պոյնդեքստերն արդեն այլևս այն հարուստը չէ, ինչ առաջ էր, հակառակ դեպքում մենք երբեք նրան այստեղ չէինք տեսնի։
  
Եթե նրա դուստրն այդքան հմայիչ է, ինչպես ասում եք դուք, ապա պետք է կարծել, որ Կասսի Կոլհաունը նույնպես շուտով կերևա այստեղ։
+
Եթե նրա դուստրն այդքան հմայիչ է, ինչպես ասում եք դուք, ապա պետք է կարծել, որ Կասսի Կոլհաունը նույնպես շուտով կերևա այստեղ։
  
«Շուտո՜վ»։ Ա՞յդ է միայն հայտնի ձեզ։ Նա արդեն այստեղ է։ Նա եկել է ամբողջ ընտանիքի հետ և հիմա էլ ապրում է նրանց հետ։ Ոմանք ենթադրում են, որ նրանք միասին են գնել ագարակը։ Այս առավոտ ես նրան տեսա հյուրանոցի պանդոկում։ Նա խմում էր, բոլորին կպչում ու պարծենում ինչպես միշտ։
+
«Շուտո՜վ»։ Ա՞յդ է միայն հայտնի ձեզ։ Նա արդեն այստեղ է։ Նա եկել է ամբողջ ընտանիքի հետ և հիմա էլ ապրում է նրանց հետ։ Ոմանք ենթադրում են, որ նրանք միասին են գնել ագարակը։ Այս առավոտ ես նրան տեսա հյուրանոցի պանդոկում։ Նա խմում էր, բոլորին կպչում ու պարծենում ինչպես միշտ։
  
Նա մոտ երեսուն տարեկա՞ն է, դեմքը թուխ, մազերն ու բեղերը մուգ, կապույտ մահուդե կիսազինվորական բաճկոն է հագնում, գոտին խրած ունի Կոլտ սիստեմի մի ատրճանակ, այդպես չէ՞։
+
Նա մոտ երեսուն տարեկա՞ն է, դեմքը թուխ, մազերն ու բեղերը մուգ, կապույտ մահուդե կիսազինվորական բաճկոն է հագնում, գոտին խրած ունի Կոլտ սիստեմի մի ատրճանակ, այդպես չէ՞։
  
Այո՛, այո՛։ Եվ մեկ էլ մի կեռ դանակ ունի սերթուկի տակ։ Հենց դա է, որ կա։
+
Այո՛, այո՛։ Եվ մեկ էլ մի կեռ դանակ ունի սերթուկի տակ։ Հենց դա է, որ կա։
  
Բավական տհաճ տեսքով մարդ է,ասաց հրաձիգը,և եթե այդպիսի պարծենկոտն ու կռվարարն է, ապա իր արտաքինը չի խաբում։
+
Բավական տհաճ տեսքով մարդ է,ասաց հրաձիգը,և եթե այդպիսի պարծենկոտն ու կռվարարն է, ապա իր արտաքինը չի խաբում։
  
Գրողի ծո՛ցը գնա նրա արտաքինը,վրդովմունքով գոչեց դրագունը։– Քեռի Սեմի բանակի սպաներին հազիվ թե վայել է վախենալ արտաքին տեսքից։ Եվ հենց ամենակռվարարից նույնպես։ Եթե նրա մտքովն անցնի դիպչել ինձ, ապա կիմանա, որ ես ավելի արագ կրակել գիտեմ, քան ինքը․․․
+
Գրողի ծո՛ցը գնա նրա արտաքինը,վրդովմունքով գոչեց դրագունը։― Քեռի Սեմի բանակի սպաներին հազիվ թե վայել է վախենալ արտաքին տեսքից։ Եվ հենց ամենակռվարարից նույնպես։ Եթե նրա մտքովն անցնի դիպչել ինձ, ապա կիմանա, որ ես ավելի արագ կրակել գիտեմ, քան ինքը․․․
  
 
Հենց այդ պահին եղջերափողը առավոտյան զորատես ազդարարեց, մի արարողություն, որ այդ փոքրիկ ամրոցում կատարվում էր նույնքան խստությամբ, ինչպես եթե ներկա լիներ մի ամբողջ զորաբանակ։ Եվ երեք սպաները ցրվեցին յուրաքանչյուրն իր զորամասը՝ պատրաստվելու զորատեսին, որ կատարում էր ամրոցի հրամանատար մայորը։
 
Հենց այդ պահին եղջերափողը առավոտյան զորատես ազդարարեց, մի արարողություն, որ այդ փոքրիկ ամրոցում կատարվում էր նույնքան խստությամբ, ինչպես եթե ներկա լիներ մի ամբողջ զորաբանակ։ Եվ երեք սպաները ցրվեցին յուրաքանչյուրն իր զորամասը՝ պատրաստվելու զորատեսին, որ կատարում էր ամրոցի հրամանատար մայորը։
Տող 1226. Տող 1226.
 
Մինչև այժմ ոչ մի փոփոխություն չէր եղել ո՛չ նրա արտաքին տեսքում, ո՛չ ներսում, եթե չխոսենք նրա բնակիչների մասին։ Կիսաանգլոսաքսոնական, կիսաֆրանսաամերիկյան դեմքեր են երևում միջանցքում ու բակում, որտեղ առաջ կարելի էր հանդիպել միայն զտարյուն իսպանացիների։ Իսկ անդալուզիական հարուստ, հնչեղ լեզվի փոխարեն այժմ այստեղ հնչում է կիսատևտոնական սուր կոկորդային լեզուն և երբեմն միայն՝ կրեոլ-ֆրանսիական երաժշտական խոսքը։
 
Մինչև այժմ ոչ մի փոփոխություն չէր եղել ո՛չ նրա արտաքին տեսքում, ո՛չ ներսում, եթե չխոսենք նրա բնակիչների մասին։ Կիսաանգլոսաքսոնական, կիսաֆրանսաամերիկյան դեմքեր են երևում միջանցքում ու բակում, որտեղ առաջ կարելի էր հանդիպել միայն զտարյուն իսպանացիների։ Իսկ անդալուզիական հարուստ, հնչեղ լեզվի փոխարեն այժմ այստեղ հնչում է կիսատևտոնական սուր կոկորդային լեզուն և երբեմն միայն՝ կրեոլ-ֆրանսիական երաժշտական խոսքը։
  
Ցանկապատի ներսում, արմավաշուշանի տերևներով ծածկված հյուղերում, որտեղ առաջ պեոններ<ref>Պեոն օրավարձ դաշտային բանվոր, որ կիսաստրկական կախման մեջ է գտնվում իսպանացի կալվածատիրոջից։</ref> էին ապրում, ավելի նկատելի փոփոխություններ են եղել։
+
Ցանկապատի ներսում, արմավաշուշանի տերևներով ծածկված հյուղերում, որտեղ առաջ պեոններ<ref>Պեոն օրավարձ դաշտային բանվոր, որ կիսաստրկական կախման մեջ է գտնվում իսպանացի կալվածատիրոջից։</ref> էին ապրում, ավելի նկատելի փոփոխություններ են եղել։
  
Այնտեղ, որտեղ բարձրահասակ, նիհար վակերոն<ref>Վակերո (իսպ․) նախրապան։</ref> սև, փայլուն, լայնեզր գլխարկը գլխին, վանդականախշ սերապեն ուսերին գցած, խթանները զնգացնելով հպարտ-հպարտ քայլում էր պրերիայում, այժմ ման է գալիս ամբարտավան վերակացուն՝ կապույտ բաճկոնը կամ թիկնոցը հագին, ամեն անկյունում իր մտրակը շրխկացնելով։ Այնտեղ, որտեղ ացտեկների<ref>Ացտեկներ Մեքսիկայում բնակվող հնդկացիներ։</ref> կարմրամորթ հետնորդները ոչխարի մորթով իրենց մերկությունը ծածկած, տխուր-տրտում թափառում էին խրճիթների շուրջը, այժմ Եթովպիայի սևամորթ ուստրերն ու դուստրերն են առավոտից մինչև երեկո շատախոսում, երգում ու պարում, ասես հերքելով այն դատողությունը, թե ստրկությունը դժբախտություն է։
+
Այնտեղ, որտեղ բարձրահասակ, նիհար վակերոն<ref>Վակերո (իսպ․) նախրապան։</ref> սև, փայլուն, լայնեզր գլխարկը գլխին, վանդականախշ սերապեն ուսերին գցած, խթանները զնգացնելով հպարտ-հպարտ քայլում էր պրերիայում, այժմ ման է գալիս ամբարտավան վերակացուն՝ կապույտ բաճկոնը կամ թիկնոցը հագին, ամեն անկյունում իր մտրակը շրխկացնելով։ Այնտեղ, որտեղ ացտեկների<ref>Ացտեկներ Մեքսիկայում բնակվող հնդկացիներ։</ref> կարմրամորթ հետնորդները ոչխարի մորթով իրենց մերկությունը ծածկած, տխուր-տրտում թափառում էին խրճիթների շուրջը, այժմ Եթովպիայի սևամորթ ուստրերն ու դուստրերն են առավոտից մինչև երեկո շատախոսում, երգում ու պարում, ասես հերքելով այն դատողությունը, թե ստրկությունը դժբախտություն է։
  
 
Արդյոք դեպի լա՞վն է տարել Կասա դել Կորվոյում ագարակներում տեղի ունեցած այս փոփոխությունը։
 
Արդյոք դեպի լա՞վն է տարել Կասա դել Կորվոյում ագարակներում տեղի ունեցած այս փոփոխությունը։
Տող 1236. Տող 1236.
 
O՜, մարդկային թուլություն ու կեղծավորություն։ Պարզվեց, որ ստրուկների նկատմամբ ցուցաբերած մեր այնքա՜ն երկար փայփայած համակրանքը սոսկ կեղծավորություն է եղել։
 
O՜, մարդկային թուլություն ու կեղծավորություն։ Պարզվեց, որ ստրուկների նկատմամբ ցուցաբերած մեր այնքա՜ն երկար փայփայած համակրանքը սոսկ կեղծավորություն է եղել։
  
Ենթարկվելով օլիգարխիային<ref>Օլիգարխիա (հուն․ սակավաթիվների իշխանություն) շահագործողների մի փոքրիկ խմբի քաղաքական ու տնտեսական տիրապետություն ու իշխանություն։</ref>,ո՛չ մեր երկրի հին արիստոկրատիային, որովհետև արիստոկրատիան չէր կարող այդպիսի նենգություն ցուցաբերել, այլ բուրժուական գործարարների օլիգարխիային, որոնք երկրում իշխանության գլուխ են անցել,ենթարկվելով ժողովրդի իրավունքների դեմ այդ մոլի դավադիրներին՝ Անգլիան դավաճանել է այնքան բարձրադղորդ հռչակած իր սկզբունքին, խախտել է այն վստահությունը, որ բոլոր ազգերը տածում էին նրա նկատմամբ<ref>Անգլիան մի կողմից պայքարում էր ստրկավաճառության դեմ, իսկ մյուս կողմից ստրկատերերից բամբակ գնելով աջակցում էր ստրկության վերացման հակառակորդներին։</ref>։  
+
Ենթարկվելով օլիգարխիային<ref>Օլիգարխիա (հուն․ սակավաթիվների իշխանություն) շահագործողների մի փոքրիկ խմբի քաղաքական ու տնտեսական տիրապետություն ու իշխանություն։</ref>,ո՛չ մեր երկրի հին արիստոկրատիային, որովհետև արիստոկրատիան չէր կարող այդպիսի նենգություն ցուցաբերել, այլ բուրժուական գործարարների օլիգարխիային, որոնք երկրում իշխանության գլուխ են անցել,ենթարկվելով ժողովրդի իրավունքների դեմ այդ մոլի դավադիրներին՝ Անգլիան դավաճանել է այնքան բարձրադղորդ հռչակած իր սկզբունքին, խախտել է այն վստահությունը, որ բոլոր ազգերը տածում էին նրա նկատմամբ<ref>Անգլիան մի կողմից պայքարում էր ստրկավաճառության դեմ, իսկ մյուս կողմից ստրկատերերից բամբակ գնելով աջակցում էր ստրկության վերացման հակառակորդներին։</ref>։  
  
 
{{ԵրեքԱստղ}}
 
{{ԵրեքԱստղ}}
Տող 1248. Տող 1248.
 
Սենյակ մտնելուց հետո մի տասը րոպե Ֆլորինդան անդադրում շատախոսում էր զանազան դատարկ բաների մասին, և Լուիզայի մասնակցությունն այդ խոսակցությանը սահմանափակվում էր միայն հատ ու կենտ դիտողություններով։
 
Սենյակ մտնելուց հետո մի տասը րոպե Ֆլորինդան անդադրում շատախոսում էր զանազան դատարկ բաների մասին, և Լուիզայի մասնակցությունն այդ խոսակցությանը սահմանափակվում էր միայն հատ ու կենտ դիտողություններով։
  
O՜, միսս Լուի,ասում էր նեգրուհին՝ քնքշորեն սանրելով իր ջահել տիրուհու փարթամ մազերը,ի՜նչ հիանալի մազեր ունեք դուք։ Ասես իսպանական փափուկ մամուռ լինի, որ կախվում է նոճիներից։ Միայն թե ձեր մազերն ուրիշ գույնի են և փայլում են շաքարահյութի պես։
+
O՜, միսս Լուի,ասում էր նեգրուհին՝ քնքշորեն սանրելով իր ջահել տիրուհու փարթամ մազերը,ի՜նչ հիանալի մազեր ունեք դուք։ Ասես իսպանական փափուկ մամուռ լինի, որ կախվում է նոճիներից։ Միայն թե ձեր մազերն ուրիշ գույնի են և փայլում են շաքարահյութի պես։
  
 
Լուիզա Պոյնդեքստերը, ինչպես արդեն ասել ենք, կրեոլուհի էր, ուստի և հազիվ թե հարկ կա ասելու, որ նրա մազերը թուխ էին և փարթամ իսպանական մամուռի պես, ինչպես միամտաբար, բայց արտահայտիչ ձևով ասաց նեգրուհին։ Բայց դրանք սև չէին։ Դա այն մուգ շագանակագույնն էր, որ երբեմն ունենում են կրիաները կամ ձմեռը բռնված սամույրները։
 
Լուիզա Պոյնդեքստերը, ինչպես արդեն ասել ենք, կրեոլուհի էր, ուստի և հազիվ թե հարկ կա ասելու, որ նրա մազերը թուխ էին և փարթամ իսպանական մամուռի պես, ինչպես միամտաբար, բայց արտահայտիչ ձևով ասաց նեգրուհին։ Բայց դրանք սև չէին։ Դա այն մուգ շագանակագույնն էր, որ երբեմն ունենում են կրիաները կամ ձմեռը բռնված սամույրները։
  
Ա՜խ,շարունակեց Ֆլորինդան ձեռքն առնելով մազերի ծանր հյուսը, որի շագանակի գույնն ավելի էր շեշտվում նրա սև թաթի մեջ,եթե ես ձեր այս հիանալի մազերն ունենայի իմ այս ոչխարի բրդի փոխարեն, նրանք բոլորն էլ իմ ոտքերը կընկնեին։
+
Ա՜խ,շարունակեց Ֆլորինդան ձեռքն առնելով մազերի ծանր հյուսը, որի շագանակի գույնն ավելի էր շեշտվում նրա սև թաթի մեջ,եթե ես ձեր այս հիանալի մազերն ունենայի իմ այս ոչխարի բրդի փոխարեն, նրանք բոլորն էլ իմ ոտքերը կընկնեին։
  
Ինչ՞ մասին ես խոսում,հարցրեց դեռատի կրեոլուհին, ասես ուշքի գալով իր երազանքներից։– Ինչ ասացի՞ր։ Ոտքերդ կընկնեի՞ն։ Ովքե՞ր։
+
Ինչ՞ մասին ես խոսում,հարցրեց դեռատի կրեոլուհին, ասես ուշքի գալով իր երազանքներից։― Ինչ ասացի՞ր։ Ոտքերդ կընկնեի՞ն։ Ովքե՞ր։
  
Դե, ըհը՛։ Մի՞թե միսսը չի հասկանում, թե ես ինչ եմ ասում։
+
Դե, ըհը՛։ Մի՞թե միսսը չի հասկանում, թե ես ինչ եմ ասում։
  
Ճշմարիտ՝ չեմ հասկանում։
+
Ճշմարիտ՝ չեմ հասկանում։
  
Ես նրանց կստիպեի սիրել ինձ։ Ա՛յ թե ինչ։
+
Ես նրանց կստիպեի սիրել ինձ։ Ա՛յ թե ինչ։
  
Բայց ո՞ւմ։
+
Բայց ո՞ւմ։
  
Բոլոր սպիտակամորթ ջենտլմեններին։ Երիտասարդ ագարակատերերին, ամրոցի սպաներին, բոլորին, բոլորին։ Ձեր մազերն ունենանայի, միսս Լուի, ես բոլորին կնվաճեի։
+
Բոլոր սպիտակամորթ ջենտլմեններին։ Երիտասարդ ագարակատերերին, ամրոցի սպաներին, բոլորին, բոլորին։ Ձեր մազերն ունենանայի, միսս Լուի, ես բոլորին կնվաճեի։
  
Հա՛-հա՛-հա՛,ծիծաղեց Լուիզան երևակայելով, թե ինչ տեսք կունենար Ֆլորինդան իր մազերով։– Դու կարծում ես, որ ոչ մի տղամարդ քո հրապուրանքին չէ՞ր դիմանա, եթե իմ մազերը քոնը լինեին։
+
Հա՛-հա՛-հա՛,ծիծաղեց Լուիզան երևակայելով, թե ինչ տեսք կունենար Ֆլորինդան իր մազերով։― Դու կարծում ես, որ ոչ մի տղամարդ քո հրապուրանքին չէ՞ր դիմանա, եթե իմ մազերը քոնը լինեին։
  
Ո՛չ, միսս, ոչ միայն ձեր մազերը, այլև ձեր չքնաղ դեմքը, ձեր մորթը, որ սպիտակ է ալաբաստրի պես, ձեր վայելչատես կազմվածքը և ձեր աչքերը․․․ Օ՜, միսս Լուի, դուք այնքա՜ն գեղեցիկ եք։ Ես լսել եմ, թե ինչ էին ասում սպիտակ ջենտլմենները։ Բայց ես կարիք էլ չունեմ լսելու, թե ինչ են ասում նրանք։ Ես ինքս եմ տեսնում։
+
Ո՛չ, միսս, ոչ միայն ձեր մազերը, այլև ձեր չքնաղ դեմքը, ձեր մորթը, որ սպիտակ է ալաբաստրի պես, ձեր վայելչատես կազմվածքը և ձեր աչքերը․․․ Օ՜, միսս Լուի, դուք այնքա՜ն գեղեցիկ եք։ Ես լսել եմ, թե ինչ էին ասում սպիտակ ջենտլմենները։ Բայց ես կարիք էլ չունեմ լսելու, թե ինչ են ասում նրանք։ Ես ինքս եմ տեսնում։
  
Դու շողոքորթել ես սովորել, Ֆլորինդա։
+
Դու շողոքորթել ես սովորել, Ֆլորինդա։
  
Ամենևին, միսս, ի՜նչ եք ասում։ Այստեղ շողոքորթության ոչ մի խոսք չկա, ո՛չ մի խոսք։ Երդվում եմ։ Երդվում եմ առաքյալների անունով։
+
Ամենևին, միսս, ի՜նչ եք ասում։ Այստեղ շողոքորթության ոչ մի խոսք չկա, ո՛չ մի խոսք։ Երդվում եմ։ Երդվում եմ առաքյալների անունով։
  
 
Ով որ թեկուզ մեկ անգամ նայեր Լուիզային, նրան հարկավոր չէին նեգրուհու երդումները, հավատալու համար նրա խոսքերի անկեղծությանը, որքան էլ խանդավառ լինեին դրանք։
 
Ով որ թեկուզ մեկ անգամ նայեր Լուիզային, նրան հարկավոր չէին նեգրուհու երդումները, հավատալու համար նրա խոսքերի անկեղծությանը, որքան էլ խանդավառ լինեին դրանք։
Տող 1281. Տող 1281.
 
Ֆլորինդան դրանից չշփոթվեց և չլռեց։ Ըստ երևույթին սպասուհուն տանջում էր մի ինչ-որ գաղտնիք, որ նա ուզում էր իմանալ ինչ գնով էլ լինի։
 
Ֆլորինդան դրանից չշփոթվեց և չլռեց։ Ըստ երևույթին սպասուհուն տանջում էր մի ինչ-որ գաղտնիք, որ նա ուզում էր իմանալ ինչ գնով էլ լինի։
  
Ա՜խ,շարունակեց նա, ասես ինքն իրեն խոսելով,եթե Ֆլորինդան ջահել միսսի գեղեցկության գոնե կեսն ունենար, ոչ ոքի վրա չէր նայի ու ոչ ոքի համար չէր հառաչի։
+
Ա՜խ,շարունակեց նա, ասես ինքն իրեն խոսելով,եթե Ֆլորինդան ջահել միսսի գեղեցկության գոնե կեսն ունենար, ոչ ոքի վրա չէր նայի ու ոչ ոքի համար չէր հառաչի։
  
Հառաչի՞,կրկնեց Լուիզան նրա խոսքից զարմացած։– Դրանով ի՞նչ ես ուզում ասել։
+
Հառաչի՞,կրկնեց Լուիզան նրա խոսքից զարմացած։― Դրանով ի՞նչ ես ուզում ասել։
  
Տե՜ր իմ Աստված։ Միսս Լուի, Ֆլորինդան այնքան կույր չէ և այնքան խուլ չէ, ինչպես դուք կարծում եք։ Նա վաղուց է նկատել, որ դուք լուռ նստում եք մի տեղ, ոչ մի խոսք չեք ասում և միայն խոր հառաչում եք։ Առաջ, երբ մենք ապրում էինք Լուիզիանայում, դուք երբեք այդպես չէիք անում։
+
Տե՜ր իմ Աստված։ Միսս Լուի, Ֆլորինդան այնքան կույր չէ և այնքան խուլ չէ, ինչպես դուք կարծում եք։ Նա վաղուց է նկատել, որ դուք լուռ նստում եք մի տեղ, ոչ մի խոսք չեք ասում և միայն խոր հառաչում եք։ Առաջ, երբ մենք ապրում էինք Լուիզիանայում, դուք երբեք այդպես չէիք անում։
  
Ֆլորինդա, ես վախենում եմ, որ դու խելքդ կորցնում ես, կամ արդեն կորցրել ես Լուիզիանայում։ Երևի այստեղի կլիման վատ է ազդել քեզ վրա։
+
Ֆլորինդա, ես վախենում եմ, որ դու խելքդ կորցնում ես, կամ արդեն կորցրել ես Լուիզիանայում։ Երևի այստեղի կլիման վատ է ազդել քեզ վրա։
  
Ազնիվ խոսք, միսս Լուի, դուք այդ հարցը ձեզ պետք է տաք։ Չբարկանաք ինձ վրա, որ այսպես պարզ եմ խոսում ձեզ հետ։ Ֆլորինդան ձեր ստրկուհին է և սիրում է ձեզ որպես սևամորթ քույր։ Նա վշտանում է, երբ դուք հառաչում եք։ Դրա համար էլ այսպես է խոսում ձեզ հետ։ Դուք ինձ վրա չե՞ք բարկանում։
+
Ազնիվ խոսք, միսս Լուի, դուք այդ հարցը ձեզ պետք է տաք։ Չբարկանաք ինձ վրա, որ այսպես պարզ եմ խոսում ձեզ հետ։ Ֆլորինդան ձեր ստրկուհին է և սիրում է ձեզ որպես սևամորթ քույր։ Նա վշտանում է, երբ դուք հառաչում եք։ Դրա համար էլ այսպես է խոսում ձեզ հետ։ Դուք ինձ վրա չե՞ք բարկանում։
  
Իհարկե ոչ։ Ինչո՞ւ պետք է բարկանամ քեզ վրա։ Չեմ բարկանում։ Ես հո չասացի, որ բարկանում եմ։ Միայն թե դու սխալվում ես։ Այն, ինչ դու տեսել ու լսել ես, միմիայն քո երևակայությունն է։ Ինչ վերաբերում է հառաչանքներին, ապա ես հառաչելու ժամանակ էլ չունեմ, չէ՞ որ հիմա մոտ հարյուր հյուր պիտի ընդունեմ, և դրանք համարյա բոլորն էլ անծանոթ մարդիկ են։ Նրանց մեջ կլինեն երիտասարդ ագարակատերեր ու սպաներ, որոնց ճանկդ կգցեիր, եթե իմ մազերը քոնը լինեին։ Հա՛-հա՛-հա՛։ Իսկ ես ցանկություն չունեմ հրապուրելու նրանց, ո՛չ մեկին նրանցից։ Այնպես որ դու շուտ սանրիր իմ մազերը։
+
Իհարկե ոչ։ Ինչո՞ւ պետք է բարկանամ քեզ վրա։ Չեմ բարկանում։ Ես հո չասացի, որ բարկանում եմ։ Միայն թե դու սխալվում ես։ Այն, ինչ դու տեսել ու լսել ես, միմիայն քո երևակայությունն է։ Ինչ վերաբերում է հառաչանքներին, ապա ես հառաչելու ժամանակ էլ չունեմ, չէ՞ որ հիմա մոտ հարյուր հյուր պիտի ընդունեմ, և դրանք համարյա բոլորն էլ անծանոթ մարդիկ են։ Նրանց մեջ կլինեն երիտասարդ ագարակատերեր ու սպաներ, որոնց ճանկդ կգցեիր, եթե իմ մազերը քոնը լինեին։ Հա՛-հա՛-հա՛։ Իսկ ես ցանկություն չունեմ հրապուրելու նրանց, ո՛չ մեկին նրանցից։ Այնպես որ դու շուտ սանրիր իմ մազերը։
  
O՜, միսս Լուի, ճշմարի՞տ եք ասում,հարցրեց նեգրուհին անսքող հետաքրքրությամբ։– Դուք ասում եք, որ այդ ջենտլմեններից ոչ մեկը ձեզ դուր չի՞ գալիս։ Բայց չէ՞ որ լինելու են երկու-երեք շատ գեղեցիկները։ Այն երիտասարդ ագարակատերը և այն երկու գեղեցիկ սպաները։ Դուք հո գիտեք, թե ում մասին եմ ասում։ Նրանք բոլորն էլ շատ ուշադիր էին դեպի ձեզ։ Դուք հավատացա՞ծ եք, միսս, որ նրանցից ոչ մեկի համար չեք հառաչում։
+
O՜, միսս Լուի, ճշմարի՞տ եք ասում,հարցրեց նեգրուհին անսքող հետաքրքրությամբ։― Դուք ասում եք, որ այդ ջենտլմեններից ոչ մեկը ձեզ դուր չի՞ գալիս։ Բայց չէ՞ որ լինելու են երկու-երեք շատ գեղեցիկները։ Այն երիտասարդ ագարակատերը և այն երկու գեղեցիկ սպաները։ Դուք հո գիտեք, թե ում մասին եմ ասում։ Նրանք բոլորն էլ շատ ուշադիր էին դեպի ձեզ։ Դուք հավատացա՞ծ եք, միսս, որ նրանցից ոչ մեկի համար չեք հառաչում։
  
Էլի՞ հառաչելու մասին,ծիծաղեց Լուիզան։– Բավական է, Ֆլորինդա, մենք ժամանակ ենք կորցնում։ Մի մոռանա, որ այսօր մենք շատ հյուրեր ենք ընդունելու, և ինձ գոնե մի կես ժամ է հարկավոր այդպիսի մեծ ընդունելության պատրաստվելու համար։
+
Էլի՞ հառաչելու մասին,ծիծաղեց Լուիզան։― Բավական է, Ֆլորինդա, մենք ժամանակ ենք կորցնում։ Մի մոռանա, որ այսօր մենք շատ հյուրեր ենք ընդունելու, և ինձ գոնե մի կես ժամ է հարկավոր այդպիսի մեծ ընդունելության պատրաստվելու համար։
  
Մի՛ անհանգստացեք, միսս Լուի, մի՛ անհանգստացեք։ Մենք կհասցնենք։ Ձեզ հագցնելը դժվար չէ։ Ինչ շոր էլ հագնեք՝ գեղեցիկ եք։ Եթե նույնիսկ բամբակ հավաքող հասարակ աղջկա շոր հագնեք, էլի առաջին գեղեցկուհին կլինեք։
+
Մի՛ անհանգստացեք, միսս Լուի, մի՛ անհանգստացեք։ Մենք կհասցնենք։ Ձեզ հագցնելը դժվար չէ։ Ինչ շոր էլ հագնեք՝ գեղեցիկ եք։ Եթե նույնիսկ բամբակ հավաքող հասարակ աղջկա շոր հագնեք, էլի առաջին գեղեցկուհին կլինեք։
  
Բայց ո՜նց ես դու շողոքորթել սովորել, Ֆլորինդա։ Ես կասկածում եմ, որ դու այդ ամենը իզուր տեղը չես ասում։ Գուցե ուզում ես, որ ես քեզ Պլուտոնի հետ հաշտեցնե՞մ։
+
Բայց ո՜նց ես դու շողոքորթել սովորել, Ֆլորինդա։ Ես կասկածում եմ, որ դու այդ ամենը իզուր տեղը չես ասում։ Գուցե ուզում ես, որ ես քեզ Պլուտոնի հետ հաշտեցնե՞մ։
  
O՜, ոչ, միսս, Պլուտոնն այլևս երբեք իմ մտերիմը չի լինի։ Նա այն-պես վախկոտ դուրս եկավ, երբ փոթորիկը վրա տվեց մեզ այն սև պրերիայում։ Օ՜, միսս Լուի, ի՞նչ պիտի անեինք մենք, եթե մեզ օգնության չհասներ այն աշխետ ձիավոր երիտասարդ ջենտլմենը։  
+
O՜, ոչ, միսս, Պլուտոնն այլևս երբեք իմ մտերիմը չի լինի։ Նա այն-պես վախկոտ դուրս եկավ, երբ փոթորիկը վրա տվեց մեզ այն սև պրերիայում։ Օ՜, միսս Լուի, ի՞նչ պիտի անեինք մենք, եթե մեզ օգնության չհասներ այն աշխետ ձիավոր երիտասարդ ջենտլմենը։  
  
Եթե նա չլիներ, սիրելի Ֆլորինդա, երևի մեզանից ոչ մեկն այստեղ չէր լինի։
+
Եթե նա չլիներ, սիրելի Ֆլորինդա, երևի մեզանից ոչ մեկն այստեղ չէր լինի։
  
Օ՜, միսս, բայց ի՜նչ գեղեցիկ տղա էր նա։ Հիշո՞ւմ եք նրա դեմքը։ Նրա թավ մազերը հենց նույն գույնն ունեին, ինչ որ ձերը, միայն մի քիչ գանգուր էին իմինի պես։ Եվ ի՞նչ են նրա մոտ այն երիտասարդ կալվածատերն ու սպաները։ Թեկուզև մեր խափշիկներն ասում են, թե նա պարզապես մի սպիտակամորթ շրջմոլիկ է։ Ի՞նչ կա որ։ Նա այնքա՜ն գեղեցիկ է․ ամեն մի աղջկա կստիպի հառաչել։ Շա՜տ, շա՜տ գեղեցիկ երիտասարդ է։
+
Օ՜, միսս, բայց ի՜նչ գեղեցիկ տղա էր նա։ Հիշո՞ւմ եք նրա դեմքը։ Նրա թավ մազերը հենց նույն գույնն ունեին, ինչ որ ձերը, միայն մի քիչ գանգուր էին իմինի պես։ Եվ ի՞նչ են նրա մոտ այն երիտասարդ կալվածատերն ու սպաները։ Թեկուզև մեր խափշիկներն ասում են, թե նա պարզապես մի սպիտակամորթ շրջմոլիկ է։ Ի՞նչ կա որ։ Նա այնքա՜ն գեղեցիկ է․ ամեն մի աղջկա կստիպի հառաչել։ Շա՜տ, շա՜տ գեղեցիկ երիտասարդ է։
  
 
Մինչև այդ րոպեն դեռատի կրեոլուհին պահպանում էր իր հանգստությունը։ Բայց այժմ այն խախտվեց։ Պատահաբա՞ր էր արդյոք, թե դիտմամբ, բայց Ֆլորինդան դիպել էր իր մատաղահաս տիրուհու ամենանվիրական մտքերին։
 
Մինչև այդ րոպեն դեռատի կրեոլուհին պահպանում էր իր հանգստությունը։ Բայց այժմ այն խախտվեց։ Պատահաբա՞ր էր արդյոք, թե դիտմամբ, բայց Ֆլորինդան դիպել էր իր մատաղահաս տիրուհու ամենանվիրական մտքերին։
Տող 1313. Տող 1313.
 
=== Գլուխ XI․ Անսպասելի այցելություն ===
 
=== Գլուխ XI․ Անսպասելի այցելություն ===
  
Է՜յ, խափշի՛կ, որտե՞ղ է քո տերը։
+
Է՜յ, խափշի՛կ, որտե՞ղ է քո տերը։
  
Մասսա Պոյնդեքստե՞րը, սըր։ Ծերունի՞ն, թե՞ երիտասարդը։
+
Մասսա Պոյնդեքստե՞րը, սըր։ Ծերունի՞ն, թե՞ երիտասարդը։
  
Իմ ինչի՞ն է պետք երիտասարդը։ Ես հարցնում եմ միստր Պոյնդեքստերի մասին։ Որտե՞ղ է նա։
+
Իմ ինչի՞ն է պետք երիտասարդը։ Ես հարցնում եմ միստր Պոյնդեքստերի մասին։ Որտե՞ղ է նա։
  
Այո՛, այո՛, սըր, նրանք երկուսն էլ տանն են, այսինքն՝ երկուսն էլ տանը չեն, ո՛չ ծերունի տերը, ո՛չ երիտասարդ մաստր Հենրին։ Նրանք ցածումն են, գետակի մոտ, այնտեղ նոր ցանկապատ են շինում։ Այո՛, այո՛, երկուսին էլ դուք այնտեղ կգտնեք։
+
Այո՛, այո՛, սըր, նրանք երկուսն էլ տանն են, այսինքն՝ երկուսն էլ տանը չեն, ո՛չ ծերունի տերը, ո՛չ երիտասարդ մաստր Հենրին։ Նրանք ցածումն են, գետակի մոտ, այնտեղ նոր ցանկապատ են շինում։ Այո՛, այո՛, երկուսին էլ դուք այնտեղ կգտնեք։
  
Ցածո՞ւմ, գետակի մո՞տ։ Հեռո՞ւ է այստեղից, ինչ ես կարծում։
+
Ցածո՞ւմ, գետակի մո՞տ։ Հեռո՞ւ է այստեղից, ինչ ես կարծում։
  
Օ՜, սըր, նեգրը կարծում է, որ դա մոտ երեք կամ չորս մղոն կլինի, եթե ոչ ավելի հեռու։
+
Օ՜, սըր, նեգրը կարծում է, որ դա մոտ երեք կամ չորս մղոն կլինի, եթե ոչ ավելի հեռու։
Երեք կամ չորս մղո՞ն։ Դու հո բոլորովին հիմարի մեկն ես։ Միստր Պոյնդեքստերի ագարակն այդքան երկարություն ունի՞ որ։ Իսկ նա, որքան ինձ հայտնի է, այն մարդկանցից չէ, որ ուրիշի հողի վրա ցանկապատ շինի։ Ի՛նձ լսիր․ ավելի լավ է ասա, ե՞րբ եք սպասում նրան։ Հուսով եմ, որ դու այդ պետք է իմանաս։
+
Երեք կամ չորս մղո՞ն։ Դու հո բոլորովին հիմարի մեկն ես։ Միստր Պոյնդեքստերի ագարակն այդքան երկարություն ունի՞ որ։ Իսկ նա, որքան ինձ հայտնի է, այն մարդկանցից չէ, որ ուրիշի հողի վրա ցանկապատ շինի։ Ի՛նձ լսիր․ ավելի լավ է ասա, ե՞րբ եք սպասում նրան։ Հուսով եմ, որ դու այդ պետք է իմանաս։
  
Նրանք երկուսն էլ շատ շուտ պիտի վերադառնան, և երիտասարդ պարոնը, և ծերը, և մասսա Կոլհաունը նույնպես։ Օ՜, այսօր մեծ տոնախմ-բություն է լինելու այս տանը․ դուք այդ կարող եք հասկանալ հենց խոհանոցի հոտից։ Ի՜նչ ասես, որ այնտեղ չեն պատրաստում այսօր, է՜լ տապակած, է՜լ խաշած ամբողջ-ամբողջ մարմիններ, տեսակ-տեսակ թռչուններ։ Էնպիսի խնջույք է լինելու, ինչպես Լուիզիանայում։ Փառք ու պատիվ մասսա Պոյնդեքստերին։ Այ ծերունի է հա՜, այո՛, այո՛ օտարական։ Ինչ է, ձեզ խնջույքի չե՞ն կանչել, թե՞ դուք իմ տիրոջ բարեկամը չեք։
+
Նրանք երկուսն էլ շատ շուտ պիտի վերադառնան, և երիտասարդ պարոնը, և ծերը, և մասսա Կոլհաունը նույնպես։ Օ՜, այսօր մեծ տոնախմ-բություն է լինելու այս տանը․ դուք այդ կարող եք հասկանալ հենց խոհանոցի հոտից։ Ի՜նչ ասես, որ այնտեղ չեն պատրաստում այսօր, է՜լ տապակած, է՜լ խաշած ամբողջ-ամբողջ մարմիններ, տեսակ-տեսակ թռչուններ։ Էնպիսի խնջույք է լինելու, ինչպես Լուիզիանայում։ Փառք ու պատիվ մասսա Պոյնդեքստերին։ Այ ծերունի է հա՜, այո՛, այո՛ օտարական։ Ինչ է, ձեզ խնջույքի չե՞ն կանչել, թե՞ դուք իմ տիրոջ բարեկամը չեք։
  
Գրողի ծոցը գնաս, խափշի՛կ, մի՞թե դու ինձ չես ճանաչում։ Իսկ ես, ահա, նայում եմ քո սև սփաթին ու ճանաչում եմ քեզ։
+
Գրողի ծոցը գնաս, խափշի՛կ, մի՞թե դու ինձ չես ճանաչում։ Իսկ ես, ահա, նայում եմ քո սև սփաթին ու ճանաչում եմ քեզ։
  
Տե՜ր իմ Աստված։ Մի՞թե սա մասսա Ստումպն է, որ եղջերու և հնդկահավ էր բերում մեր հին ագարակը։ Հենց այդպես էլ կա։ Ճիշտ որ, մասսա Ստումպ, նեգրը հիշում է ձեզ այնպես լավ, ինչպես այդ երեկ եղած լինի։ Կարծեմ մի քանի օր առաջ էլ դուք եղել եք այստեղ, բայց ես տանը չեմ եղել։ Հիմա ես կառապան եմ, այն ծածկակառքն եմ քշում, որով ման է գալիս ագարակի երիտասարդ տիրուհին, գեղեցկուհի Լուն։ Աստված վկա, մասսա, նրանից լավը գտնել չի լինի։ Մարդիկ ասում են, որ Ֆլորինդան նրա եղունգն էլ չարժե․․․ Դե, ոչինչ, մաստր Ստումպ, ավելի լավ է դուք մի քիչ սպասեցեք, ահա, որտեղ որ է մեր ծերունի տերը տանը կլինի։
+
Տե՜ր իմ Աստված։ Մի՞թե սա մասսա Ստումպն է, որ եղջերու և հնդկահավ էր բերում մեր հին ագարակը։ Հենց այդպես էլ կա։ Ճիշտ որ, մասսա Ստումպ, նեգրը հիշում է ձեզ այնպես լավ, ինչպես այդ երեկ եղած լինի։ Կարծեմ մի քանի օր առաջ էլ դուք եղել եք այստեղ, բայց ես տանը չեմ եղել։ Հիմա ես կառապան եմ, այն ծածկակառքն եմ քշում, որով ման է գալիս ագարակի երիտասարդ տիրուհին, գեղեցկուհի Լուն։ Աստված վկա, մասսա, նրանից լավը գտնել չի լինի։ Մարդիկ ասում են, որ Ֆլորինդան նրա եղունգն էլ չարժե․․․ Դե, ոչինչ, մաստր Ստումպ, ավելի լավ է դուք մի քիչ սպասեցեք, ահա, որտեղ որ է մեր ծերունի տերը տանը կլինի։
  
Լավ, եթե այդպես է, կսպասեմ,պատասխանեց որսորդը դանդաղորեն իջնելով ձիուց։– Լսի՜ր,շարունակեց նա սանձը նեգրի ձեռքը տալով,մի վեց գլուխ եգիպտացորեն տուր ձիուս։ Քսան մղոնից ավելի կայծակի արագությամբ եմ քշել անասունին․ քո տիրոջ համար եմ այդպես շտապ եկել։
+
Լավ, եթե այդպես է, կսպասեմ,պատասխանեց որսորդը դանդաղորեն իջնելով ձիուց։― Լսի՜ր,շարունակեց նա սանձը նեգրի ձեռքը տալով,մի վեց գլուխ եգիպտացորեն տուր ձիուս։ Քսան մղոնից ավելի կայծակի արագությամբ եմ քշել անասունին․ քո տիրոջ համար եմ այդպես շտապ եկել։
  
O՜, միստր Զեբուլոն Ստումպ, այդ դո՞ւք եք,լսվեց մի արծաթահնչյուն ձայն, և պատշգամբում երևաց Լուիզա Պոյնդեքստերը։– Ես այդպես էլ կարծում էի, որ դուք կլինեք, թեպետև այսքան շուտ ձեզ տեսնել չէի սպասում։ Կարծեմ ասում էիք, որ հեռավոր ճամփորդության եք գնալու։ Բայց շատ ուրախ եմ, որ ձեզ այստեղ եմ տեսնում։ Հայրիկս ու Հենրին էլ շատ կուրախանան ձեզ տեսնելով․․․ Պլուտոն, իսկույն գնա Քլոյի մոտ և իմացիր՝ ինչով կարող է կերակրել նա միստր Ստումպին․․․ Դուք դեռ ճաշած չեք լինի, չէ՞։ Ամբողջովին փոշու մեջ եք․ երևի հեռվի՞ց եք գալիս․․․ Լսիր, Ֆլորինդա, շուտ վազիր սեղանատուն և որևէ բան բեր խմելու։ Չեմ տարակուսում, որ միստր Ստումպը խիստ ծարավ պիտի լինի այսպիսի մի շոգ օր․․․ Դուք ի՞նչը կգերադասեք, միստր Ստումպ, պորտ-վեյն, շերրի՞, թե՞ կլարետ։ Ա՛խ, հա, հիշեցի, դուք գերադասում եք մոնոն-գահիլյան վիսկի։ Կարծեմ պետք է ունենանք։ Վազի՛ր, Ֆլորինդա, և շուտ բեր․․․ Վերև բարձրացեք, միստր Ստումպ, և նստեցեք խնդրում եմ։ Դուք ցանկանում էիք հայրիկի՞ս տեսնել։ Նա որտեղ որ է կվերադառնա։ Իսկ ես կաշխատեմ զբաղեցնել ձեզ մինչև նրա գալը։
+
O՜, միստր Զեբուլոն Ստումպ, այդ դո՞ւք եք,լսվեց մի արծաթահնչյուն ձայն, և պատշգամբում երևաց Լուիզա Պոյնդեքստերը։― Ես այդպես էլ կարծում էի, որ դուք կլինեք, թեպետև այսքան շուտ ձեզ տեսնել չէի սպասում։ Կարծեմ ասում էիք, որ հեռավոր ճամփորդության եք գնալու։ Բայց շատ ուրախ եմ, որ ձեզ այստեղ եմ տեսնում։ Հայրիկս ու Հենրին էլ շատ կուրախանան ձեզ տեսնելով․․․ Պլուտոն, իսկույն գնա Քլոյի մոտ և իմացիր՝ ինչով կարող է կերակրել նա միստր Ստումպին․․․ Դուք դեռ ճաշած չեք լինի, չէ՞։ Ամբողջովին փոշու մեջ եք․ երևի հեռվի՞ց եք գալիս․․․ Լսիր, Ֆլորինդա, շուտ վազիր սեղանատուն և որևէ բան բեր խմելու։ Չեմ տարակուսում, որ միստր Ստումպը խիստ ծարավ պիտի լինի այսպիսի մի շոգ օր․․․ Դուք ի՞նչը կգերադասեք, միստր Ստումպ, պորտ-վեյն, շերրի՞, թե՞ կլարետ։ Ա՛խ, հա, հիշեցի, դուք գերադասում եք մոնոն-գահիլյան վիսկի։ Կարծեմ պետք է ունենանք։ Վազի՛ր, Ֆլորինդա, և շուտ բեր․․․ Վերև բարձրացեք, միստր Ստումպ, և նստեցեք խնդրում եմ։ Դուք ցանկանում էիք հայրիկի՞ս տեսնել։ Նա որտեղ որ է կվերադառնա։ Իսկ ես կաշխատեմ զբաղեցնել ձեզ մինչև նրա գալը։
  
 
Եթե դեռատի կրեոլուհին շուտ էլ վերջացներ խոսքը, միևնույն է, իս-կույն պատասխան չէր ստանա։ Նույնիսկ այժմ էլ մի քանի վայրկյան անցավ, մինչև որ Ստումպը բերանը բաց արեց խոսելու։ Նա կանգնել էր աչքերը հառած աղջկա վրա, և ասես լեզուն կապվել էր հիացմունքից։
 
Եթե դեռատի կրեոլուհին շուտ էլ վերջացներ խոսքը, միևնույն է, իս-կույն պատասխան չէր ստանա։ Նույնիսկ այժմ էլ մի քանի վայրկյան անցավ, մինչև որ Ստումպը բերանը բաց արեց խոսելու։ Նա կանգնել էր աչքերը հառած աղջկա վրա, և ասես լեզուն կապվել էր հիացմունքից։
  
Ողորմա՜ծ Աստված,վերջապես խոսեց ծերունին,միսս Լուիզա, երբ ձեզ Միսսիսիպիում տեսնում էի, կարծում էի, որ դուք ամենագեղեցիկ արարածն եք աշխարհի երեսին։ Բայց հիմա հավատացած եմ, որ ոչ միայն աշխարհի երեսին, այլև երկնքում էլ ձեզնից գեղեցիկը չկա։ Հովսափա՜թ։
+
Ողորմա՜ծ Աստված,վերջապես խոսեց ծերունին,միսս Լուիզա, երբ ձեզ Միսսիսիպիում տեսնում էի, կարծում էի, որ դուք ամենագեղեցիկ արարածն եք աշխարհի երեսին։ Բայց հիմա հավատացած եմ, որ ոչ միայն աշխարհի երեսին, այլև երկնքում էլ ձեզնից գեղեցիկը չկա։ Հովսափա՜թ։
  
 
Ծերունի որսորդը չէր չափազանցում։ Դեռատի կրեոլուհու հենց նոր սանրած մազերը այնքա՜ն գեղեցիկ էին փայլփլում։ Պաղ ջրով լվացվելուց հետո նրա այտերը վառ կարմիր էին շողում։ Հնդկական սպիտակ շղարշից կարված հագուստի մեջ բարեկազմ Լուիզա Պոյնդեքստերը իսկապես որ թվում էր առաջին գեղեցկուհին երկրի վրա գուցե և երկնքում։
 
Ծերունի որսորդը չէր չափազանցում։ Դեռատի կրեոլուհու հենց նոր սանրած մազերը այնքա՜ն գեղեցիկ էին փայլփլում։ Պաղ ջրով լվացվելուց հետո նրա այտերը վառ կարմիր էին շողում։ Հնդկական սպիտակ շղարշից կարված հագուստի մեջ բարեկազմ Լուիզա Պոյնդեքստերը իսկապես որ թվում էր առաջին գեղեցկուհին երկրի վրա գուցե և երկնքում։
  
Հովսափա՜թ,նորից գոչեց որսորդը։– Ես իմ օրում շատ կանայք եմ տեսել, որոնք ինձ գեղեցիկ են թվացել, իմ կինն էլ վատը չէր, երբ առաջին անգամ հանդիպեցի նրան Կենտուկիում, այս ամենն այսպես է։ Բայց, ա՜յ թե ինչ կասեմ, միսս Լուիզա․ եթե նրանց բոլորի գեղեցկությունը վերցնենք ու միացնենք, միևնույն է ձեզ նման հրեշտակի գեղեցկության մի հազա-րերորդ մասն էլ չի ստացվի։
+
Հովսափա՜թ,նորից գոչեց որսորդը։― Ես իմ օրում շատ կանայք եմ տեսել, որոնք ինձ գեղեցիկ են թվացել, իմ կինն էլ վատը չէր, երբ առաջին անգամ հանդիպեցի նրան Կենտուկիում, այս ամենն այսպես է։ Բայց, ա՜յ թե ինչ կասեմ, միսս Լուիզա․ եթե նրանց բոլորի գեղեցկությունը վերցնենք ու միացնենք, միևնույն է ձեզ նման հրեշտակի գեղեցկության մի հազա-րերորդ մասն էլ չի ստացվի։
  
Ա՛յ, ա՛յ, ա՛յ, միստր Ստումպ, միստր Ստումպ, այդ արդեն ձեզանից չէի սպասում։ Երևում է, Տեխասը ձեզ սովորեցրել է սիրալիր խոսքեր ասել։ Եթե այդպես շարունակելու լինեք, վախենում եմ, որ կկորցնեք ճշմար-տախոս մարդու համբավը։ Հիմա արդեն ես լիովին համոզված եմ, որ ձեզ անհրաժեշտ է մի բան խմել․․․ Դե շուտ, Ֆլորինդա․․․ Դուք, միստր Ստումպ, կարծեմ ասացիք, որ գերադասում եք վիսկի՞ն։
+
Ա՛յ, ա՛յ, ա՛յ, միստր Ստումպ, միստր Ստումպ, այդ արդեն ձեզանից չէի սպասում։ Երևում է, Տեխասը ձեզ սովորեցրել է սիրալիր խոսքեր ասել։ Եթե այդպես շարունակելու լինեք, վախենում եմ, որ կկորցնեք ճշմար-տախոս մարդու համբավը։ Հիմա արդեն ես լիովին համոզված եմ, որ ձեզ անհրաժեշտ է մի բան խմել․․․ Դե շուտ, Ֆլորինդա․․․ Դուք, միստր Ստումպ, կարծեմ ասացիք, որ գերադասում եք վիսկի՞ն։
  
Եթե ես այդպիսի բան չեմ էլ ասել, համենայնդեպս, այդպես եմ մտածել, իսկ դա համարյա միևնույն բանն է․ Այո,  միսս, ես մեր հայրենական խմիչքը գերադասում եմ օտարերկրյա խմիչքներից և երբեք անտարբեր չեմ անցնի նրա մոտով, եթե միայն աչքիս երևա։ Այդ տեսակետից Տեխասը ինձ չի փոխել։
+
Եթե ես այդպիսի բան չեմ էլ ասել, համենայնդեպս, այդպես եմ մտածել, իսկ դա համարյա միևնույն բանն է․ Այո,  միսս, ես մեր հայրենական խմիչքը գերադասում եմ օտարերկրյա խմիչքներից և երբեք անտարբեր չեմ անցնի նրա մոտով, եթե միայն աչքիս երևա։ Այդ տեսակետից Տեխասը ինձ չի փոխել։
  
Մասսա Ստումպ, ջուր տա՞մ խառնելու համար,հարցրեց Ֆլո-րինդան, բերելով կիսով չափ վիսկի լցրած բաժակը։
+
Մասսա Ստումպ, ջուր տա՞մ խառնելու համար,հարցրեց Ֆլո-րինդան, բերելով կիսով չափ վիսկի լցրած բաժակը։
  
Ի՜նչ ես ասում, հոգյակս։ Ջուրն ինչի՞ս է պետք։ Այս ամբողջ օրը ես ձանձրացել եմ ջրից։ Առավոտից մի կաթիլ գինի չի մտել բերանս, նույնիսկ հոտն էլ չեմ առել։
+
Ի՜նչ ես ասում, հոգյակս։ Ջուրն ինչի՞ս է պետք։ Այս ամբողջ օրը ես ձանձրացել եմ ջրից։ Առավոտից մի կաթիլ գինի չի մտել բերանս, նույնիսկ հոտն էլ չեմ առել։
  
Թանկագին միստր Ստումպ, բայց չէ՞ որ վիսկին այդպես խմել չի կարելի, ձեր կոկորդը կվառի։ Գոնե մի քիչ մեղր կամ շաքար վերցրեք։
+
Թանկագին միստր Ստումպ, բայց չէ՞ որ վիսկին այդպես խմել չի կարելի, ձեր կոկորդը կվառի։ Գոնե մի քիչ մեղր կամ շաքար վերցրեք։
  
Իսկ ինչո՞ւ փչացնել Աստծու պարգևը, միսս։ Վիսկին առանց այդ համեմունքների էլ հիանալի խմիչք է, մանավանդ երբ արդեն աչքիդ առաջ է։ Հիմա դուք կտեսնեք, ես կարո՞ղ եմ խմել այն առանց ջուր խառնելու թե չէ։ Եկեք փորձենք։
+
Իսկ ինչո՞ւ փչացնել Աստծու պարգևը, միսս։ Վիսկին առանց այդ համեմունքների էլ հիանալի խմիչք է, մանավանդ երբ արդեն աչքիդ առաջ է։ Հիմա դուք կտեսնեք, ես կարո՞ղ եմ խմել այն առանց ջուր խառնելու թե չէ։ Եկեք փորձենք։
  
 
Ծերունի որսորդը բաժակը մոտեցրեց շուրթերին և, երեք-չորս կում անելով, դատարկ բաժակը մեկնեց Ֆլորինդային։ Նրա շրթունքների բարձր չմփոցը համարյա խլացրեց զարմանքի ակամա բացականչու-թյունը, որ դուրս թռավ մանկահասակ կրեոլուհու և նրա սպասուհու բերանից։
 
Ծերունի որսորդը բաժակը մոտեցրեց շուրթերին և, երեք-չորս կում անելով, դատարկ բաժակը մեկնեց Ֆլորինդային։ Նրա շրթունքների բարձր չմփոցը համարյա խլացրեց զարմանքի ակամա բացականչու-թյունը, որ դուրս թռավ մանկահասակ կրեոլուհու և նրա սպասուհու բերանից։
  
Ասում էիք՝ կվառի՞ կոկորդս։ Ամենևի՛ն։ Սա միայն փափկացրեց իմ կոկորդը։ Եվ հիմա ես պատրաստ եմ խոսելու ձեր հայրիկի հետ խատուտիկ մուստանգի մասին։
+
Ասում էիք՝ կվառի՞ կոկորդս։ Ամենևի՛ն։ Սա միայն փափկացրեց իմ կոկորդը։ Եվ հիմա ես պատրաստ եմ խոսելու ձեր հայրիկի հետ խատուտիկ մուստանգի մասին։
  
Ա՜խ, իսկապես, ես բոլորովին մոռացել էի․․․ Այսինքն՝ այդ չէի ուզում ասել․․․ Ես պարզապես մտածում էի, թե ձեզ դեռ հաջողված չի լինի մի բան իմանալ։ Մի՞թե արդեն որևէ նորություն կա այդ գեղեցկուհու մասին։
+
Ա՜խ, իսկապես, ես բոլորովին մոռացել էի․․․ Այսինքն՝ այդ չէի ուզում ասել․․․ Ես պարզապես մտածում էի, թե ձեզ դեռ հաջողված չի լինի մի բան իմանալ։ Մի՞թե արդեն որևէ նորություն կա այդ գեղեցկուհու մասին։
  
Գեղեցկուհի։ Ա՛յ, այդ ճիշտ է ասված։
+
Գեղեցկուհի։ Ա՛յ, այդ ճիշտ է ասված։
  
Վերջին անգամ մեզ մոտ լինելուց հետո որևէ նոր բան լսե՞լ եք այդ մուստանգի մասին։
+
Վերջին անգամ մեզ մոտ լինելուց հետո որևէ նոր բան լսե՞լ եք այդ մուստանգի մասին։
  
Ոչ միայն լսել, այլև տեսել եմ նրան և նույնիսկ ձեռքով շոշափել։
+
Ոչ միայն լսել, այլև տեսել եմ նրան և նույնիսկ ձեռքով շոշափել։
  
Մի՞թե։
+
Մի՞թե։
  
Մուստանգը բռնված է։
+
Մուստանգը բռնված է։
  
Իսկապե՞ս։ Ի՜նչ հիանալի նորություն։ Որքա՜ն ուրախ կլինեմ տեսնել այդ գեղեցկուհուն, և ի՜նչ հաճելի կլինի նրանով զբոսնել։ Այն օրից, ինչ ես Տեխասումն եմ, դեռ ոչ մի կարգին ձի չեմ ունեցել։ Հայրս խոստացել է այդ մուստանգը գնել ինձ համար, ինչ գին էլ ասելու լինեն։ Բայց ո՞վ է այն բախտավորը, որին հաջողվել է հասնել այդ ձիու ետևից։
+
Իսկապե՞ս։ Ի՜նչ հիանալի նորություն։ Որքա՜ն ուրախ կլինեմ տեսնել այդ գեղեցկուհուն, և ի՜նչ հաճելի կլինի նրանով զբոսնել։ Այն օրից, ինչ ես Տեխասումն եմ, դեռ ոչ մի կարգին ձի չեմ ունեցել։ Հայրս խոստացել է այդ մուստանգը գնել ինձ համար, ինչ գին էլ ասելու լինեն։ Բայց ո՞վ է այն բախտավորը, որին հաջողվել է հասնել այդ ձիու ետևից։
  
Դուք ուզում եք ասել ո՞վ է բռնել ձին։
+
Դուք ուզում եք ասել ո՞վ է բռնել ձին։
  
Այո՛, այո՛, ո՞վ է բռնել։
+
Այո՛, այո՛, ո՞վ է բռնել։
  
Դե, իհարկե, մի մուստանգեր։
+
Դե, իհարկե, մի մուստանգեր։
  
Մուստանգե՞ր։
+
Մուստանգե՞ր։
  
Այո՛, և այնպիսի մի մուստանգե ր, որի նմանը պրերիայում չկա։ Ո՛չ ձի հեծնելու մեջ, ո՛չ լասսոն մուստանգի պարանոցը նետելու մեջ ոչ ոք նրա հետ մրցել չի կարող։ Եվ դեռ մեքսիկացիներին են գովում։ Բայց ես դեռ չեմ տեսել մի մեքսիկացի, որն այնպես հմտորեն վարեր նժույգը, ինչպես այդ երիտասարդը, իսկ նրա մեջ մեքսիկական ոչ մի կաթիլ արյուն չկա, գլխովս եմ երաշխավորում։
+
Այո՛, և այնպիսի մի մուստանգե ր, որի նմանը պրերիայում չկա։ Ո՛չ ձի հեծնելու մեջ, ո՛չ լասսոն մուստանգի պարանոցը նետելու մեջ ոչ ոք նրա հետ մրցել չի կարող։ Եվ դեռ մեքսիկացիներին են գովում։ Բայց ես դեռ չեմ տեսել մի մեքսիկացի, որն այնպես հմտորեն վարեր նժույգը, ինչպես այդ երիտասարդը, իսկ նրա մեջ մեքսիկական ոչ մի կաթիլ արյուն չկա, գլխովս եմ երաշխավորում։
  
Իսկ ինչպե՞ս են կոչում նրան։
+
Իսկ ինչպե՞ս են կոչում նրան։
  
Ինչպես են կոչո՞ւմ։ Պետք է ձեզ խոստովանեմ, որ նրա ազգանունը երբեք չեմ լսել, բայց անունը Մորիս է։ Այստեղ նրան բոլորը կոչում են Մորիս մուստանգեր։
+
Ինչպես են կոչո՞ւմ։ Պետք է ձեզ խոստովանեմ, որ նրա ազգանունը երբեք չեմ լսել, բայց անունը Մորիս է։ Այստեղ նրան բոլորը կոչում են Մորիս մուստանգեր։
  
 
Ծերունի որսորդը չուներ այնպիսի զննողական հատկություն, որ նկատեր, թե ինչպիսի լարված հետաքրքրությամբ տրվեց իրեն այդ հարցը։ Նա չնկատեց նաև, թե ինչպես աղջկա այտերը շիկնեցին, երբ նա լսեց իր պատասխանը։
 
Ծերունի որսորդը չուներ այնպիսի զննողական հատկություն, որ նկատեր, թե ինչպիսի լարված հետաքրքրությամբ տրվեց իրեն այդ հարցը։ Նա չնկատեց նաև, թե ինչպես աղջկա այտերը շիկնեցին, երբ նա լսեց իր պատասխանը։
Տող 1392. Տող 1392.
 
Բայց ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը չվրիպեց Ֆլորինդայի հայացքից։
 
Բայց ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը չվրիպեց Ֆլորինդայի հայացքից։
  
Ա՜, միսս Լուի,գոչեց նա,ախր հենց այդպես էր կոչվում այն քաջ երիտասարդը, որը մեզ փրկեց սև պրերիայում։
+
Ա՜, միսս Լուի,գոչեց նա,ախր հենց այդպես էր կոչվում այն քաջ երիտասարդը, որը մեզ փրկեց սև պրերիայում։
  
Ճիշտ որ,վրա բերեց որսորդը՝ դեռատի կրեոլուհուն ազատելով պատասխանելու անհրաժեշտությունից։– Հենց այսօր առավոտյան նա ինձ պատմում էր դրա մասին, հենց մեր դուրս գալուց առաջ։ Նա ինքն է, որ կա։ Հենց այդ երիտասարդն է բռնել խատուտիկ մուստանգը։ Հիմա նա ճանապարհին է, ձեզ մոտ է բերում այն ձին և էլի մի դյուժին մուստանգ-ներ, այստեղ կլինի մինչև մութն ընկնելը։ Իսկ ես իմ պառավ ձին առաջ քշեցի, որպեսզի ձեր հայրիկին պատմեմ սրա մասին։ Ես գիտեմ, որ ամ-րոցում ու ագարակներում հենց որ այդ ձիու մասին իմանան, իսկույն վրա կպրծնեն գնելու։ Ես այս ձեզ համար եմ արել, միսս Լուիզա։ Հիշում եմ, թե դուք ինչպես հետաքրքրվեցիք, երբ ես պատմում էի նրա մասին։ Դե՛հ, հի-մա մի անհանգստացեք, ամեն ինչ լավ կլինի․ ծերունի Զեբ Ստումպը երաշխավորում է այդ։
+
Ճիշտ որ,վրա բերեց որսորդը՝ դեռատի կրեոլուհուն ազատելով պատասխանելու անհրաժեշտությունից։― Հենց այսօր առավոտյան նա ինձ պատմում էր դրա մասին, հենց մեր դուրս գալուց առաջ։ Նա ինքն է, որ կա։ Հենց այդ երիտասարդն է բռնել խատուտիկ մուստանգը։ Հիմա նա ճանապարհին է, ձեզ մոտ է բերում այն ձին և էլի մի դյուժին մուստանգ-ներ, այստեղ կլինի մինչև մութն ընկնելը։ Իսկ ես իմ պառավ ձին առաջ քշեցի, որպեսզի ձեր հայրիկին պատմեմ սրա մասին։ Ես գիտեմ, որ ամ-րոցում ու ագարակներում հենց որ այդ ձիու մասին իմանան, իսկույն վրա կպրծնեն գնելու։ Ես այս ձեզ համար եմ արել, միսս Լուիզա։ Հիշում եմ, թե դուք ինչպես հետաքրքրվեցիք, երբ ես պատմում էի նրա մասին։ Դե՛հ, հի-մա մի անհանգստացեք, ամեն ինչ լավ կլինի․ ծերունի Զեբ Ստումպը երաշխավորում է այդ։
  
O՜, որքա՜ն բարի եք դուք, միստր Ստումպ։ Ես շա՜տ, շատ շնորհակալ եմ ձեզանից։ Հիմա դուք ինձ ներեցեք, ես պետք է մի րոպե ձեզ մենակ թողնեմ։ Հայրիկս շուտով կգա։ Այսօր մեզ մոտ հրավերք կա։ Ես պետք է որոշ տնտեսական կարգադրություններ անեմ․․․ Ֆլորինդա, ասա, որ միստր Ստումպին ուտելու բան տան։ Գնա և շուտ կարգադրություն արա․․․ Հա՛, էլի ինչ էի ասելու, միստր Ստումպ,շարունակեց աղջիկը, մո-տենալով որսորդին և ձայնը ցածրացնելով․– եթե երիտասարդ․․․ այն երիտասարդը եթե կգա, երբ այստեղ, հյուրեր կլինեն,նա երևի ծանոթ չի լինի նրանց հետ,հետևեցեք խնդրում եմ, որ նրա մասին հոգ տանեն։ Այստեղ, այս պատշգամբում, գինի կլինի և ուտելիք։ Դուք, իհարկե, հասկանում եք, թե ինչի մասին եմ ասում ես, սիրելի միստր Ստումպ։
+
O՜, որքա՜ն բարի եք դուք, միստր Ստումպ։ Ես շա՜տ, շատ շնորհակալ եմ ձեզանից։ Հիմա դուք ինձ ներեցեք, ես պետք է մի րոպե ձեզ մենակ թողնեմ։ Հայրիկս շուտով կգա։ Այսօր մեզ մոտ հրավերք կա։ Ես պետք է որոշ տնտեսական կարգադրություններ անեմ․․․ Ֆլորինդա, ասա, որ միստր Ստումպին ուտելու բան տան։ Գնա և շուտ կարգադրություն արա․․․ Հա՛, էլի ինչ էի ասելու, միստր Ստումպ,շարունակեց աղջիկը, մո-տենալով որսորդին և ձայնը ցածրացնելով․― եթե երիտասարդ․․․ այն երիտասարդը եթե կգա, երբ այստեղ, հյուրեր կլինեն,նա երևի ծանոթ չի լինի նրանց հետ,հետևեցեք խնդրում եմ, որ նրա մասին հոգ տանեն։ Այստեղ, այս պատշգամբում, գինի կլինի և ուտելիք։ Դուք, իհարկե, հասկանում եք, թե ինչի մասին եմ ասում ես, սիրելի միստր Ստումպ։
  
Սատանի բաժին լինեմ, եթե որևէ բան եմ հասկանում, միսս Լուիզա։ Ես ձեզ հասկանում եմ, երբ խոսքը վերաբերում է ուտել-խմելուն, բայց թե ինչ երիտասարդի մասին եք խոսում, գլուխս չի մտնում։
+
Սատանի բաժին լինեմ, եթե որևէ բան եմ հասկանում, միսս Լուիզա։ Ես ձեզ հասկանում եմ, երբ խոսքը վերաբերում է ուտել-խմելուն, բայց թե ինչ երիտասարդի մասին եք խոսում, գլուխս չի մտնում։
  
Դե ինչպե՞ս չեք հասկանում։ Երիտասարդ ջենտլմենը, այն երիտասարդը, որ մուստանգները պիտի բերի։
+
Դե ինչպե՞ս չեք հասկանում։ Երիտասարդ ջենտլմենը, այն երիտասարդը, որ մուստանգները պիտի բերի։
  
Ա՜, Մորիս մուստանգե՞րը։ Ուրեմն նրա՞ մասին եք ասում։ Պետք է ասեմ, որ դուք չեք սխալվում նրան ջենտլմեն կոչելով, թեև հազվադեպ, կարելի է մուստանգերին այդպես կոչել, բայց այդ տղան ըստ ամենայնի ջենտլմեն է։ Եվ ծագումով, և՛ դաստիարակությամբ, և՛ իր վարք ու բարքով, չնայած նա որսորդ է, ինքն էլ՝ իռլանդացի։
+
Ա՜, Մորիս մուստանգե՞րը։ Ուրեմն նրա՞ մասին եք ասում։ Պետք է ասեմ, որ դուք չեք սխալվում նրան ջենտլմեն կոչելով, թեև հազվադեպ, կարելի է մուստանգերին այդպես կոչել, բայց այդ տղան ըստ ամենայնի ջենտլմեն է։ Եվ ծագումով, և՛ դաստիարակությամբ, և՛ իր վարք ու բարքով, չնայած նա որսորդ է, ինքն էլ՝ իռլանդացի։
  
 
Լուիզա Պոյնդեքստերի աչքերը փայլեցին ուրախությունից, երբ լսեց ծերունի որսորդի կարծիքը Մորիս մուստանգերի մասին։
 
Լուիզա Պոյնդեքստերի աչքերը փայլեցին ուրախությունից, երբ լսեց ծերունի որսորդի կարծիքը Մորիս մուստանգերի մասին։
  
Բայց գիտե՞ք ինչ,շարունակեց Զեբը, որի մեջ ասես մի ինչ-որ կասկած էր առաջացել,ես ձեզ բարեկամաբար կասեմ, այդ տղան իրեն վի-րավորված կզգա, եթե երկրորդ ձեռքից հյուրասիրություն ստանա։ Ախր, նա ինչպես ընդունված էր ասել Միսսիսիպիում, «հպարտ է, ինչպես Պոյնդեքստեր»։ Ներեցեք, միսս Լուիզա,որ ես այսպես եմ խոսում։ Մոռացա, որ խոսում եմ միսս Պոյնդեքստերի հետ, որն այդ ընտանիքի եթե ոչ ամենահպարտ, ապա ամենագեղեցիկ անդամն է։
+
Բայց գիտե՞ք ինչ,շարունակեց Զեբը, որի մեջ ասես մի ինչ-որ կասկած էր առաջացել,ես ձեզ բարեկամաբար կասեմ, այդ տղան իրեն վի-րավորված կզգա, եթե երկրորդ ձեռքից հյուրասիրություն ստանա։ Ախր, նա ինչպես ընդունված էր ասել Միսսիսիպիում, «հպարտ է, ինչպես Պոյնդեքստեր»։ Ներեցեք, միսս Լուիզա,որ ես այսպես եմ խոսում։ Մոռացա, որ խոսում եմ միսս Պոյնդեքստերի հետ, որն այդ ընտանիքի եթե ոչ ամենահպարտ, ապա ամենագեղեցիկ անդամն է։
  
Օ՜, միստր Ստումպ, դուք ինձ կարող եք ասել ամեն բան, ինչ ցանկանում եք։ Դուք գիտեք, որ ձեզնից, մեր սիրելի հսկայից, ես չեմ նեղանա։
+
Օ՜, միստր Ստումպ, դուք ինձ կարող եք ասել ամեն բան, ինչ ցանկանում եք։ Դուք գիտեք, որ ձեզնից, մեր սիրելի հսկայից, ես չեմ նեղանա։
  
Ո՞ւմ լեզուն կարող է դառնալ, որ ձեզ համար վիրավորական բան ասի, միսս Լուիզա։
+
Ո՞ւմ լեզուն կարող է դառնալ, որ ձեզ համար վիրավորական բան ասի, միսս Լուիզա։
  
Շնորհակալ եմ, շնորհակալ։ Ես գիտեմ ձեր ազնիվ սիրտը, ձեր նվիրվածությունը։ Գուցե թե, միստր Ստումպ․․․– Նա խոսում էր անվճռական,գուցե թե երբևիցե ձեր բարեկամությունն ինձ պետք կգա։
+
Շնորհակալ եմ, շնորհակալ։ Ես գիտեմ ձեր ազնիվ սիրտը, ձեր նվիրվածությունը։ Գուցե թե, միստր Ստումպ․․․― Նա խոսում էր անվճռական,գուցե թե երբևիցե ձեր բարեկամությունն ինձ պետք կգա։
  
Եվ այդ բարեկամությունը ձեզ չի ստիպի երկար սպասել իրեն, Զեբ Ստումպն այս կարող է խոստանալ ձեզ, միսս Պոյնդեքստեր։
+
Եվ այդ բարեկամությունը ձեզ չի ստիպի երկար սպասել իրեն, Զեբ Ստումպն այս կարող է խոստանալ ձեզ, միսս Պոյնդեքստեր։
  
Շնորհակալ եմ, հազար անգամ շնորհակալ եմ․․․ Բայց ի՞նչ էիք ուզում ասել դուք։ Խոսում էիք երկրորդ ձեռքից հյուրասիրվելու մասին։
+
Շնորհակալ եմ, հազար անգամ շնորհակալ եմ․․․ Բայց ի՞նչ էիք ուզում ասել դուք։ Խոսում էիք երկրորդ ձեռքից հյուրասիրվելու մասին։
  
Այո, ասացի։
+
Այո, ասացի։
  
Ի՞նչ նկատի ունեիք դուք։
+
Ի՞նչ նկատի ունեիք դուք։
  
Ուզում էի ասել՝ միտք չունի, որ ձեր տան մեջ Մորիս մուստանգերին ես առաջարկեմ մի բան ուտել ու խմել։ Եթե ձեր հայրն ինքը չառաջարկի նրան, նա առանց մի բանի ձեռք տալու կթողնի կգնա։ Հասկանո՞ւմ եք, միսս Լուիզա, ախր նա այնպիսի մարդ չի, որին կարելի է խոհանոց ուղարկել։
+
Ուզում էի ասել՝ միտք չունի, որ ձեր տան մեջ Մորիս մուստանգերին ես առաջարկեմ մի բան ուտել ու խմել։ Եթե ձեր հայրն ինքը չառաջարկի նրան, նա առանց մի բանի ձեռք տալու կթողնի կգնա։ Հասկանո՞ւմ եք, միսս Լուիզա, ախր նա այնպիսի մարդ չի, որին կարելի է խոհանոց ուղարկել։
  
 
Դեռատի կրեոլուհին դրան միանգամից չպատասխանեց․ նա կարծես ինչ-որ բան էր մտածում։
 
Դեռատի կրեոլուհին դրան միանգամից չպատասխանեց․ նա կարծես ինչ-որ բան էր մտածում։
  
Դե, լավ, միստր Ստումպ, մի անհանգստացեք,վերջապես խոսեց նա,և նրա ձայնից զգացվում էր, որ տատանումները վերջացել են։– Լավ, միստր Ստումպ, դուք մի՛ հյուրասիրեք նրան։ Միայն թե, երբ գա, ինձ իմաց տվեք։ Բայց եթե այդ հենց ճաշկերույթի պահին լինի, նա, իհարկե, կհասկանա, որ ոչ ոք չի կարող իր մոտ դուրս գալ։ Այդ դեպքում, խնդրում եմ, միառժամանակ պահեցեք նրան։ Դուք խոստանո՞ւմ եք այս։
+
Դե, լավ, միստր Ստումպ, մի անհանգստացեք,վերջապես խոսեց նա,և նրա ձայնից զգացվում էր, որ տատանումները վերջացել են։― Լավ, միստր Ստումպ, դուք մի՛ հյուրասիրեք նրան։ Միայն թե, երբ գա, ինձ իմաց տվեք։ Բայց եթե այդ հենց ճաշկերույթի պահին լինի, նա, իհարկե, կհասկանա, որ ոչ ոք չի կարող իր մոտ դուրս գալ։ Այդ դեպքում, խնդրում եմ, միառժամանակ պահեցեք նրան։ Դուք խոստանո՞ւմ եք այս։
  
Դե, իհարկե, քանի որ դուք խնդրում եք ինձ։
+
Դե, իհարկե, քանի որ դուք խնդրում եք ինձ։
  
Շնորհակալ եմ։ Միայն թե, երբ նա գա, անպայման ինձ իմաց տվեք։ Ես ինքս կառաջարկեմ մի բան ուտել։
+
Շնորհակալ եմ։ Միայն թե, երբ նա գա, անպայման ինձ իմաց տվեք։ Ես ինքս կառաջարկեմ մի բան ուտել։
  
Վախենում եմ, որ դուք նրա ախորժակը փակեք, միսս։ Նույնիսկ քաղցած գայլը ուտելը կմոռանա, հենց որ ձեզ տեսնի կամ լսի ձեր զրնգուն ձայնը։ Երբ ես այստեղ եկա, այնպես քաղցած էի, որ պատրաստ էի մի ամբողջ հնդկահավ հում-հում կուլ տալու։ Իսկ հիմա ուտելիքն ինձ համար հե՞չ․ կարող եմ մի ամբողջ ամիս բան չուտել։
+
Վախենում եմ, որ դուք նրա ախորժակը փակեք, միսս։ Նույնիսկ քաղցած գայլը ուտելը կմոռանա, հենց որ ձեզ տեսնի կամ լսի ձեր զրնգուն ձայնը։ Երբ ես այստեղ եկա, այնպես քաղցած էի, որ պատրաստ էի մի ամբողջ հնդկահավ հում-հում կուլ տալու։ Իսկ հիմա ուտելիքն ինձ համար հե՞չ․ կարող եմ մի ամբողջ ամիս բան չուտել։
  
 
Լուիզան զրնգուն ծիծաղեց և որսորդին մատնացույց արեց բակի դիմացի ծայրը, որտեղ խոհանոցի դռնից դուրս եկավ Ֆլորինդան՝ մատուցարանը ձեռքին, իսկ նրա ետևից՝ Պլուտոնը, նույնպես ձեռքին մի մատուցարան, որն ավելի մեծ էր և ավելի շատ ծանրաբեռնված։
 
Լուիզան զրնգուն ծիծաղեց և որսորդին մատնացույց արեց բակի դիմացի ծայրը, որտեղ խոհանոցի դռնից դուրս եկավ Ֆլորինդան՝ մատուցարանը ձեռքին, իսկ նրա ետևից՝ Պլուտոնը, նույնպես ձեռքին մի մատուցարան, որն ավելի մեծ էր և ավելի շատ ծանրաբեռնված։
  
Ա՜խ դուք, իմ սիրելի հսկա,շինծու կշտամբանքով ասաց կրեոլուհին։– Չեմ հավատում, թե ձեր ախորժակն այդպես հեշտությամբ կփակվի․․․ Ահա գալիս են Պլուտոնն ու Ֆլորինդան։ Նրանք ինչ-որ բան են բերում, որը ձեզ համար ավելի լավ ընկեր կլինի, քան ես։ Դե՛, ցտեսությո՛ւն, Զեբ, ցտեսությո՛ւն։
+
Ա՜խ դուք, իմ սիրելի հսկա,շինծու կշտամբանքով ասաց կրեոլուհին։― Չեմ հավատում, թե ձեր ախորժակն այդպես հեշտությամբ կփակվի․․․ Ահա գալիս են Պլուտոնն ու Ֆլորինդան։ Նրանք ինչ-որ բան են բերում, որը ձեզ համար ավելի լավ ընկեր կլինի, քան ես։ Դե՛, ցտեսությո՛ւն, Զեբ, ցտեսությո՛ւն։
  
 
Այս խոսքերն ասվեցին ուրախ տրամադրությամբ։ Լուիզան անհոգ հեռացավ պատշգամբից, բայց իր սենյակում մենակ մնալով՝ նորից սուզվեց խոր մտքերի մեջ։
 
Այս խոսքերն ասվեցին ուրախ տրամադրությամբ։ Լուիզան անհոգ հեռացավ պատշգամբից, բայց իր սենյակում մենակ մնալով՝ նորից սուզվեց խոր մտքերի մեջ։
  
«Սա իմ ճակատագիրն է։ Ես զգում եմ, ես գիտեմ այդ։ Ինձ համար սարսափելի է ընդառաջել այդ ճակատագրին, բայց և ուժ չունեմ նրանից խուսափելու։ Չեմ կարող և չեմ ուզում»,շշնջաց նա։
+
«Սա իմ ճակատագիրն է։ Ես զգում եմ, ես գիտեմ այդ։ Ինձ համար սարսափելի է ընդառաջել այդ ճակատագրին, բայց և ուժ չունեմ նրանից խուսափելու։ Չեմ կարող և չեմ ուզում»,շշնջաց նա։
  
 
=== Գլուխ XII․ Վայրի նժույգի սանձահարումը ===
 
=== Գլուխ XII․ Վայրի նժույգի սանձահարումը ===
  
Ազոտեան մեքսիկական տան ամենահաճելի մասն է։ Նրա հատակը հասիենդայի տափարակ կտուրն է, առաստաղը՝ երկնքի կապուտակ գմբեթը։ Լավ եղանակին,իսկ այդ օրհնյալ կլիմայում միշտ էլ լավ եղանակ է լինում,ազոտեան գերադասում են հյուրասենյակից։
+
Ազոտեան մեքսիկական տան ամենահաճելի մասն է։ Նրա հատակը հասիենդայի տափարակ կտուրն է, առաստաղը՝ երկնքի կապուտակ գմբեթը։ Լավ եղանակին,իսկ այդ օրհնյալ կլիմայում միշտ էլ լավ եղանակ է լինում,ազոտեան գերադասում են հյուրասենյակից։
  
Հետճաշյա ժամերին, երբ մայր մտնող արեգակը վարդագույն լույս է թափում Օրիզաբա, Պոպոքաթեփլ, Թալուկա և Երկվորյակ սարերի ձյունապատ գագաթներին, մեքսիկացի կաբալերոն<ref>Կաբալերո ասպետ։</ref> իր ասեղնագործած հագուստը հագին՝ կոտրատվում է չքնաղ սինյորիտայի առաջ սիգարի ծուխը փչելով ուղիղ նրա երեսին։ Սևաչյա գեղեցկուհին լուռ լսում է սիրային խոստովանությունը, բայց գուցե և չի լսում, այլ միայն ձևացնում է և տխուր նայում մի հեռավոր հասիենդայի, որտեղ ապրում է նա, ում պատկանում է իր սիրտը։
+
Հետճաշյա ժամերին, երբ մայր մտնող արեգակը վարդագույն լույս է թափում Օրիզաբա, Պոպոքաթեփլ, Թալուկա և Երկվորյակ սարերի ձյունապատ գագաթներին, մեքսիկացի կաբալերոն<ref>Կաբալերո ասպետ։</ref> իր ասեղնագործած հագուստը հագին՝ կոտրատվում է չքնաղ սինյորիտայի առաջ սիգարի ծուխը փչելով ուղիղ նրա երեսին։ Սևաչյա գեղեցկուհին լուռ լսում է սիրային խոստովանությունը, բայց գուցե և չի լսում, այլ միայն ձևացնում է և տխուր նայում մի հեռավոր հասիենդայի, որտեղ ապրում է նա, ում պատկանում է իր սիրտը։
  
 
Իրիկնային մթնշաղի ժամերը կտուրին անցկացնելը մի սովորույթ է, որին հետևում են բոլորը, ովքեր բնակություն են հաստատել մեքսիկական հասիենդայում։ Միանգամայն բնական է, որ լուիզիանացի ագարակատիրոջ ընտանիքն էլ հետևում էր այդ սովորույթին։
 
Իրիկնային մթնշաղի ժամերը կտուրին անցկացնելը մի սովորույթ է, որին հետևում են բոլորը, ովքեր բնակություն են հաստատել մեքսիկական հասիենդայում։ Միանգամայն բնական է, որ լուիզիանացի ագարակատիրոջ ընտանիքն էլ հետևում էր այդ սովորույթին։
  
Եվ ահա այն երեկոյին, երբ սեղանատունը դատարկվեց, բոլոր հյուրերը հավաքվեցին ոչ թե հյուրասենյակ, այլ՝ կտուրին։ Մայր մտնող արեգակն իր շեղ ճառագայթներով լուսավորում էր այնպիսի մի աշխույժ ու փայլուն հասարակություն, որպիսին հազիվ թե երբևիցե հավաքված լիներ Կասա դել Կորվոյի ազոտեայում։ Հյուրերը զբոսնում էին նրա մոզաիկ հատակին, խումբ-խումբ կանգ էին առնում ճաղաշարի մոտ, դիտում հեռուները։ Նույնիսկ հին ժամանակներում, երբ այդ տան նախկին տերն իր մոտ ընդունում էր Կոաուիլի և Տեխասի ամենաազնվածին հիդալգոներին<ref>Հիդալգո իսպանական ազնվական։</ref>, նույնիսկ այն ժամանակ այստեղ արիության ու գեղեցկության այնպիսի ծաղիկ չէր հավաքվում, ինչպես այդ երեկո։
+
Եվ ահա այն երեկոյին, երբ սեղանատունը դատարկվեց, բոլոր հյուրերը հավաքվեցին ոչ թե հյուրասենյակ, այլ՝ կտուրին։ Մայր մտնող արեգակն իր շեղ ճառագայթներով լուսավորում էր այնպիսի մի աշխույժ ու փայլուն հասարակություն, որպիսին հազիվ թե երբևիցե հավաքված լիներ Կասա դել Կորվոյի ազոտեայում։ Հյուրերը զբոսնում էին նրա մոզաիկ հատակին, խումբ-խումբ կանգ էին առնում ճաղաշարի մոտ, դիտում հեռուները։ Նույնիսկ հին ժամանակներում, երբ այդ տան նախկին տերն իր մոտ ընդունում էր Կոաուիլի և Տեխասի ամենաազնվածին հիդալգոներին<ref>Հիդալգո իսպանական ազնվական։</ref>, նույնիսկ այն ժամանակ այստեղ արիության ու գեղեցկության այնպիսի ծաղիկ չէր հավաքվում, ինչպես այդ երեկո։
  
 
Հյուրերը, որոնք այդ օրը հավաքվել էին Կասա դել Կորվոյում Վուդլի Պոյնդեքստերի նոր բնակարանը շնորհավորելու, ոչ միայն Լեոնայի սետլմենտների, այլև ավելի հեռավոր վայրերի ընտիր հասարակությանն էին պատկանում։ Այստեղ հյուրեր կային Գոնսալեսից, Կաստրովիլից և նույնիսկ Սան Անտոնիոյից։ Դրանք ագարակատիրոջ հին բարեկամներն էին, որոնք նույնպես գաղթել էին հարավարևմտյան Տեխաս։ Նրանցից շատերը հարյուր մղոնից ավելի ճանապարհ էին կտրել, այդ տոնախմբությանը ներկա լինելու համար։
 
Հյուրերը, որոնք այդ օրը հավաքվել էին Կասա դել Կորվոյում Վուդլի Պոյնդեքստերի նոր բնակարանը շնորհավորելու, ոչ միայն Լեոնայի սետլմենտների, այլև ավելի հեռավոր վայրերի ընտիր հասարակությանն էին պատկանում։ Այստեղ հյուրեր կային Գոնսալեսից, Կաստրովիլից և նույնիսկ Սան Անտոնիոյից։ Դրանք ագարակատիրոջ հին բարեկամներն էին, որոնք նույնպես գաղթել էին հարավարևմտյան Տեխաս։ Նրանցից շատերը հարյուր մղոնից ավելի ճանապարհ էին կտրել, այդ տոնախմբությանը ներկա լինելու համար։
Տող 1477. Տող 1477.
 
Բայց մինչև ձիերի այդ երամակը հյուրերի ուշադրությունը կգրավեր, դրանից էլ շատ առաջ Լուիզան նկատել էր այն հորիզոնում բարձրացած փոշու ամպից, թեև, ճիշտ է, այն ժամանակ դա դեռ այնքան փոքր ու անորոշ էր, որ տեսնել կարող էր միայն նա, ով լարված սպասում էր նրա հայտնվելուն։ Այդ րոպեից սկսած դեռատի կրեոլուհին անբռնազբոսիկ խոսակցում էր ընկերուհիների հետ՝ աչքի տակով հետևելով մոտեցող փոշու ամպին։ Նա արդեն գլխի էր ընկել, թե ինչն է բարձրացրել այդ փոշու ամպը, բայց կարծում էր, թե միայն ինքը գիտե այդ։
 
Բայց մինչև ձիերի այդ երամակը հյուրերի ուշադրությունը կգրավեր, դրանից էլ շատ առաջ Լուիզան նկատել էր այն հորիզոնում բարձրացած փոշու ամպից, թեև, ճիշտ է, այն ժամանակ դա դեռ այնքան փոքր ու անորոշ էր, որ տեսնել կարող էր միայն նա, ով լարված սպասում էր նրա հայտնվելուն։ Այդ րոպեից սկսած դեռատի կրեոլուհին անբռնազբոսիկ խոսակցում էր ընկերուհիների հետ՝ աչքի տակով հետևելով մոտեցող փոշու ամպին։ Նա արդեն գլխի էր ընկել, թե ինչն է բարձրացրել այդ փոշու ամպը, բայց կարծում էր, թե միայն ինքը գիտե այդ։
  
Վայրի ձիե՜ր,հայտարարեց Ինջ ամրոցի հրամանատար մայորը, հեռադիտակը աչքերին դնելով։– Այս կողմն են քշում, բայց ո՞վ է քշողը․ Հա՜, հիմա տեսնում եմ,ասաց նա նորից հեռադիտակը աչքերին դնելով։– Մորիս մուստանգերն է։ Նա երբեմն ձիեր է բերում մեզ։ Բայց կարծես ուղիղ այս կողմն է գալիս, միստր Պոյնդեքստեր։
+
Վայրի ձիե՜ր,հայտարարեց Ինջ ամրոցի հրամանատար մայորը, հեռադիտակը աչքերին դնելով։― Այս կողմն են քշում, բայց ո՞վ է քշողը․ Հա՜, հիմա տեսնում եմ,ասաց նա նորից հեռադիտակը աչքերին դնելով։― Մորիս մուստանգերն է։ Նա երբեմն ձիեր է բերում մեզ։ Բայց կարծես ուղիղ այս կողմն է գալիս, միստր Պոյնդեքստեր։
  
Շատ հնարավոր է, եթե դա այն երիտասարդն է, որի անունը դուք հիմա տվիք,պատասխանեց Կասա դել Կորվոյի տերը։– Այդ մուստանգերը ինձ խոստացել է մի երկու-երեք տասնյակ ձի բերել և երևի արդեն բե-րում է․․․ Այո՛, այդպես էլ կա,ասաց նա հեռադիտակով նայելով։
+
Շատ հնարավոր է, եթե դա այն երիտասարդն է, որի անունը դուք հիմա տվիք,պատասխանեց Կասա դել Կորվոյի տերը։― Այդ մուստանգերը ինձ խոստացել է մի երկու-երեք տասնյակ ձի բերել և երևի արդեն բե-րում է․․․ Այո՛, այդպես էլ կա,ասաց նա հեռադիտակով նայելով։
  
Ես համոզված եմ, որ հենց նա է,ասաց ագարակատիրոջ որդին։– Պարզ տեսնում եմ, որ ձիավորը Մորիս Ջերալդն է։
+
Ես համոզված եմ, որ հենց նա է,ասաց ագարակատիրոջ որդին։― Պարզ տեսնում եմ, որ ձիավորը Մորիս Ջերալդն է։
  
 
Ագարակատիրոջ դուստրը նույնպես կարող էր ասել այդ, բայց նա ցույց չտվեց, որ իրեն հետաքրքրում է այդ ամենը։ Նա նկատել էր, որ Կոլհաունի չար աչքերն անընդհատ հետևում են իրեն։
 
Ագարակատիրոջ դուստրը նույնպես կարող էր ասել այդ, բայց նա ցույց չտվեց, որ իրեն հետաքրքրում է այդ ամենը։ Նա նկատել էր, որ Կոլհաունի չար աչքերն անընդհատ հետևում են իրեն։
Տող 1487. Տող 1487.
 
Վերջապես երամակը մոտեցավ։ Իսկապես, առջևից արշավում էր Մորիս մուստանգերը, որը լասսոյով կապած իր ետևից բերում էր խատուտիկ մուստանգը։
 
Վերջապես երամակը մոտեցավ։ Իսկապես, առջևից արշավում էր Մորիս մուստանգերը, որը լասսոյով կապած իր ետևից բերում էր խատուտիկ մուստանգը։
  
Այս ի՜նչ հրաշալի ձի է,լսվեց մի քանի բացականչություն, երբ անսովոր տեսարանից անհանգստացած վայրի մուստանգին մոտեցրին տանը։
+
Այս ի՜նչ հրաշալի ձի է,լսվեց մի քանի բացականչություն, երբ անսովոր տեսարանից անհանգստացած վայրի մուստանգին մոտեցրին տանը։
  
Բայց արժե ցած իջնել՝ մոտիկից նայելու այս մուստանգին,ասաց մայորի կինը, որ խանդավառ բնավորություն ուներ։– Եկեք ցած իջնենք։ Ի՞նչ կասեք դուք, միսս Պոյնդեքստեր։
+
Բայց արժե ցած իջնել՝ մոտիկից նայելու այս մուստանգին,ասաց մայորի կինը, որ խանդավառ բնավորություն ուներ։― Եկեք ցած իջնենք։ Ի՞նչ կասեք դուք, միսս Պոյնդեքստեր։
  
Եթե ցանկանում եք,լսվեց դեռատի տանտիրուհու պատասխանը մյուսների խուռն ձայների մեջ։
+
Եթե ցանկանում եք,լսվեց դեռատի տանտիրուհու պատասխանը մյուսների խուռն ձայների մեջ։
  
Իջնենք ցած, շուտ իջնենք։
+
Իջնենք ցած, շուտ իջնենք։
  
 
Մայորի կնոջ ետևից տիկինները ցած վազեցին քարե սանդուղքով։ Տղամարդիկ էլ հետևեցին նրանց։
 
Մայորի կնոջ ետևից տիկինները ցած վազեցին քարե սանդուղքով։ Տղամարդիկ էլ հետևեցին նրանց։
Տող 1509. Տող 1509.
 
Նրա ամբողջ արտաքինի մեջ արտասովոր ուժ ու տոկունություն էր զգացվում։ Կանացի շատ աչքեր էին գաղտագողի նայում նրան՝ ջանալով որսալ նրա հայացքը։ Ինտենդանտի սիրունիկ ազգականուհին հիացմունքով ժպտում էր նրան։ Ասում էին, թե ինտենդանտի կինն էլ աչքի տա-կով նրան էր նայում, բայց դա, ըստ երևույթին, սոսկ բամբասանք էր, որ հո-րինել էր բժշկի կինը, որն ամրոցում հայտնի էր որպես բամբասասեր։
 
Նրա ամբողջ արտաքինի մեջ արտասովոր ուժ ու տոկունություն էր զգացվում։ Կանացի շատ աչքեր էին գաղտագողի նայում նրան՝ ջանալով որսալ նրա հայացքը։ Ինտենդանտի սիրունիկ ազգականուհին հիացմունքով ժպտում էր նրան։ Ասում էին, թե ինտենդանտի կինն էլ աչքի տա-կով նրան էր նայում, բայց դա, ըստ երևույթին, սոսկ բամբասանք էր, որ հո-րինել էր բժշկի կինը, որն ամրոցում հայտնի էր որպես բամբասասեր։
  
Տարակույս չկա,ասաց Պոյնդեքստերը դերի մուստանգին զննելով,որ սա հենց այն ձին է, որի մասին ինձ ասել է Զեբ Ստումպը։
+
Տարակույս չկա,ասաց Պոյնդեքստերը դերի մուստանգին զննելով,որ սա հենց այն ձին է, որի մասին ինձ ասել է Զեբ Ստումպը։
  
Այո, հենց այն է, որ կա,պատասխանեց ծերունի որսորդը, մոտե-նալով Մորիսին, որպեսզի օգնի նրան։– Միանգամայն ճշմարիտ է, միստր Պոյնդեքստեր, հենց այն նույն զամբիկն է։ Այս երիտասարդը սրան բռնել է դեռ նախքան ես իր մոտ կգնայի։ Լավ է, որ ես ժամանակին հասա, թե չէ ձին կարող էր ուրիշի ձեռք ընկնել, իսկ դա կվշտացներ միսս Լուիզային։
+
Այո, հենց այն է, որ կա,պատասխանեց ծերունի որսորդը, մոտե-նալով Մորիսին, որպեսզի օգնի նրան։― Միանգամայն ճշմարիտ է, միստր Պոյնդեքստեր, հենց այն նույն զամբիկն է։ Այս երիտասարդը սրան բռնել է դեռ նախքան ես իր մոտ կգնայի։ Լավ է, որ ես ժամանակին հասա, թե չէ ձին կարող էր ուրիշի ձեռք ընկնել, իսկ դա կվշտացներ միսս Լուիզային։
  
Այդ ճշմարիտ է, միստր Ստումպ։ Դուք շատ ուշադիր եք դեպի ինձ։ Ես ուղղակի չգիտեմ, թե երբևիցե կարո՞ղ եմ երախտահատույց լինել ձեր բարության համար,ասաց Լուիզան։
+
Այդ ճշմարիտ է, միստր Ստումպ։ Դուք շատ ուշադիր եք դեպի ինձ։ Ես ուղղակի չգիտեմ, թե երբևիցե կարո՞ղ եմ երախտահատույց լինել ձեր բարության համար,ասաց Լուիզան։
  
«Երախտահատույց լինել»։ Ուզում եք ասել, որ կցանկանայիք որևէ հաճելի բա՞ն անել ինձ համար։ Այդ ձեզ համար դժվար չի լինի միսս։ Ախր ես, ճիշտն ասած, մի առանձին բան էլ չեմ արել․ ձիս քշել եմ պրերիայով ու գնացել սրա մոտ, ուրիշ ոչինչ։ Իսկ տեսնել, թե ինչպես ձեզ նման մի գեղեցկուհի նստել է այս ձին, այն էլ փետրազարդ գլխարկը գլխին և երկարափեշ զգեստը հագին՝ մի՞թե դա քիչ հաճույք կլինի․ այդպիսի վարձատրության համար Զեբ Ստումպը համաձայն կլիներ մինչև Ժայռոտ լեռները վազել ու ետ գալ։
+
«Երախտահատույց լինել»։ Ուզում եք ասել, որ կցանկանայիք որևէ հաճելի բա՞ն անել ինձ համար։ Այդ ձեզ համար դժվար չի լինի միսս։ Ախր ես, ճիշտն ասած, մի առանձին բան էլ չեմ արել․ ձիս քշել եմ պրերիայով ու գնացել սրա մոտ, ուրիշ ոչինչ։ Իսկ տեսնել, թե ինչպես ձեզ նման մի գեղեցկուհի նստել է այս ձին, այն էլ փետրազարդ գլխարկը գլխին և երկարափեշ զգեստը հագին՝ մի՞թե դա քիչ հաճույք կլինի․ այդպիսի վարձատրության համար Զեբ Ստումպը համաձայն կլիներ մինչև Ժայռոտ լեռները վազել ու ետ գալ։
  
Օ՜, միստր Ստումպ, ի՜նչ անուղղելի շողոքորթն եք դուք։ Նայեցեք ձեր շուրջը և կտեսնեք շատ կանանց, որոնք ինձնից ավելի են արժանի ձեր հաճոյախոսություններին։
+
Օ՜, միստր Ստումպ, ի՜նչ անուղղելի շողոքորթն եք դուք։ Նայեցեք ձեր շուրջը և կտեսնեք շատ կանանց, որոնք ինձնից ավելի են արժանի ձեր հաճոյախոսություններին։
  
Դե լա՛վ, լա՛վ,պատասխանեց Զեբը մի թռուցիկ հայացք գցելով ներկա գտնվող տիկինների վրա։– Ես չեմ ժխտում, որ այստեղ գեղեցիկ կանայք շատ կան։ Այո՛, գրողը տանի, գեղեցիկ կանայք շատ են։ Բայց, ինչպես մեր Լուիզիանայում էին ասում, Լուիզա Պոյնդեքստերը մի հատ է։
+
Դե լա՛վ, լա՛վ,պատասխանեց Զեբը մի թռուցիկ հայացք գցելով ներկա գտնվող տիկինների վրա։― Ես չեմ ժխտում, որ այստեղ գեղեցիկ կանայք շատ կան։ Այո՛, գրողը տանի, գեղեցիկ կանայք շատ են։ Բայց, ինչպես մեր Լուիզիանայում էին ասում, Լուիզա Պոյնդեքստերը մի հատ է։
  
 
Զեբի այս քաղաքավարի խոսքի պատասխանը եղավ քրքիջի մի պոռթկում, որի մեջ կանացի ձայն քիչ կարելի էր նկատել։
 
Զեբի այս քաղաքավարի խոսքի պատասխանը եղավ քրքիջի մի պոռթկում, որի մեջ կանացի ձայն քիչ կարելի էր նկատել։
  
Այս ձիու համար ես ձեզ պետք է վճարեմ երկու հարյուր դոլար,ասաց ագարակատերը, դառնալով Մորիսին և մատնացույց անելով խատուտիկ մուստանգը։– Կարծեմ այդ գումարի մասին ձեզ հետ պայմանավորված պիտի լինի միստր Ստումպը։
+
Այս ձիու համար ես ձեզ պետք է վճարեմ երկու հարյուր դոլար,ասաց ագարակատերը, դառնալով Մորիսին և մատնացույց անելով խատուտիկ մուստանգը։― Կարծեմ այդ գումարի մասին ձեզ հետ պայմանավորված պիտի լինի միստր Ստումպը։
  
Ես այդպիսի սակարկության չեմ մասնակցել,բազմանշանակ, բայց սիրալիր ժպիտով պատասխանեց մուստանգերը։– Ես ձեզնից փող վերցնել չեմ կարող։ Այս ձին ծախու չէ։
+
Ես այդպիսի սակարկության չեմ մասնակցել,բազմանշանակ, բայց սիրալիր ժպիտով պատասխանեց մուստանգերը։― Ես ձեզնից փող վերցնել չեմ կարող։ Այս ձին ծախու չէ։
  
Իսկապե՞ս,հարցրեց ագարակատերը, ետ քաշվելով վիրավորված հպարտությամբ։
+
Իսկապե՞ս,հարցրեց ագարակատերը, ետ քաշվելով վիրավորված հպարտությամբ։
  
 
Ագարակատերերն ու սպաները Մորիսի պատասխանը լսելով չէին կարող թաքցնել իրենց ծայրահեղ զարմանքը։ Երկու հարյուր դոլար մի խամ ձիու համար, երբ սովորական գինը եղել է տասից քսան դոլար։ Մուստանգերը, երևի, խելքը թռցրել է։
 
Ագարակատերերն ու սպաները Մորիսի պատասխանը լսելով չէին կարող թաքցնել իրենց ծայրահեղ զարմանքը։ Երկու հարյուր դոլար մի խամ ձիու համար, երբ սովորական գինը եղել է տասից քսան դոլար։ Մուստանգերը, երևի, խելքը թռցրել է։
Տող 1533. Տող 1533.
 
Բայց Մորիսը նրանց հնարավորություն չտվեց դրա մասին դատողություններ անելու։
 
Բայց Մորիսը նրանց հնարավորություն չտվեց դրա մասին դատողություններ անելու։
  
Միստր Պոյնդեքստեր,շարունակեց նա նույնպես սիրալիր,դուք ինձ մյուս մուստանգների համար այնքան լավ եք վճարել, այն էլ ավելի շուտ, քան ես բռնել եմ նրանց, որ հիմա թույլ տվեք ինձ երախտահատույց լինել։ Այսպես է մեր իռլանդական սովորույթը։ Բացի դրանից, մեզ մոտ ընդունված է, որ երբ ձիու առևտուրը տանն է կատարվում, ընծան տալիս են ոչ թե նրան, ում հետ գործարք են կնքել, այլ նրա կնոջը կամ աղջկան․․․ Թույլ կտա՞ք ինձ իռլանդական այդ սովորույթը Տեխաս փոխադրել։
+
Միստր Պոյնդեքստեր,շարունակեց նա նույնպես սիրալիր,դուք ինձ մյուս մուստանգների համար այնքան լավ եք վճարել, այն էլ ավելի շուտ, քան ես բռնել եմ նրանց, որ հիմա թույլ տվեք ինձ երախտահատույց լինել։ Այսպես է մեր իռլանդական սովորույթը։ Բացի դրանից, մեզ մոտ ընդունված է, որ երբ ձիու առևտուրը տանն է կատարվում, ընծան տալիս են ոչ թե նրան, ում հետ գործարք են կնքել, այլ նրա կնոջը կամ աղջկան․․․ Թույլ կտա՞ք ինձ իռլանդական այդ սովորույթը Տեխաս փոխադրել։
  
Իհարկե,պատասխանեցին մի քանի ձայներ։
+
Իհարկե,պատասխանեցին մի քանի ձայներ։
  
Ես չեմ առարկում, միստր Ջերալդ,պատասխանեց ագարակատերը՝ ընդհանուրի կարծիքի առաջ նահանջելով իր պահպանողական բնավորությունից։– Ինչպես կամենում եք։
+
Ես չեմ առարկում, միստր Ջերալդ,պատասխանեց ագարակատերը՝ ընդհանուրի կարծիքի առաջ նահանջելով իր պահպանողական բնավորությունից։― Ինչպես կամենում եք։
  
Շնորհակալ եմ, պարոննե՛ր, շնորհակալ եմ,խոսեց մուստանգերը արժանապատվությամբ նայելով մարդկանց, որոնք իրենց բարձր էին համարում նրանից։– Այս ձին էլ թող այդպիսի մի ընծա լինի։ Եվ եթե միսս Պոյնդեքստերը համաձայնի ընդունել այն, ես ինձ ավելի քան վարձատրված կզգամ այն երեք օրվա ջանքերի համար, որ գործադրել եմ անընդհատ հետապնդելով այս վայրենուն։
+
Շնորհակալ եմ, պարոննե՛ր, շնորհակալ եմ,խոսեց մուստանգերը արժանապատվությամբ նայելով մարդկանց, որոնք իրենց բարձր էին համարում նրանից։― Այս ձին էլ թող այդպիսի մի ընծա լինի։ Եվ եթե միսս Պոյնդեքստերը համաձայնի ընդունել այն, ես ինձ ավելի քան վարձատրված կզգամ այն երեք օրվա ջանքերի համար, որ գործադրել եմ անընդհատ հետապնդելով այս վայրենուն։
  
Ես ընդունում եմ ձեր ընծան, սըր, և ընդունում եմ շնորհակալու-թյամբ,առաջին անգամ խոսեց դեռատի կրեոլուհին փոքր-ինչ առաջ գալով։– Միայն թե՝ ինձ թվում է․․․– շարունակեց նա մատը մեկնելով դեպի մուստանգը և միաժամանակ հարցական հայացքով նայելով մուստան-գերի աչքերին,ինձ թվում է, թե ձեր գերին դեռ ընտելացրած չէ։ Նա ամբողջ մարմնով դողում է անորոշ ապագայի առաջ և երևի կաշխատի ցած նետել սանձը, եթե չհավանի։ Եվ այն ժամանակ ի՞նչ պիտի անեմ ես, խղճուկս։
+
Ես ընդունում եմ ձեր ընծան, սըր, և ընդունում եմ շնորհակալու-թյամբ,առաջին անգամ խոսեց դեռատի կրեոլուհին փոքր-ինչ առաջ գալով։― Միայն թե՝ ինձ թվում է․․․― շարունակեց նա մատը մեկնելով դեպի մուստանգը և միաժամանակ հարցական հայացքով նայելով մուստան-գերի աչքերին,ինձ թվում է, թե ձեր գերին դեռ ընտելացրած չէ։ Նա ամբողջ մարմնով դողում է անորոշ ապագայի առաջ և երևի կաշխատի ցած նետել սանձը, եթե չհավանի։ Եվ այն ժամանակ ի՞նչ պիտի անեմ ես, խղճուկս։
  
Ճշմարիտ է, Մորիս,ասաց մայորը, ամենևին չհասկանալով այդ խոսքերի գաղտնի իմաստը և դառնալով նրան, ով միայն ինքն էր հասկացել դրանց նշանակությունը։– Միսս Պոյնդեքստերն իրավացի է։ Մուստանգը դեռ բոլորովին խամ է։ Դա պարզ է բոլորին։ Հապա՛, սիրելի բարեկամս, մի քիչ վարժեցրեք դրան։– Լեդիներ և ջենտլմեններ,դարձավ մայորը շրջապատին,տեսնելու արժանի բան է, մանավանդ նրանց համար, ովքեր այդպիսի տեսարան դիտելու առիթ չեն ունեցել․․․ Հապա՛, Մորի՛ս, նստեցեք դրա վրա և ցույց տվեք մեզ, թե ինչ կարող են անել պրերիայի հեծյալները։ Նրա տեսքից երևում է, որ ձեր գործը հեշտ չի լինելու։
+
Ճշմարիտ է, Մորիս,ասաց մայորը, ամենևին չհասկանալով այդ խոսքերի գաղտնի իմաստը և դառնալով նրան, ով միայն ինքն էր հասկացել դրանց նշանակությունը։― Միսս Պոյնդեքստերն իրավացի է։ Մուստանգը դեռ բոլորովին խամ է։ Դա պարզ է բոլորին։ Հապա՛, սիրելի բարեկամս, մի քիչ վարժեցրեք դրան։― Լեդիներ և ջենտլմեններ,դարձավ մայորը շրջապատին,տեսնելու արժանի բան է, մանավանդ նրանց համար, ովքեր այդպիսի տեսարան դիտելու առիթ չեն ունեցել․․․ Հապա՛, Մորի՛ս, նստեցեք դրա վրա և ցույց տվեք մեզ, թե ինչ կարող են անել պրերիայի հեծյալները։ Նրա տեսքից երևում է, որ ձեր գործը հեշտ չի լինելու։
  
Դուք իրավացի եք, մայոր, իսկապես, որ սա հեշտ խնդիր չէ,պատասխանեց մուստանգերը մի արագ հայացք գցելով, բայց ոչ թե գերի չորքոտանու, այլ դեռատի կրեոլուհու վրա։
+
Դուք իրավացի եք, մայոր, իսկապես, որ սա հեշտ խնդիր չէ,պատասխանեց մուստանգերը մի արագ հայացք գցելով, բայց ոչ թե գերի չորքոտանու, այլ դեռատի կրեոլուհու վրա։
  
 
Ժողովելով բոլոր ուժերը, որպեսզի չմատնի իրեն, աղջիկը դողալով ետ քաշվեց ու թաքնվեց հյուրերի բազմության մեջ։
 
Ժողովելով բոլոր ուժերը, որպեսզի չմատնի իրեն, աղջիկը դողալով ետ քաշվեց ու թաքնվեց հյուրերի բազմության մեջ։
  
Ոչինչ, Մորի՛ս, ոչինչ,կրկնեց մայորը հանգստացող տոնով։– Թեպետև նրա աչքերը վառվում են կրակի պես, բայց գրազ եմ գալիս, որ դուք գժությունը դուրս կվանեք նրա միջից։ Փորձեցե՛ք։
+
Ոչինչ, Մորի՛ս, ոչինչ,կրկնեց մայորը հանգստացող տոնով։― Թեպետև նրա աչքերը վառվում են կրակի պես, բայց գրազ եմ գալիս, որ դուք գժությունը դուրս կվանեք նրա միջից։ Փորձեցե՛ք։
  
 
Մայորի առաջարկությունը մուստանգերը չընդունել չէր կարող, պրոֆեսիոնալ հպարտությունը չէր թույլ տա այդ։ Դա նրա ճարպկության, հեծյալի վարպետության մարտահրավեր էր։ Տեխասի պրերիայում այն-քան էլ հեշտ չէ համբավ ձեռք բերել։
 
Մայորի առաջարկությունը մուստանգերը չընդունել չէր կարող, պրոֆեսիոնալ հպարտությունը չէր թույլ տա այդ։ Դա նրա ճարպկության, հեծյալի վարպետության մարտահրավեր էր։ Տեխասի պրերիայում այն-քան էլ հեշտ չէ համբավ ձեռք բերել։
Տող 1582. Տող 1582.
 
Դեռատի կրեոլուհին էլ նույն զգացմունքն էր ապրում, թեև այդ ոչ ոք չնկատեց, և հենց ինքն էլ չէր գիտակցում։
 
Դեռատի կրեոլուհին էլ նույն զգացմունքն էր ապրում, թեև այդ ոչ ոք չնկատեց, և հենց ինքն էլ չէր գիտակցում։
  
Միսս Պոյնդեքստե՛ր,ասաց մուստանգերը, ցած թռչելով ձիուց և ուշադրություն չդարձնելով իրեն դիմավորող ծափահարությունների որոտին,կարո՞ղ եմ արդյոք խնդրել ձեզ, որ մոտենաք ձիուն, լասսոն նրա պարանոցը գցեք և տանեք ախոռ։ Եթե դուք այդպես անեք, նա ձեզ կհամարի իրեն զսպողը և սրանից հետո միշտ հնազանդ կլինի ձեր կամքին։
+
Միսս Պոյնդեքստե՛ր,ասաց մուստանգերը, ցած թռչելով ձիուց և ուշադրություն չդարձնելով իրեն դիմավորող ծափահարությունների որոտին,կարո՞ղ եմ արդյոք խնդրել ձեզ, որ մոտենաք ձիուն, լասսոն նրա պարանոցը գցեք և տանեք ախոռ։ Եթե դուք այդպես անեք, նա ձեզ կհամարի իրեն զսպողը և սրանից հետո միշտ հնազանդ կլինի ձեր կամքին։
  
 
Իրեն երևակայող մի գեղեցկուհի կվրդովվեր այդպիսի առակարկությունից, կոտրատվողի մեկը կմերժեր այն, իսկ եթե երկչոտի մեկը լիներ, պարզապես կվախենար։
 
Իրեն երևակայող մի գեղեցկուհի կվրդովվեր այդպիսի առակարկությունից, կոտրատվողի մեկը կմերժեր այն, իսկ եթե երկչոտի մեկը լիներ, պարզապես կվախենար։
Տող 1606. Տող 1606.
 
Խնջույքը շատ շքեղ էր պատրաստվում։ Այդ կարելի էր հասկանալ ֆուրգոնին բարձած մթերքների առատությունից ու բազմապիսությունից․ այնտեղ կային ամեն տեսակի մեծ ու փոքր զամբյուղներ, մի երկարավուն արկղ, որի մեջ տասներկու շիշ շամպայն էր դասավորված, իսկ վառ դարչնագույն ներկված թիթեղյա տուփերը և սարդինի տուփերը ցույց էին տալիս, որ հեռավոր վայրերից էլ անուշ ուտելեղեններ են բերվել Տեխաս։
 
Խնջույքը շատ շքեղ էր պատրաստվում։ Այդ կարելի էր հասկանալ ֆուրգոնին բարձած մթերքների առատությունից ու բազմապիսությունից․ այնտեղ կային ամեն տեսակի մեծ ու փոքր զամբյուղներ, մի երկարավուն արկղ, որի մեջ տասներկու շիշ շամպայն էր դասավորված, իսկ վառ դարչնագույն ներկված թիթեղյա տուփերը և սարդինի տուփերը ցույց էին տալիս, որ հեռավոր վայրերից էլ անուշ ուտելեղեններ են բերվել Տեխաս։
  
Չնայած գինիների ու ամեն տեսակ համեղ խորտիկների առատությանը, այնտեղ պրպտող մարդկանցից մեկը դժգոհ էր մնացել։ Այդ հիասթափված գուրմանը<ref>Գուրման համադամ ուտելիքներ սիրող մարդ (ծ․թ․)։</ref> Զեբ Ստումպն էր։
+
Չնայած գինիների ու ամեն տեսակ համեղ խորտիկների առատությանը, այնտեղ պրպտող մարդկանցից մեկը դժգոհ էր մնացել։ Այդ հիասթափված գուրմանը<ref>Գուրման համադամ ուտելիքներ սիրող մարդ (ծ․թ․)։</ref> Զեբ Ստումպն էր։
  
Լսիր ինձ,դարձավ նա սերժանտին,ինձ թվում է, որ այս ֆուրգոնում մի ինչ-որ բան պակասում է։ Կարծում եմ պրերիայում կգտնվի մարդ, որի սրտովը չեն լինի արտասահմանյան այս տեսակ-տեսակ բաները, ինչպես օրինակ, այս շամպայնը, և որը պոյլոն ավելի կգերադասի։
+
Լսիր ինձ,դարձավ նա սերժանտին,ինձ թվում է, որ այս ֆուրգոնում մի ինչ-որ բան պակասում է։ Կարծում եմ պրերիայում կգտնվի մարդ, որի սրտովը չեն լինի արտասահմանյան այս տեսակ-տեսակ բաները, ինչպես օրինակ, այս շամպայնը, և որը պոյլոն ավելի կգերադասի։
  
Պոյլոն շամպայնից գերադասո՞ղ։ Դուք ձիերի մասի՞ն եք ասում, միստր Ստումպ։
+
Պոյլոն շամպայնից գերադասո՞ղ։ Դուք ձիերի մասի՞ն եք ասում, միստր Ստումպ։
  
Գրողը տանի քո ձիերին։ Ես ձիերի պոյլոյի մասին չեմ խոսում։ Ես խոսում եմ մոնոնգահիլյան վիսկիի մասին։
+
Գրողը տանի քո ձիերին։ Ես ձիերի պոյլոյի մասին չեմ խոսում։ Ես խոսում եմ մոնոնգահիլյան վիսկիի մասին։
  
Հա-ա՜, հիմա ամեն ինչ հասկանալի է։ Դուք իրավացի եք, միստր Ստումպ․․․ Վիսկին չի կարելի մոռանալ, Պոմպեյ։ Կարծեմ այնտեղ մի շիշ կա խնջույքի համար։
+
Հա-ա՜, հիմա ամեն ինչ հասկանալի է։ Դուք իրավացի եք, միստր Ստումպ․․․ Վիսկին չի կարելի մոռանալ, Պոմպեյ։ Կարծեմ այնտեղ մի շիշ կա խնջույքի համար։
  
Ճիշտ այդպես, պարոն սերժանտ,հնչեց սևամորթ ծառայի ձայնը, և նա մի մեծ շիշ ձեռքին մոտեցավ ֆուրգոնին։– Ահա հենց սա է։
+
Ճիշտ այդպես, պարոն սերժանտ,հնչեց սևամորթ ծառայի ձայնը, և նա մի մեծ շիշ ձեռքին մոտեցավ ֆուրգոնին։― Ահա հենց սա է։
  
 
Համարելով, որ արդեն ամեն ինչ պատրաստ է, ծերունի որսորդը սկսեց անհամբերության նշաններ ցույց տալ։
 
Համարելով, որ արդեն ամեն ինչ պատրաստ է, ծերունի որսորդը սկսեց անհամբերության նշաններ ցույց տալ։
  
Հը, սերժանտ, ամեն ինչ պատրա՞ստ է,ասաց նա ասպանդակ-ների վրա ոտքերը վերուվար անելով։
+
Հը, սերժանտ, ամեն ինչ պատրա՞ստ է,ասաց նա ասպանդակ-ների վրա ոտքերը վերուվար անելով։
  
Դեռ ոչ, միստր Ստումպ։ Խոհարարն ասում է, որ դեռ պետք է ճտեր տապակի։
+
Դեռ ոչ, միստր Ստումպ։ Խոհարարն ասում է, որ դեռ պետք է ճտեր տապակի։
  
Այ գետնի տակն անցնեն այդ ճտերը խոհարարի հետ միասին։ Մեր պրերիայի վայրի հնդկահավերի հետ համեմատած՝ ինչի՞ են պետք նրանք։ Մայորը հնդկահավի համը հասկանում է և ինձ պատվեր է տվել ինչ գնով էլ լինի մի լավ հնդկահավ ճարել։ Բայց, գրողը տանի, դա այնքան էլ հասարակ բան չէ, երբ արևն արդեն դուրս է եկել։ Մյուս կողմից էլ այս սայլն է կրնկակոխ հետևելու մեզ։ Մի՛ սխալվեք, սերժա՛նտ, թռչուններն այնպես հիմար չեն, ինչպես ամրոցի զինվորները։ Պրերիայի բոլոր բնակիչների մեջ վայրի հնդկահավն ամենախելոքն է, և հավատա, նրան խաբելու համար հարկավոր է ոտքի ելնել արևի հետ միասին, գուցե և ավելի շուտ։
+
Այ գետնի տակն անցնեն այդ ճտերը խոհարարի հետ միասին։ Մեր պրերիայի վայրի հնդկահավերի հետ համեմատած՝ ինչի՞ են պետք նրանք։ Մայորը հնդկահավի համը հասկանում է և ինձ պատվեր է տվել ինչ գնով էլ լինի մի լավ հնդկահավ ճարել։ Բայց, գրողը տանի, դա այնքան էլ հասարակ բան չէ, երբ արևն արդեն դուրս է եկել։ Մյուս կողմից էլ այս սայլն է կրնկակոխ հետևելու մեզ։ Մի՛ սխալվեք, սերժա՛նտ, թռչուններն այնպես հիմար չեն, ինչպես ամրոցի զինվորները։ Պրերիայի բոլոր բնակիչների մեջ վայրի հնդկահավն ամենախելոքն է, և հավատա, նրան խաբելու համար հարկավոր է ոտքի ելնել արևի հետ միասին, գուցե և ավելի շուտ։
  
Ճշմարիտ է, միստր Ստումպ։ Ես գիտեմ, մայորը հույս է դրել ձեր որսորդական հմտության վրա և հավատացած է, որ հնդկահավի միս կվայելի։
+
Ճշմարիտ է, միստր Ստումպ։ Ես գիտեմ, մայորը հույս է դրել ձեր որսորդական հմտության վրա և հավատացած է, որ հնդկահավի միս կվայելի։
  
Ինչպե՜ս չէ։ Իսկ գուցե ուզում է նաև, որ ես իր համար բիզոնի լեզու և բուդ ճարեմ, թեև այդ կենդանին հարավային Տեխասում արդեն քսան տարի է, ինչ ոչնչացվել է։ Ճիշտ է, ես լսել եմ, թե եվրոպական գրողները, և մանավանդ ֆրանսիացիներն իրենց գրքերում բոլորովին ուրիշ բան են գրում, բայց այդ իրենց գործն է։ Այժմ այս կողմերում բիզոն չկա․․․ Այստեղ կան արջեր, եղջերուներ, քարայծեր, շատ կան վայրի հնդկահավեր, բայց որպեսզի կարելի լինի ճաշի համար որս խփել, հարկավոր է նախաճաշել մինչև լուսաբաց։ Ես պետք է ժամանակ ունենամ, այլ կերպ չեմ խոստանում, թե կարող եմ ձեր խումբը տանել և դեռ ճանապարհին էլ հնդկահավ խփել։ Այնպես որ, պարոն սերժանտ, եթե ուզում ես, որ այսօր ճաշին քո անվանի հյուրերը հնդկահավ խժռեն, կարգադրիր շուտ շարժվել։
+
Ինչպե՜ս չէ։ Իսկ գուցե ուզում է նաև, որ ես իր համար բիզոնի լեզու և բուդ ճարեմ, թեև այդ կենդանին հարավային Տեխասում արդեն քսան տարի է, ինչ ոչնչացվել է։ Ճիշտ է, ես լսել եմ, թե եվրոպական գրողները, և մանավանդ ֆրանսիացիներն իրենց գրքերում բոլորովին ուրիշ բան են գրում, բայց այդ իրենց գործն է։ Այժմ այս կողմերում բիզոն չկա․․․ Այստեղ կան արջեր, եղջերուներ, քարայծեր, շատ կան վայրի հնդկահավեր, բայց որպեսզի կարելի լինի ճաշի համար որս խփել, հարկավոր է նախաճաշել մինչև լուսաբաց։ Ես պետք է ժամանակ ունենամ, այլ կերպ չեմ խոստանում, թե կարող եմ ձեր խումբը տանել և դեռ ճանապարհին էլ հնդկահավ խփել։ Այնպես որ, պարոն սերժանտ, եթե ուզում ես, որ այսօր ճաշին քո անվանի հյուրերը հնդկահավ խժռեն, կարգադրիր շուտ շարժվել։
  
 
Ծերունի որսորդի այս համոզիչ ճառն ազդեց սերժանտի վրա, և նա արեց ամեն բան, ինչ կախված էր իրենից, որպեսզի շուտ ճանապարհ ընկնեն բոլոր սևամորթ ու սպիտակամորթ օգնականների հետ։
 
Ծերունի որսորդի այս համոզիչ ճառն ազդեց սերժանտի վրա, և նա արեց ամեն բան, ինչ կախված էր իրենից, որպեսզի շուտ ճանապարհ ընկնեն բոլոր սևամորթ ու սպիտակամորթ օգնականների հետ։
Տող 1648. Տող 1648.
 
Հենց որ արևի շողերը սկսեցին խաղալ Լեոնայի հայելանման հարթ մակերեսին, խնջույքի մասնակիցներն արդեն պատրաստ էին ճանապարհ ընկնելու մի քսան դրագունների ուղեկցությամբ, որոնց կարգադրված էր ետևից գալ։ Ինչպես արդեն ֆուրգոնի հետ գնացածները, այնպես էլ այս խումբն ուներ իր ուղեկիցը, սակայն դա խունացած բաճկոնով ու թաղիքե մաշված գլխարկով ծերունի որսորդը չէր, այլ մի երիտասարդ ձիավոր՝ գեղեցիկ հագուստով ու մի հիանալի ձի հեծած, միանգամայն արժանի այդպիսի՝ մի ընտիր խմբի առաջնորդ լինելու։
 
Հենց որ արևի շողերը սկսեցին խաղալ Լեոնայի հայելանման հարթ մակերեսին, խնջույքի մասնակիցներն արդեն պատրաստ էին ճանապարհ ընկնելու մի քսան դրագունների ուղեկցությամբ, որոնց կարգադրված էր ետևից գալ։ Ինչպես արդեն ֆուրգոնի հետ գնացածները, այնպես էլ այս խումբն ուներ իր ուղեկիցը, սակայն դա խունացած բաճկոնով ու թաղիքե մաշված գլխարկով ծերունի որսորդը չէր, այլ մի երիտասարդ ձիավոր՝ գեղեցիկ հագուստով ու մի հիանալի ձի հեծած, միանգամայն արժանի այդպիսի՝ մի ընտիր խմբի առաջնորդ լինելու։
  
Ժամանակն է, Մորիս,ձայն տվեց մայորը, տեսնելով, որ բոլորն արդեն հավաքվել են։– Մենք պատրաստ ենք հետևելու ձեզ։– Ապա դառնալով ներկա գտնվողներին՝ ասաց․– Լեդիներ և ջենտլմեններ, այս երիտասարդը հիանալի գիտե վայրի ձիերի բնավորությունն ու սովորույթները։ Տեխասում ոչ ոք չի կարող վայրի ձի որսալու ձևերն ավելի լավ ցույց տալ, քան Մորիս մուստանգերը։
+
Ժամանակն է, Մորիս,ձայն տվեց մայորը, տեսնելով, որ բոլորն արդեն հավաքվել են։― Մենք պատրաստ ենք հետևելու ձեզ։― Ապա դառնալով ներկա գտնվողներին՝ ասաց․― Լեդիներ և ջենտլմեններ, այս երիտասարդը հիանալի գիտե վայրի ձիերի բնավորությունն ու սովորույթները։ Տեխասում ոչ ոք չի կարող վայրի ձի որսալու ձևերն ավելի լավ ցույց տալ, քան Մորիս մուստանգերը։
  
Ես արժանի չեմ այդպիսի գովասանքի,խոսեց երիտասարդ իռլանդացին՝ քաղաքավարությամբ գլուխ խոնարհելով հասարակությանը։– Ես միայն խոստանում եմ ցույց տալ, թե որտեղ են մուստանգներ լինում։
+
Ես արժանի չեմ այդպիսի գովասանքի,խոսեց երիտասարդ իռլանդացին՝ քաղաքավարությամբ գլուխ խոնարհելով հասարակությանը։― Ես միայն խոստանում եմ ցույց տալ, թե որտեղ են մուստանգներ լինում։
  
«Որքա՜ն համեստ է նա»,մտածեց Լուիզան, ամբողջովին դողալով հենց միայն այն մտքից, ինչին վախենում էր հավատալ։
+
«Որքա՜ն համեստ է նա»,մտածեց Լուիզան, ամբողջովին դողալով հենց միայն այն մտքից, ինչին վախենում էր հավատալ։
  
Գնացի՜նք,հրաման տվեց մայորը, և ուրախ հեծելախումբը Մորիս Ջերալդի գլխավորությամբ ճանապարհ ընկավ։
+
Գնացի՜նք,հրաման տվեց մայորը, և ուրախ հեծելախումբը Մորիս Ջերալդի գլխավորությամբ ճանապարհ ընկավ։
  
 
{{ԵրեքԱստղ}}
 
{{ԵրեքԱստղ}}
Տող 1677. Տող 1677.
 
Եթե Մորիս Ջերալդը պրերիայի լիակատար տիրակալը լիներ, և եթե նրա բոլոր բնակիչները հնազանդ լինեին մուստանգերին, էլի նա չէր կարող վայրի ձիերի որսի համար ավելի հաջող տեղ ընտրել, քան այն տեղը, ուր նա բերեց ուղևորներին։
 
Եթե Մորիս Ջերալդը պրերիայի լիակատար տիրակալը լիներ, և եթե նրա բոլոր բնակիչները հնազանդ լինեին մուստանգերին, էլի նա չէր կարող վայրի ձիերի որսի համար ավելի հաջող տեղ ընտրել, քան այն տեղը, ուր նա բերեց ուղևորներին։
  
Սան Անտոնիոյի գերմանական մառաններից բերված գինին դեռ նոր էր փրփրել բաժակներում, և երկնքի կապույտը սկսել էր ավելի խոր թվալ, իսկ կանաչը՝ ավելի զմրուխտ, երբ «Mustenos» աղաղակը խլացրեց ձայների դժժոցը, և դեռ լրիվ չարտահայտված սիրային խոստովանություններն ընդհատվեցին ուրախ ծիծաղի մի պոռթկումով։ «Mustenos» աղաղակողը մեքսիկացի վակերոն<ref>Վակերո ձիարած։</ref> էր, որին ուղարկել էին մոտակա բլրի վրայից հսկելու։
+
Սան Անտոնիոյի գերմանական մառաններից բերված գինին դեռ նոր էր փրփրել բաժակներում, և երկնքի կապույտը սկսել էր ավելի խոր թվալ, իսկ կանաչը՝ ավելի զմրուխտ, երբ «Mustenos» աղաղակը խլացրեց ձայների դժժոցը, և դեռ լրիվ չարտահայտված սիրային խոստովանություններն ընդհատվեցին ուրախ ծիծաղի մի պոռթկումով։ «Mustenos» աղաղակողը մեքսիկացի վակերոն<ref>Վակերո ձիարած։</ref> էր, որին ուղարկել էին մոտակա բլրի վրայից հսկելու։
  
 
Մորիսը, որին սեղանի մոտ էին հրավիրել որպես հյուրի, արագ դատարկեց իր բաժակը և, ձիու վրա նետվելով, ձայն տվեց․
 
Մորիսը, որին սեղանի մոտ էին հրավիրել որպես հյուրի, արագ դատարկեց իր բաժակը և, ձիու վրա նետվելով, ձայն տվեց․
  
Cavallada<ref>Cavallada (իսպ․) վայրի հովատակների երամակ։</ref>։
+
Cavallada<ref>Cavallada (իսպ․) վայրի հովատակների երամակ։</ref>։
  
Ոչ,պատասխանեց մեքսիկացին,manada․
+
Ոչ,պատասխանեց մեքսիկացին,manada․
  
Այդ ինչե՞ր են խոսում նրանք այնտեղ,հարցրեց կապիտան Կոլհաունը։
+
Այդ ինչե՞ր են խոսում նրանք այնտեղ,հարցրեց կապիտան Կոլհաունը։
  
Mustenos մեքսիկական լեզվով նշանակում է «մուստանգներ»,պատասխանեց մայորը,իսկ մանադա նրանք կոչում են վայրի զամբիկների երամակը։ Տարվա այս պահին զամբիկները միասին խմբված են լինում և հովատակներից առանձնացած, եթե միայն․․․
+
Mustenos մեքսիկական լեզվով նշանակում է «մուստանգներ»,պատասխանեց մայորը,իսկ մանադա նրանք կոչում են վայրի զամբիկների երամակը։ Տարվա այս պահին զամբիկները միասին խմբված են լինում և հովատակներից առանձնացած, եթե միայն․․․
  
Եթե միայն ի՞նչ,անհամբեր հարցրեց կապիտանը՝ ընդհատելով բացատրությունը։
+
Եթե միայն ի՞նչ,անհամբեր հարցրեց կապիտանը՝ ընդհատելով բացատրությունը։
  
Եթե միայն էշերը չեն հարձակվում նրանց վրա,պատասխանեց մայորը։
+
Եթե միայն էշերը չեն հարձակվում նրանց վրա,պատասխանեց մայորը։
  
 
Բոլորը ծիծաղեցին։
 
Բոլորը ծիծաղեցին։
Տող 1697. Տող 1697.
 
Իսկ մինչ այդ մանադան մոտենում էր։
 
Իսկ մինչ այդ մանադան մոտենում էր։
  
Հեծնե՜լ ձիերը,ձայներ լսվեցին այս ու այն կողմից։
+
Հեծնե՜լ ձիերը,ձայներ լսվեցին այս ու այն կողմից։
  
 
Հազիվ կարելի էր մինչև հարյուր հաշվել, երբ սանձերն արդեն ձիերի բերաններում էին, որոնք դեռ չէին հասցրել եգիպտացորենը խժռել, և սանձափոկերն արդեն գցված էին նրանց պարանոցներին, որոնք դեռ չէին ցամաքել արևադարձային շոգ առավոտյան արագ արշավանքից հետո, և բոլորն արդեն թամբերի վրա էին, պատրաստ առաջ սլանալու։
 
Հազիվ կարելի էր մինչև հարյուր հաշվել, երբ սանձերն արդեն ձիերի բերաններում էին, որոնք դեռ չէին հասցրել եգիպտացորենը խժռել, և սանձափոկերն արդեն գցված էին նրանց պարանոցներին, որոնք դեռ չէին ցամաքել արևադարձային շոգ առավոտյան արագ արշավանքից հետո, և բոլորն արդեն թամբերի վրա էին, պատրաստ առաջ սլանալու։
Տող 1703. Տող 1703.
 
Այդ ժամանակ վայրի երամակը երևաց այն բլրի կատարին, որի վրա հենց նոր հսկիչն էր կանգնած։ Իսկ նա, որ մասնագիտությամբ մուստանգեր էր, արդեն թամբի վրա էր և մի վայրկյանում երամակի մեջ նետվելով փորձում էր լասսոն գցել մուստանգներից մեկի վիզը։ Ձիերը վայրի խռխռոցով, կատաղի քառատրոփով սլանում էին, ասես փրկվելու համար ինչ-որ զարհուրելի հալածողից։ Շարունակ վախեցած ետ նայելու պատճառով նրանք չէին տեսնում ո՛չ ֆուրգոնը, ո՛չ ձիավորներին։
 
Այդ ժամանակ վայրի երամակը երևաց այն բլրի կատարին, որի վրա հենց նոր հսկիչն էր կանգնած։ Իսկ նա, որ մասնագիտությամբ մուստանգեր էր, արդեն թամբի վրա էր և մի վայրկյանում երամակի մեջ նետվելով փորձում էր լասսոն գցել մուստանգներից մեկի վիզը։ Ձիերը վայրի խռխռոցով, կատաղի քառատրոփով սլանում էին, ասես փրկվելու համար ինչ-որ զարհուրելի հալածողից։ Շարունակ վախեցած ետ նայելու պատճառով նրանք չէին տեսնում ո՛չ ֆուրգոնը, ո՛չ ձիավորներին։
  
Նրանց հետապնդող կա,ասաց Մորիսը, տեսնելով կենդանիների անհանգստությունը։– Այդ ի՞նչ է այնտեղ, Կրեսպի՛նո,ձայն տվեց նա մեքսիկացուն, որը բլրի վրայից պետք է տեսներ, թե ով է հալածում երամակը։
+
Նրանց հետապնդող կա,ասաց Մորիսը, տեսնելով կենդանիների անհանգստությունը։― Այդ ի՞նչ է այնտեղ, Կրեսպի՛նո,ձայն տվեց նա մեքսիկացուն, որը բլրի վրայից պետք է տեսներ, թե ով է հալածում երամակը։
  
 
Բոլորը լուռ սպասում էին պատասխանի։ Նրանցից շատերի դեմքը տագնապ և նույնիսկ վախ էր արտացոլում։ Արդյոք հնդկացիներ չե՞ն մուստանգների ետևից ընկել։
 
Բոլորը լուռ սպասում էին պատասխանի։ Նրանցից շատերի դեմքը տագնապ և նույնիսկ վախ էր արտացոլում։ Արդյոք հնդկացիներ չե՞ն մուստանգների ետևից ընկել։
  
Սո asino cimmaron,լսվեց մեքսիկացու քիչ մխիթարական պա-տասխանը։– Սո mасhе<ref>Սո mасhе (իսպ․) վայրի արու էշ։</ref>,ավելացրեց նա։
+
Սո asino cimmaron,լսվեց մեքսիկացու քիչ մխիթարական պա-տասխանը։― Սո mасhе<ref>Սո mасhе (իսպ․) վայրի արու էշ։</ref>,ավելացրեց նա։
  
Դե ես այդպես էլ ենթադրում էի։ Հարկավոր է կանգնեցնել այդ անպիտանին, թե չէ կփչացնի մեր որսը։ Քանի դեռ վայրի էշը հետապնդում է երամակին, ոչ մի ուժ մուստանգներին կանգնեցնել չի կարող․․․ Հեռո՞ւ է արդյոք։
+
Դե ես այդպես էլ ենթադրում էի։ Հարկավոր է կանգնեցնել այդ անպիտանին, թե չէ կփչացնի մեր որսը։ Քանի դեռ վայրի էշը հետապնդում է երամակին, ոչ մի ուժ մուստանգներին կանգնեցնել չի կարող․․․ Հեռո՞ւ է արդյոք։
  
Բոլորովին մոտիկ է, դոն Մորիսիո։ Ուղիղ իմ կողմն է վազում։
+
Բոլորովին մոտիկ է, դոն Մորիսիո։ Ուղիղ իմ կողմն է վազում։
  
Փորձիր լասսոդ նետել նրա վրա։ Եթե չհաջողվի, կրակիր։ Հարկավոր է դրանից ազատվել։
+
Փորձիր լասսոդ նետել նրա վրա։ Եթե չհաջողվի, կրակիր։ Հարկավոր է դրանից ազատվել։
 
Ներկա եղողներից համարյա ոչ ոք չհասկացավ, թե ով է հետապնդում ձիերին։ Միայն մուստանգերը գիտեր, թե ինչ են նշանակում «Սո asino cimmaron» բառերը։
 
Ներկա եղողներից համարյա ոչ ոք չհասկացավ, թե ով է հետապնդում ձիերին։ Միայն մուստանգերը գիտեր, թե ինչ են նշանակում «Սո asino cimmaron» բառերը։
  
Բացատրեցեք մեզ, Մորիս, ի՞նչ է նշանակում այս ամենը,հարցրեց մայորը։
+
Բացատրեցեք մեզ, Մորիս, ի՞նչ է նշանակում այս ամենը,հարցրեց մայորը։
  
Նայեցեք այն կողմը,ասաց մուստանգերը, ձեռքը մեկնելով դեպի բլրի գագաթը։
+
Նայեցեք այն կողմը,ասաց մուստանգերը, ձեռքը մեկնելով դեպի բլրի գագաթը։
  
 
Այս մի երկու խոսքը բավական էր։ Բոլորի հայացքները դարձան դեպի բլրի գագաթը, որտեղ թևավոր թռչունի արագությամբ սլանում էր այն կենդանին, որին մարդիկ սովոր են համարել դանդաղկոտության ու հիմարության տիպար։
 
Այս մի երկու խոսքը բավական էր։ Բոլորի հայացքները դարձան դեպի բլրի գագաթը, որտեղ թևավոր թռչունի արագությամբ սլանում էր այն կենդանին, որին մարդիկ սովոր են համարել դանդաղկոտության ու հիմարության տիպար։
Տող 1726. Տող 1726.
 
Դիտողները դեռ մի քանի խոսք էլ չէին փոխանակել, երբ վայրի զամբիկներն արդեն բոլորովին մոտիկ էին։ Եվ ահա, ասես առաջին անգամ նկատելով ձիավորներին, մուստանգները մոռացան իրենց ատելի հետապնդողին և կտրուկ շուռ եկան մի կողմի վրա։
 
Դիտողները դեռ մի քանի խոսք էլ չէին փոխանակել, երբ վայրի զամբիկներն արդեն բոլորովին մոտիկ էին։ Եվ ահա, ասես առաջին անգամ նկատելով ձիավորներին, մուստանգները մոռացան իրենց ատելի հետապնդողին և կտրուկ շուռ եկան մի կողմի վրա։
  
Լեդիներ և ջենտլմեննե՛ր, մնացեք ձեր տեղում,գոչեց Ջերալդը՝ դառնալով ձիավորներին, որոնք փորձում էին զսպել իրենց ձիերին։ Ես գիտեմ, թե որտեղ է այս երամակի սիրած արոտը։ Հիմա նրանք հենց այնտեղ էլ վազում են։ Մենք կգնանք նրանց ետևից և այնտեղ լավ որս կսարքենք։ Իսկ եթե այստեղ սկսենք որսը, նրանք կթաքնվեն ահա այն մացառուտում, և այլևս մենք նրանց չենք տեսնի․․․ Դե՛, սինյոր Կրեսպինո՛, կրակիր այդ անպիտանի վրա։ Հիմա հո նա շատ հեռու չէ։
+
Լեդիներ և ջենտլմեննե՛ր, մնացեք ձեր տեղում,գոչեց Ջերալդը՝ դառնալով ձիավորներին, որոնք փորձում էին զսպել իրենց ձիերին։ Ես գիտեմ, թե որտեղ է այս երամակի սիրած արոտը։ Հիմա նրանք հենց այնտեղ էլ վազում են։ Մենք կգնանք նրանց ետևից և այնտեղ լավ որս կսարքենք։ Իսկ եթե այստեղ սկսենք որսը, նրանք կթաքնվեն ահա այն մացառուտում, և այլևս մենք նրանց չենք տեսնի․․․ Դե՛, սինյոր Կրեսպինո՛, կրակիր այդ անպիտանի վրա։ Հիմա հո նա շատ հեռու չէ։
  
 
Մեքսիկացին արագ վերցրեց թամբին կապած իր կարճ հրացանը, նշան բռնեց ու կրակեց վայրի էշի վրա։
 
Մեքսիկացին արագ վերցրեց թամբին կապած իր կարճ հրացանը, նշան բռնեց ու կրակեց վայրի էշի վրա։
Տող 1732. Տող 1732.
 
Էշը խռանչեց, բայց դա միայն մարտակոչ էր նրա կողմից։ Նա անվնաս էր մնացել․ Կրեսպինոն վրիպել էր։
 
Էշը խռանչեց, բայց դա միայն մարտակոչ էր նրա կողմից։ Նա անվնաս էր մնացել․ Կրեսպինոն վրիպել էր։
  
Հարկավոր է կանգնեցնել նրան,գոչեց Մորիսը,թե չէ հետապն-դումը կշարունակի մինչև գիշեր։
+
Հարկավոր է կանգնեցնել նրան,գոչեց Մորիսը,թե չէ հետապն-դումը կշարունակի մինչև գիշեր։
  
 
Եվ մուստանգերը կտրուկ շարժումով ասպանդակեց իր ձիուն։ Կաստրոն նետի պես սլացավ էշի ետևից, որը շարունակում էր հետապնդումը։
 
Եվ մուստանգերը կտրուկ շարժումով ասպանդակեց իր ձիուն։ Կաստրոն նետի պես սլացավ էշի ետևից, որը շարունակում էր հետապնդումը։
Տող 1782. Տող 1782.
 
Աշխետն անհանգստացած էր, թեև ո՛չ իր տիրոջ չափ, որը կարծես մոտիկ էր հուսահատության։
 
Աշխետն անհանգստացած էր, թեև ո՛չ իր տիրոջ չափ, որը կարծես մոտիկ էր հուսահատության։
  
Դե շո՛ւտ, Կաստրո՛,գոչեց Մորիսն անհամբերությամբ,այսօր ի՞նչ է պատահել քեզ։ Մի՛ մոռացիր, որ անցյալ անգամ դու հասար նրա ետևից, թեև, իհարկե, դժվարությամբ։ Բայց չէ՞ որ հիմա նրա վրա հեծյալ կա։ Այնտեղ նայի՛ր, հիմա՛ր անասուն, այն հեծյալը ինձ համար աշխարհում ամեն բանից ավելի թանկ է, նրա համար ես քո կյանքն էլ կտամ, իմն էլ․․․ Խատուտիկ զամբիկը կարծես ավելի առույգ է դարձել։ Գուցե դա նրանից է, որ նա արդեն վարժվե՞լ է։ Թե՞ ձիերն ընդհանրապես ավելի արագ են վազում, երբ իրենց մեջքին հեծյալ կա։ Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե հանկարծ իմ տեսադաշտից անհետանա։ Դա իսկապես որ անախորժ բան կլինի․ նա կարող է շատ դժվարին դրության մեջ ընկներ Դեռ ավելին․ նրան վտանգ է սպառնում, լուրջ վտանգ։ Եթե ես նրան տեսողությունից կորցնեմ, փորձանքի կգա։
+
Դե շո՛ւտ, Կաստրո՛,գոչեց Մորիսն անհամբերությամբ,այսօր ի՞նչ է պատահել քեզ։ Մի՛ մոռացիր, որ անցյալ անգամ դու հասար նրա ետևից, թեև, իհարկե, դժվարությամբ։ Բայց չէ՞ որ հիմա նրա վրա հեծյալ կա։ Այնտեղ նայի՛ր, հիմա՛ր անասուն, այն հեծյալը ինձ համար աշխարհում ամեն բանից ավելի թանկ է, նրա համար ես քո կյանքն էլ կտամ, իմն էլ․․․ Խատուտիկ զամբիկը կարծես ավելի առույգ է դարձել։ Գուցե դա նրանից է, որ նա արդեն վարժվե՞լ է։ Թե՞ ձիերն ընդհանրապես ավելի արագ են վազում, երբ իրենց մեջքին հեծյալ կա։ Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե հանկարծ իմ տեսադաշտից անհետանա։ Դա իսկապես որ անախորժ բան կլինի․ նա կարող է շատ դժվարին դրության մեջ ընկներ Դեռ ավելին․ նրան վտանգ է սպառնում, լուրջ վտանգ։ Եթե ես նրան տեսողությունից կորցնեմ, փորձանքի կգա։
 
Այսպես շշուկով ինքն իրեն խոսելով՝ Մորիսը սլանում էր՝ աչքը չկտրելով ավելի ու ավելի հեռացող ձիավորից։ Ժամանակ առ ժամանակ նա անհանգիստ հայացքով չափում էր իրենց բաժանող տարածությունը։
 
Այսպես շշուկով ինքն իրեն խոսելով՝ Մորիսը սլանում էր՝ աչքը չկտրելով ավելի ու ավելի հեռացող ձիավորից։ Ժամանակ առ ժամանակ նա անհանգիստ հայացքով չափում էր իրենց բաժանող տարածությունը։
  
«Չկանչե՞մ նրա ետևից,հանկարծ անցավ նրա մտքով։– Ձայնս գուցե և հասնի նրան, բայց արդյոք կլսի՞ իմ խոսքերը և կհասկանա՞ իմ զգուշացումը»։ Եվ Մորիսը ձայն չտվեց Լուիզային նաև այն պատճառով, որ հույսը չէր կտրում հասնելու նրա ետևից, բացի այդ նա գիտեր, որ մուստանգին կանգնեցնել կարելի է ոչ թե խոսքերով, այլ գործողությամբ։
+
«Չկանչե՞մ նրա ետևից,հանկարծ անցավ նրա մտքով։― Ձայնս գուցե և հասնի նրան, բայց արդյոք կլսի՞ իմ խոսքերը և կհասկանա՞ իմ զգուշացումը»։ Եվ Մորիսը ձայն չտվեց Լուիզային նաև այն պատճառով, որ հույսը չէր կտրում հասնելու նրա ետևից, բացի այդ նա գիտեր, որ մուստանգին կանգնեցնել կարելի է ոչ թե խոսքերով, այլ գործողությամբ։
  
 
Առայժմ նա ինքն իրեն սիրտ էր տալիս, թե ահա որտեղ որ է այնքան կմոտենա, որ կկարողանա լասսոն գցել մուստանգի պարանոցը և նրան կստիպի հնազանդվել․․․ Սակայն այդ հույսը քիչ-քիչ մարում էր։
 
Առայժմ նա ինքն իրեն սիրտ էր տալիս, թե ահա որտեղ որ է այնքան կմոտենա, որ կկարողանա լասսոն գցել մուստանգի պարանոցը և նրան կստիպի հնազանդվել․․․ Սակայն այդ հույսը քիչ-քիչ մարում էր։
Տող 1795. Տող 1795.
 
Սակայն դրանից վտանգը չէր նվազում։ Կմոլորվեր աղջիկը պրերիայում կամ անտառի թավուտում, թե կընկներ վայրի ձիերի երամակի մեջ, միևնույն է, երկուսն էլ միանման սոսկալի բաներ էին։ Եվ հանկարծ մուստանգերը մտածեց մի ավելի ահավոր վտանգի մասին, այնպիսի մի սարսափելի վտանգի, որ նա անասելի անհանգստությամբ համակված սոսկումով գոչեց․
 
Սակայն դրանից վտանգը չէր նվազում։ Կմոլորվեր աղջիկը պրերիայում կամ անտառի թավուտում, թե կընկներ վայրի ձիերի երամակի մեջ, միևնույն է, երկուսն էլ միանման սոսկալի բաներ էին։ Եվ հանկարծ մուստանգերը մտածեց մի ավելի ահավոր վտանգի մասին, այնպիսի մի սարսափելի վտանգի, որ նա անասելի անհանգստությամբ համակված սոսկումով գոչեց․
  
Երկնայի՜ն ուժեր։ Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե հանկարծ այստեղ լույս ընկնեն հովատակները։ Չէ՞ որ սա նրանց սիրած տեղն է։ Մի շաբաթ առաջ նրանք այստեղ էին։ Իսկ հիմա հենց իսկ և իսկ այն ամիսն է, երբ նրանք կատաղած են լինում։
+
Երկնայի՜ն ուժեր։ Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե հանկարծ այստեղ լույս ընկնեն հովատակները։ Չէ՞ որ սա նրանց սիրած տեղն է։ Մի շաբաթ առաջ նրանք այստեղ էին։ Իսկ հիմա հենց իսկ և իսկ այն ամիսն է, երբ նրանք կատաղած են լինում։
  
 
Նորից մուստանգերի խթանները խրվեցին աշխետի կողերը։ Կաստրոն, որ սլանում էր ամբողջ թափով, գլուխը ետ դարձրեց և կշտամբանքով նայեց տիրոջը։
 
Նորից մուստանգերի խթանները խրվեցին աշխետի կողերը։ Կաստրոն, որ սլանում էր ամբողջ թափով, գլուխը ետ դարձրեց և կշտամբանքով նայեց տիրոջը։
Տող 1805. Տող 1805.
 
Մորիսը, իր նժույգին խթանելով, քառատրոփ դուրս եկավ անտառի բացատը և տեսավ, որ խատուտիկ մուստանգն անշարժ կանգնած է այնտեղ, իսկ Լուիզան հանգիստ նստած է թամբին, ասես մուստանգերին է սպասում։
 
Մորիսը, իր նժույգին խթանելով, քառատրոփ դուրս եկավ անտառի բացատը և տեսավ, որ խատուտիկ մուստանգն անշարժ կանգնած է այնտեղ, իսկ Լուիզան հանգիստ նստած է թամբին, ասես մուստանգերին է սպասում։
  
Միսս Պոյնդեքստե՛ր,գոչեց նա մոտենալով։– Որքա՜ն ուրախ եմ, որ ձին նորից հնազանդվել է ձեզ։ Ես շատ անհանգստացած էի․․․
+
Միսս Պոյնդեքստե՛ր,գոչեց նա մոտենալով։― Որքա՜ն ուրախ եմ, որ ձին նորից հնազանդվել է ձեզ։ Ես շատ անհանգստացած էի․․․
  
Ինչի՞ց, սըր,հարցրեց աղջիկը։
+
Ինչի՞ց, սըր,հարցրեց աղջիկը։
  
Այն վտանգից, որ սպառնում էր ձեզ,պատասխանեց երիտասարդը փոքր-ինչ շփոթված։
+
Այն վտանգից, որ սպառնում էր ձեզ,պատասխանեց երիտասարդը փոքր-ինչ շփոթված։
  
Օ՜, շնորհակալ եմ ձեզնից, միստր Ջերալդ։ Բայց մի՞թե ինձ վտանգ էր սպառնում։
+
Օ՜, շնորհակալ եմ ձեզնից, միստր Ջերալդ։ Բայց մի՞թե ինձ վտանգ էր սպառնում։
  
«Վտա՜նգ էր սպառնում»,կրկնեց իռլանդացին աճող զարմանքով։– Լինել մի վայրի ձիու վրա, որը ձեզ փախցնում է ամայի պրերիայի միջո՜վ․․․
+
«Վտա՜նգ էր սպառնում»,կրկնեց իռլանդացին աճող զարմանքով։― Լինել մի վայրի ձիու վրա, որը ձեզ փախցնում է ամայի պրերիայի միջո՜վ․․․
  
Դատա՜րկ բան։ Դուք կարծում եք նա կարող էր ինձ ցա՞ծ գցել։ Բայց չէ՞ որ ես լավ ձիավար եմ։
+
Դատա՜րկ բան։ Դուք կարծում եք նա կարող էր ինձ ցա՞ծ գցել։ Բայց չէ՞ որ ես լավ ձիավար եմ։
  
Այդ ես գիտեմ, միսս Պոյնդեքստեր, բայց երևակայեցեք, որ դուք մոլորվեիք մացառուտների մեջ, որտեղ բուն տեխասցին անգամ դժվարությամբ է ճանապարհ գտնում։ Այդ դեպքում հազիվ թե ձեր հմուտ ձիավարությունն օգներ ձեզ։
+
Այդ ես գիտեմ, միսս Պոյնդեքստեր, բայց երևակայեցեք, որ դուք մոլորվեիք մացառուտների մեջ, որտեղ բուն տեխասցին անգամ դժվարությամբ է ճանապարհ գտնում։ Այդ դեպքում հազիվ թե ձեր հմուտ ձիավարությունն օգներ ձեզ։
  
Օ՜, ուրեմն դուք մտածում էիք, թե ես կմոլորվե՞մ։ Ա՜յ թե ինչ վտանգ էր սպառնում ինձ։
+
Օ՜, ուրեմն դուք մտածում էիք, թե ես կմոլորվե՞մ։ Ա՜յ թե ինչ վտանգ էր սպառնում ինձ։
  
Ո՛չ միայն այդ։ Ասենք դուք կարող էիք հանդիպել․․․
+
Ո՛չ միայն այդ։ Ասենք դուք կարող էիք հանդիպել․․․
  
․․․Հնդկացիների՞,հարցրեց Լուիզան, չսպասելով, որ մուստանգերն իր խոսքն ավարտի։– Ինչ կա, որ եթե նույնիսկ այդպես պատահեր։ Չէ՞ որ կոմանչները հիմա մեզ հետ հաշտ են։ Կարծում եմ նրանք ինձ ոչ մի վնաս չէին տա։ Այդպես ասաց մայորը, երբ մենք այստեղ էինք գալիս։ Ճշմարիտ, ես նույնիսկ ուրախ կլինեի այդպիսի հանդիպման, և համենայնդեպս, չէի խուսափի դրանից։ Որքա՜ն կուզենայի տեսնել այդ ազնիվ վայրենիներին՝ իրենց հայրենի պրերիայով սլանալիս։ Բայց ո՛չ այնպիսիներին, որոնց վերջերս տեսել եմ մեր ավանում՝ «հրահեղուկից»<ref>«Հրահեղուկ» հնդկացիների հասկացողությամբ օղին էր, որ խմելիս այրում էր հրի պես։</ref> շշմած ու գունատված։
+
․․․Հնդկացիների՞,հարցրեց Լուիզան, չսպասելով, որ մուստանգերն իր խոսքն ավարտի։― Ինչ կա, որ եթե նույնիսկ այդպես պատահեր։ Չէ՞ որ կոմանչները հիմա մեզ հետ հաշտ են։ Կարծում եմ նրանք ինձ ոչ մի վնաս չէին տա։ Այդպես ասաց մայորը, երբ մենք այստեղ էինք գալիս։ Ճշմարիտ, ես նույնիսկ ուրախ կլինեի այդպիսի հանդիպման, և համենայնդեպս, չէի խուսափի դրանից։ Որքա՜ն կուզենայի տեսնել այդ ազնիվ վայրենիներին՝ իրենց հայրենի պրերիայով սլանալիս։ Բայց ո՛չ այնպիսիներին, որոնց վերջերս տեսել եմ մեր ավանում՝ «հրահեղուկից»<ref>«Հրահեղուկ» հնդկացիների հասկացողությամբ օղին էր, որ խմելիս այրում էր հրի պես։</ref> շշմած ու գունատված։
  
Ես հիացած եմ ձեր խիզախությամբ, միսս Պոյնդեքստեր, բայց եթե ես պատիվ ունենայի ձեր բարեկամներից մեկը լինելու, ձեզ խորհուրդ կտայի մի քիչ զգույշ լինել։ «Ազնիվ վայրենին» պրերիայում էլ ամեն անգամ ուշիմ չի լինում և միշտ չէ այնքան ազնիվ, որքան կարծում եք դուք։ Եվ եթե դուք հանդիպեիք նրանց․․․
+
Ես հիացած եմ ձեր խիզախությամբ, միսս Պոյնդեքստեր, բայց եթե ես պատիվ ունենայի ձեր բարեկամներից մեկը լինելու, ձեզ խորհուրդ կտայի մի քիչ զգույշ լինել։ «Ազնիվ վայրենին» պրերիայում էլ ամեն անգամ ուշիմ չի լինում և միշտ չէ այնքան ազնիվ, որքան կարծում եք դուք։ Եվ եթե դուք հանդիպեիք նրանց․․․
  
․․․և նա որևէ կոպտություն թույլ տար իրեն, ես նետի պես կսլանայի ու կվերադառնայի իմ բարեկամների մոտ։ Այսպիսի արագավազ ձիու վրա, ինչպիսին իմ սիրելի մուստանգն է, հազիվ թե որևէ մեկին հաջողվի հասնել իմ ետևից։ Երևի ձեզ համար էլ, միստր Ջերալդ, հեշտ չի եղել անել այդ, չէ՞։
+
․․․և նա որևէ կոպտություն թույլ տար իրեն, ես նետի պես կսլանայի ու կվերադառնայի իմ բարեկամների մոտ։ Այսպիսի արագավազ ձիու վրա, ինչպիսին իմ սիրելի մուստանգն է, հազիվ թե որևէ մեկին հաջողվի հասնել իմ ետևից։ Երևի ձեզ համար էլ, միստր Ջերալդ, հեշտ չի եղել անել այդ, չէ՞։
  
 
Մուստանգերը կրեոլուհուն նայում էր աչքերը լայն բացած, հիացմունքով ու զմայլված։
 
Մուստանգերը կրեոլուհուն նայում էր աչքերը լայն բացած, հիացմունքով ու զմայլված։
  
Բայց,վերջապես խոսեց նա երկար լռությունից հետո,մի՞թե դուք ուզում եք ասել, որ կարող էիք ձին կանգնեցնել։ Մի՞թե նա ձեզ չէր փախցնում։ Արդյոք դա նշանակում է, որ․․․
+
Բայց,վերջապես խոսեց նա երկար լռությունից հետո,մի՞թե դուք ուզում եք ասել, որ կարող էիք ձին կանգնեցնել։ Մի՞թե նա ձեզ չէր փախցնում։ Արդյոք դա նշանակում է, որ․․․
  
Ոչ, ոչ, ոչ,արագ պատասխանեց աղջիկը փոքր-ինչ շփոթվելով։ Սկզբում այդպես էր, մուստանգն իսկապես փախցնում էր ինձ, բայց հետո․․․ հետո տեսա, որ սանձը ձգելով կարող եմ կանգնեցնել նրան։ Եվ այդպես էլ արի ձեր աչքի առաջ, դուք հո տեսաք, չէ՞։
+
Ոչ, ոչ, ոչ,արագ պատասխանեց աղջիկը փոքր-ինչ շփոթվելով։ Սկզբում այդպես էր, մուստանգն իսկապես փախցնում էր ինձ, բայց հետո․․․ հետո տեսա, որ սանձը ձգելով կարող եմ կանգնեցնել նրան։ Եվ այդպես էլ արի ձեր աչքի առաջ, դուք հո տեսաք, չէ՞։
  
Իսկ կարո՞ղ էիք ավելի շուտ կանգնեցնել նրան։
+
Իսկ կարո՞ղ էիք ավելի շուտ կանգնեցնել նրան։
  
 
Այս Հարցը մուստանգերը տվեց իր մեջ անսպասելիորեն ծագած մի միտք պարզելու համար և նա անհամբեր սպասում էր պատասխանին։
 
Այս Հարցը մուստանգերը տվեց իր մեջ անսպասելիորեն ծագած մի միտք պարզելու համար և նա անհամբեր սպասում էր պատասխանին։
  
Գուցե թե․․․ Հարկավոր էր միայն ավելի ամուր քաշել սանձը․․․ Բայց պետք է ձեզ խոստովանեմ, միստր Ջերալդ, որ ես շատ եմ սիրում արագ սուրալ, մանավանդ պրերիայով, որտեղ որևէ մեկի հավը կամ խոճկորը տրորելու վտանգ չկա․․․
+
Գուցե թե․․․ Հարկավոր էր միայն ավելի ամուր քաշել սանձը․․․ Բայց պետք է ձեզ խոստովանեմ, միստր Ջերալդ, որ ես շատ եմ սիրում արագ սուրալ, մանավանդ պրերիայով, որտեղ որևէ մեկի հավը կամ խոճկորը տրորելու վտանգ չկա․․․
  
 
Մորիսը զարմանք էր կտրել։ Նրա հայրենիքը հռչակված էր համարձակ կանանցով, որոնք կարողանում էին զսպել նույնիսկ ամենատաքարյուն ձիերին, բայց դեռ նա երբեք այդպիսի խիզախ ու հմուտ ձիավար կին չէր տեսել։
 
Մորիսը զարմանք էր կտրել։ Նրա հայրենիքը հռչակված էր համարձակ կանանցով, որոնք կարողանում էին զսպել նույնիսկ ամենատաքարյուն ձիերին, բայց դեռ նա երբեք այդպիսի խիզախ ու հմուտ ձիավար կին չէր տեսել։
Տող 1845. Տող 1845.
 
Զարմանքը հիացմունքի հետ խառնվելով՝ խանգարեց նրան միանգամից պատասխանել։
 
Զարմանքը հիացմունքի հետ խառնվելով՝ խանգարեց նրան միանգամից պատասխանել։
  
Ճիշտն ասած,շարունակեց աղջիկը անկեղծ պարզությամբ,ես չէի էլ ափսոսում, որ ձին փախցրել է ինձ։ Դատարկ շատախոսությունը և անվերջ հաճոյաբանությունն ո՛ւմ ասես, որ չեն ձանձրացնի։ Ես ուզում էի թարմ օդ շնչել և մենակ լինել։ Այնպես որ, վերջիվերջո, միստր Ջերալդ, ամեն ինչ շատ հաջող ստացվեց։
+
Ճիշտն ասած,շարունակեց աղջիկը անկեղծ պարզությամբ,ես չէի էլ ափսոսում, որ ձին փախցրել է ինձ։ Դատարկ շատախոսությունը և անվերջ հաճոյաբանությունն ո՛ւմ ասես, որ չեն ձանձրացնի։ Ես ուզում էի թարմ օդ շնչել և մենակ լինել։ Այնպես որ, վերջիվերջո, միստր Ջերալդ, ամեն ինչ շատ հաջող ստացվեց։
  
Դուք ուզում էիք մենա՞կ լինել,հարցրեց մուստանգերը հիասթափված տեսքով։– Ներեցեք, որ ես խանգարել եմ ձեր միայնությունը։ Հավատացնում եմ ձեզ, միսս Պոյնդեքստեր, ես ձեզ հետևում էի միայն, նրա համար, որ իմ կարծիքով, ձեզ վտանգ էր սպառնում։
+
Դուք ուզում էիք մենա՞կ լինել,հարցրեց մուստանգերը հիասթափված տեսքով։― Ներեցեք, որ ես խանգարել եմ ձեր միայնությունը։ Հավատացնում եմ ձեզ, միսս Պոյնդեքստեր, ես ձեզ հետևում էի միայն, նրա համար, որ իմ կարծիքով, ձեզ վտանգ էր սպառնում։
  
Այդ շատ սիրալիր վերաբերմունք է ձեր կողմից, սըր։ Եվ որովհետև հիմա ես գիտեմ, որ վտանգ իսկապես եղել է, անկեղծ շնորհակալ եմ ձեզանից։ Դուք երևի հնդկացիների՞ն եք նկատի ունեցել։
+
Այդ շատ սիրալիր վերաբերմունք է ձեր կողմից, սըր։ Եվ որովհետև հիմա ես գիտեմ, որ վտանգ իսկապես եղել է, անկեղծ շնորհակալ եմ ձեզանից։ Դուք երևի հնդկացիների՞ն եք նկատի ունեցել։
  
Ոչ, ճիշտն ասած՝ ես հնդիկների մասին չէի մտածում։
+
Ոչ, ճիշտն ասած՝ ես հնդիկների մասին չէի մտածում։
  
Որևէ ուրի՞շ վտանգ կար։ Ասացեք խնդրում եմ, ի՞նչ վտանգ, և հետագայում ես ավելի զգույշ կլինեմ։
+
Որևէ ուրի՞շ վտանգ կար։ Ասացեք խնդրում եմ, ի՞նչ վտանգ, և հետագայում ես ավելի զգույշ կլինեմ։
  
 
Մորիսը միանգամից չպատասխանեց։ Նրա ականջին հասած անսպասելի մի ձայն նրան ստիպեց ետ նայել, և նա ասես չլսեց զրուցակցի խոսքը։
 
Մորիսը միանգամից չպատասխանեց։ Նրա ականջին հասած անսպասելի մի ձայն նրան ստիպեց ետ նայել, և նա ասես չլսեց զրուցակցի խոսքը։
Տող 1861. Տող 1861.
 
Մուստանգերի համար դա հանելուկ չէր, և այն խոսքերը, որ դուրս թռան նրա շուրթերից, կրեոլուհու հարցի ուղղակի, թե պետ և ոչ նախամտածված պատասխանն էին։
 
Մուստանգերի համար դա հանելուկ չէր, և այն խոսքերը, որ դուրս թռան նրա շուրթերից, կրեոլուհու հարցի ուղղակի, թե պետ և ոչ նախամտածված պատասխանն էին։
  
Վայրի հովատակնե՜րը,գոչեց նա տագնապով։– Ես գիտեի, որ նրանք այս մացառուտներում պիտի լինեն․․․ Եվ այդպես էլ կա։
+
Վայրի հովատակնե՜րը,գոչեց նա տագնապով։― Ես գիտեի, որ նրանք այս մացառուտներում պիտի լինեն․․․ Եվ այդպես էլ կա։
  
Ա՞յդ է այն վտանգը, որի մասին դուք խոսում էիք։
+
Ա՞յդ է այն վտանգը, որի մասին դուք խոսում էիք։
  
Այո՛։
+
Այո՛։
  
Բայց դրանք եղած-չեղած՝ մուստանգներ են, ի՞նչ մի սարսափելի բան են որ։
+
Բայց դրանք եղած-չեղած՝ մուստանգներ են, ի՞նչ մի սարսափելի բան են որ։
  
Սովորաբար նրանցից վախենալու բան չկա։ Բայց հատկապես այժմ, տարվա այս ժամանակ նրանք վագրի պես կատաղի են դառնում և նրա պես էլ վտանգավոր։ Կատաղած վայրի հովատակը ավելի վտանգավոր է, քան գայլը, հովազը կամ արջը։
+
Սովորաբար նրանցից վախենալու բան չկա։ Բայց հատկապես այժմ, տարվա այս ժամանակ նրանք վագրի պես կատաղի են դառնում և նրա պես էլ վտանգավոր։ Կատաղած վայրի հովատակը ավելի վտանգավոր է, քան գայլը, հովազը կամ արջը։
  
Ուրեմն ի՞նչ անենք այժմ,վախեցած հարցրեց Լուիզան և ավելի մոտեցավ այն մարդուն, որն արդեն մի անգամ նրան փրկել էր փորձանքից։ Տագնապահար նայելով մուստանգերի աչքերին՝ նա պատասխանի էր սպասում։
+
Ուրեմն ի՞նչ անենք այժմ,վախեցած հարցրեց Լուիզան և ավելի մոտեցավ այն մարդուն, որն արդեն մի անգամ նրան փրկել էր փորձանքից։ Տագնապահար նայելով մուստանգերի աչքերին՝ նա պատասխանի էր սպասում։
  
Եթե նրանք հարձակվեն,պատասխանեց Մորիսը,մենք միայն երկու ելք կունենանք։ Առաջին ելքն է՝ բարձրանալ ծառը, մեզ փրկել, թողնելով, որ նրանք բզկտեն մեր ձիերին։
+
Եթե նրանք հարձակվեն,պատասխանեց Մորիսը,մենք միայն երկու ելք կունենանք։ Առաջին ելքն է՝ բարձրանալ ծառը, մեզ փրկել, թողնելով, որ նրանք բզկտեն մեր ձիերին։
  
Իսկ երկրորդը՞,հարցրեց կրեոլուհին ձայնի այնպիսի հանգստությամբ, որը ցույց էր տալիս նրա հոգու արիությունը, ամեն փորձանքի դիմանալու պատրաստակամությունը։– Ես ամեն բանի համաձայն եմ, միայն թե մեր ձիերը չթողնենք։ Դա դրությունից դուրս գալու ամենավատ ելքը կլինի։
+
Իսկ երկրորդը՞,հարցրեց կրեոլուհին ձայնի այնպիսի հանգստությամբ, որը ցույց էր տալիս նրա հոգու արիությունը, ամեն փորձանքի դիմանալու պատրաստակամությունը։― Ես ամեն բանի համաձայն եմ, միայն թե մեր ձիերը չթողնենք։ Դա դրությունից դուրս գալու ամենավատ ելքը կլինի։
  
Մենք այդպես անել չենք էլ կարող․ այստեղ մոտերքում ոչ մի հարմար ծառ չի երևում, և եթե նրանք հարձակվեն մեզ վրա, մեզ մնում է միայն հույս դնել մեր ձիերի արագավազության վրա։ Դժբախտաբար,շարունակեց նա ուշիուշով դիտելով խատուտիկ մուստանգին, ապա իր աշխետին,այսօր սրանք խիստ շատ են վազել և հոգնած են։ Սա է դժ-բախտությունը։ Վայրի հովատակները հազիվ թե հոգնած լինեն․․․
+
Մենք այդպես անել չենք էլ կարող․ այստեղ մոտերքում ոչ մի հարմար ծառ չի երևում, և եթե նրանք հարձակվեն մեզ վրա, մեզ մնում է միայն հույս դնել մեր ձիերի արագավազության վրա։ Դժբախտաբար,շարունակեց նա ուշիուշով դիտելով խատուտիկ մուստանգին, ապա իր աշխետին,այսօր սրանք խիստ շատ են վազել և հոգնած են։ Սա է դժ-բախտությունը։ Վայրի հովատակները հազիվ թե հոգնած լինեն․․․
  
Ժամանակը չէ՞, որ շարժվենք։
+
Ժամանակը չէ՞, որ շարժվենք։
  
Դեռ ոչ։ Որքան ավելի շատ հանգստանան մեր ձիերը, այնքան ավելի լավ։ Գուցե և հովատակներն այս կողմը չգան։ Իսկ եթե գալու էլ լինեն, այդ դեռ չի նշանակում, թե մեզ վրա կհարձակվեն։ Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչ տրամադրության մեջ են նրանք։ Եթե գզվրտվում են իրար հետ, ապա ուրեմն կարող են հարձակվել մեզ վրա։ Այդպիսի րոպեներին նրանք կատաղած են լինում և հարձակվում են իրենց եղբայրակիցների վրա, եթե նույնիսկ նրանց վրա մարդիկ են լինում նստած․․․ Ա՜, հենց այդ-պես էլ կա․ նրանք պայքարում են իրար հետ։ Լսո՞ւմ եք նրանց վրնջոցը։ Նրանք այս կողմն են ուղղվում։
+
Դեռ ոչ։ Որքան ավելի շատ հանգստանան մեր ձիերը, այնքան ավելի լավ։ Գուցե և հովատակներն այս կողմը չգան։ Իսկ եթե գալու էլ լինեն, այդ դեռ չի նշանակում, թե մեզ վրա կհարձակվեն։ Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչ տրամադրության մեջ են նրանք։ Եթե գզվրտվում են իրար հետ, ապա ուրեմն կարող են հարձակվել մեզ վրա։ Այդպիսի րոպեներին նրանք կատաղած են լինում և հարձակվում են իրենց եղբայրակիցների վրա, եթե նույնիսկ նրանց վրա մարդիկ են լինում նստած․․․ Ա՜, հենց այդ-պես էլ կա․ նրանք պայքարում են իրար հետ։ Լսո՞ւմ եք նրանց վրնջոցը։ Նրանք այս կողմն են ուղղվում։
  
Միստր Ջերալդ, ուրեմն էլ ինչո՞ւ մենք հենց հիմա չարշավենք հակառակ կողմը։
+
Միստր Ջերալդ, ուրեմն էլ ինչո՞ւ մենք հենց հիմա չարշավենք հակառակ կողմը։
  
Այժմ շարժվելն իմաստ չունի։ Առջևում բաց հարթություն է, և մենք թաքնվելու տեղ չենք գտնի։ Նրանք ավելի շուտ կլինեն այնտեղ, քան մենք կկարողանանք բավականաչափ հեռանալ, և շուտով կհասնեն մեր ետևից։ Այն տեղը, ուր մենք կարող ենք փախչել, միակ ապահով տեղը, որ ես կարող եմ հիշել, գտնվում է մյուս ուղղության վրա։ Որքան կարող եմ դատել նրանց ձայներից, նրանք հենց այն կողմն էլ նետվեցին։ Եթե մենք շատ վաղ շարժվենք, դեմ կառնենք նրանց։ Պետք է սպասենք և աշխատենք գնալ նրանց ետևից։ Եթե մեզ այդ հաջողվեց և կարողացանք մի երկու մղոն տարածություն քառատրոփ քշել, կհասնենք մի տեղ, որտեղ պակաս ապահով չենք լինի, քան Կասա դել Կորվոյի ցանկապատի ներսը։ Դուք վստա՞հ եք, որ կարող եք տիրապետել ձեր մուստանգին։
+
Այժմ շարժվելն իմաստ չունի։ Առջևում բաց հարթություն է, և մենք թաքնվելու տեղ չենք գտնի։ Նրանք ավելի շուտ կլինեն այնտեղ, քան մենք կկարողանանք բավականաչափ հեռանալ, և շուտով կհասնեն մեր ետևից։ Այն տեղը, ուր մենք կարող ենք փախչել, միակ ապահով տեղը, որ ես կարող եմ հիշել, գտնվում է մյուս ուղղության վրա։ Որքան կարող եմ դատել նրանց ձայներից, նրանք հենց այն կողմն էլ նետվեցին։ Եթե մենք շատ վաղ շարժվենք, դեմ կառնենք նրանց։ Պետք է սպասենք և աշխատենք գնալ նրանց ետևից։ Եթե մեզ այդ հաջողվեց և կարողացանք մի երկու մղոն տարածություն քառատրոփ քշել, կհասնենք մի տեղ, որտեղ պակաս ապահով չենք լինի, քան Կասա դել Կորվոյի ցանկապատի ներսը։ Դուք վստա՞հ եք, որ կարող եք տիրապետել ձեր մուստանգին։
  
Լիովի՛ն,արագ պատասխանեց կրեոլուհին․ վտանգը ձևականությունը մոռացնել էր տվել։
+
Լիովի՛ն,արագ պատասխանեց կրեոլուհին․ վտանգը ձևականությունը մոռացնել էր տվել։
  
 
=== Գլուխ XVI․ Վայրի մուստանգները հետապնդում են ===
 
=== Գլուխ XVI․ Վայրի մուստանգները հետապնդում են ===
Տող 1893. Տող 1893.
 
Ձիավորները լարված նստած էին թամբերին։ Լուիզան ավելի քիչ էր հուզվում, քան մուստանգերը, որովհետև իր հույսը դրել էր երիտասարդի վրա։ Նա այնքան էլ չէր հասկանում, թե ինչ վտանգ է սպառնում իրենց, բայց գլխի էր ընկնում, որ վտանգը շատ մեծ է, քանի որ Մորիս Ջերալդի նման մի մարդ անհանգստանում է։ Բայց և այն գիտակցությունը, որ երիտասարդի անհանգստությունը մասամբ կապված է իր անվտանգության հետ, հակառակ ամեն ինչի՝ հրճվանքով էր լցնում նրա սիրտը։
 
Ձիավորները լարված նստած էին թամբերին։ Լուիզան ավելի քիչ էր հուզվում, քան մուստանգերը, որովհետև իր հույսը դրել էր երիտասարդի վրա։ Նա այնքան էլ չէր հասկանում, թե ինչ վտանգ է սպառնում իրենց, բայց գլխի էր ընկնում, որ վտանգը շատ մեծ է, քանի որ Մորիս Ջերալդի նման մի մարդ անհանգստանում է։ Բայց և այն գիտակցությունը, որ երիտասարդի անհանգստությունը մասամբ կապված է իր անվտանգության հետ, հակառակ ամեն ինչի՝ հրճվանքով էր լցնում նրա սիրտը։
  
Կարծում եմ, հիմա մենք կարող ենք ռիսկ անել,ասաց Մորիսը մի անգամ էլ ականջ դնելով։– Կարծես նրանք արդեն անցան այն բացատը, որով մեր ճանապարհն է գնում։ Աղաչում եմ, ուշադիր եղեք։ Պինդ նստեցեք թամբի վրա և ամուր բռնեք սանձը։ Որտեղ ճանապարհը թույլ կտա՝ քշեցեք իմ կողքով և ո՛չ մի դեպքում մի քայլից ավելի ետ չմնաք։ Ես ստիպված եմ առջևից գնալ, որպեսզի ճանապարհը ցույց տամ․․․ Ահա նրանք թեքվեցին դեպի մեր բացատը․․․ Համարյա հասան նրա եզրին․․․ Դե՛, ժամանակն է։  
+
Կարծում եմ, հիմա մենք կարող ենք ռիսկ անել,ասաց Մորիսը մի անգամ էլ ականջ դնելով։― Կարծես նրանք արդեն անցան այն բացատը, որով մեր ճանապարհն է գնում։ Աղաչում եմ, ուշադիր եղեք։ Պինդ նստեցեք թամբի վրա և ամուր բռնեք սանձը։ Որտեղ ճանապարհը թույլ կտա՝ քշեցեք իմ կողքով և ո՛չ մի դեպքում մի քայլից ավելի ետ չմնաք։ Ես ստիպված եմ առջևից գնալ, որպեսզի ճանապարհը ցույց տամ․․․ Ահա նրանք թեքվեցին դեպի մեր բացատը․․․ Համարյա հասան նրա եզրին․․․ Դե՛, ժամանակն է։  
  
 
Պրերիայի խոր լռության մեջ հանկարծ պոռթկաց մի կատաղի աղմուկ, որ ասես խելագարների տնից էր գալիս։ Վայրի հովատակների սուր վրնջոցը հիշեցնում էր կատաղի խելացնորների աղմուկ, միայն թե այս ձայները շատ ավելի ուժեղ էին։ Այդ ձայներին զուգորդում էին սմբակների դոփյունը, կոտրտվող ճյուղերի ճարճատյունն ու սուլոցը, վայրի խռխռոց, աքացիների թխկոց և ցավի ու կատաղության սուր ճիչեր։ Այդ խլացուցիչ ձայներից դողում էր շրջապատը, և ասես երկիրն էլ տատանվում էր իր ուղեծրի վրա։
 
Պրերիայի խոր լռության մեջ հանկարծ պոռթկաց մի կատաղի աղմուկ, որ ասես խելագարների տնից էր գալիս։ Վայրի հովատակների սուր վրնջոցը հիշեցնում էր կատաղի խելացնորների աղմուկ, միայն թե այս ձայները շատ ավելի ուժեղ էին։ Այդ ձայներին զուգորդում էին սմբակների դոփյունը, կոտրտվող ճյուղերի ճարճատյունն ու սուլոցը, վայրի խռխռոց, աքացիների թխկոց և ցավի ու կատաղության սուր ճիչեր։ Այդ խլացուցիչ ձայներից դողում էր շրջապատը, և ասես երկիրն էլ տատանվում էր իր ուղեծրի վրա։
Տող 1909. Տող 1909.
 
Ահա թե ինչ էր սպառնում աշխետ ձին նստած երիտասարդին և խատուտիկ մուստանգին նստած աղջկան։ Երիտասարդն իր փորձից գիտեր, թե որքան վտանգավոր է այդ դրությունը, իսկ աղջիկը չէր կարող չհասկանալ այդ։
 
Ահա թե ինչ էր սպառնում աշխետ ձին նստած երիտասարդին և խատուտիկ մուստանգին նստած աղջկան։ Երիտասարդն իր փորձից գիտեր, թե որքան վտանգավոր է այդ դրությունը, իսկ աղջիկը չէր կարող չհասկանալ այդ։
  
Այս կո՜ղմը,գոչեց Մորիսը և ձիուն խթանեց՝ ուղղվելով դեպի երամակի թիկունքը։– Օ՜, սարսափ։ Նրանք նկատել են մեզ։ Շո՛ւտ, շո՛ւտ, միսս Պոյնդեքստեր։ Հիշեցեք, որ խնդիրը ձեր կյանքին է վերաբերում։
+
Այս կո՜ղմը,գոչեց Մորիսը և ձիուն խթանեց՝ ուղղվելով դեպի երամակի թիկունքը։― Օ՜, սարսափ։ Նրանք նկատել են մեզ։ Շո՛ւտ, շո՛ւտ, միսս Պոյնդեքստեր։ Հիշեցեք, որ խնդիրը ձեր կյանքին է վերաբերում։
  
 
Բայց խոսքերն ավելորդ էին։ Հովատակների վարմունքը բավական համոզիչ ցույց էր տալիս, որ միայն արագությունը կարող է փրկել խատուտիկ մուստանգին ու նրա հեծյալին։
 
Բայց խոսքերն ավելորդ էին։ Հովատակների վարմունքը բավական համոզիչ ցույց էր տալիս, որ միայն արագությունը կարող է փրկել խատուտիկ մուստանգին ու նրա հեծյալին։
Տող 1925. Տող 1925.
 
Մերթընդմերթ Մորիսը ետ էր նայում, ու թեև այն տարածությունը, որ սկզբում շահել էին նրանք, չէր նվազում, այնուամենայնիվ, նրա դեմքն առաջվա պես տագնապ էր արտահայտում։ Եթե նա մենակ լիներ, ոչ մի րոպե չէր անհանգստանա։ Նա գիտեր, որ իր աշխետը, որը նույնպես մուստանգ էր, ոչ ոքի թույլ չի տա իրենից առաջ անցնել։ Դժբախտությունն այն էր, որ խատուտիկ մուստանգն իր վազքը դանդաղեցնում էր։ Նա ավելի դանդաղ էր սլանում, քան ուրիշ անգամներ, ասես ամենևին չէր ուզում ազատվել հետապնդողներից։
 
Մերթընդմերթ Մորիսը ետ էր նայում, ու թեև այն տարածությունը, որ սկզբում շահել էին նրանք, չէր նվազում, այնուամենայնիվ, նրա դեմքն առաջվա պես տագնապ էր արտահայտում։ Եթե նա մենակ լիներ, ոչ մի րոպե չէր անհանգստանա։ Նա գիտեր, որ իր աշխետը, որը նույնպես մուստանգ էր, ոչ ոքի թույլ չի տա իրենից առաջ անցնել։ Դժբախտությունն այն էր, որ խատուտիկ մուստանգն իր վազքը դանդաղեցնում էր։ Նա ավելի դանդաղ էր սլանում, քան ուրիշ անգամներ, ասես ամենևին չէր ուզում ազատվել հետապնդողներից։
  
«Ի՞նչ կարող է նշանակել սա»,տարակուսանքով մտածում էր մուստանգերը զսպելով իր ձին, որպեսզի իր ուղեկցուհուց առաջ չանցնի։– Եթե անդունդն անցնելիս հապաղեցինք, մենք կորած ենք։ Ամեն մի վայրկյանը թանկ է մեզ համար»։
+
«Ի՞նչ կարող է նշանակել սա»,տարակուսանքով մտածում էր մուստանգերը զսպելով իր ձին, որպեսզի իր ուղեկցուհուց առաջ չանցնի։― Եթե անդունդն անցնելիս հապաղեցինք, մենք կորած ենք։ Ամեն մի վայրկյանը թանկ է մեզ համար»։
  
Նրանք դեռ չեն հասնում մեր ետևից, չէ՞,հարցրեց Լուիզան, տեսնելով, որ մուստանգերն անհանգիստ է։
+
Նրանք դեռ չեն հասնում մեր ետևից, չէ՞,հարցրեց Լուիզան, տեսնելով, որ մուստանգերն անհանգիստ է։
  
Առայժմ՝ ոչ։ Դժբախտաբար մեր առջևում մի լուրջ խոչընդոտ կա։ Ես գիտեմ, որ դուք հիանալի ձիավար եք, բայց ձեր ձին․․․ Ձեր ձիուն ես վստահ չեմ։ Դուք ավելի լավ եք ճանաչում դրան։ Կարո՞ղ է ցատկել․․․
+
Առայժմ՝ ոչ։ Դժբախտաբար մեր առջևում մի լուրջ խոչընդոտ կա։ Ես գիտեմ, որ դուք հիանալի ձիավար եք, բայց ձեր ձին․․․ Ձեր ձիուն ես վստահ չեմ։ Դուք ավելի լավ եք ճանաչում դրան։ Կարո՞ղ է ցատկել․․․
  
Ինչի՞ վրայով, սըր։
+
Ինչի՞ վրայով, սըր։
  
Հիմա դուք կտեսնեք։ Մենք արդեն հեռու չենք այդտեղից։
+
Հիմա դուք կտեսնեք։ Մենք արդեն հեռու չենք այդտեղից։
  
 
Նրանք շարունակում էին քառատրոփ սլանալ կողք կողքի՝ մի րոպեում կտրելով համարյա մեկ մղոն տարածություն։
 
Նրանք շարունակում էին քառատրոփ սլանալ կողք կողքի՝ մի րոպեում կտրելով համարյա մեկ մղոն տարածություն։
Տող 1943. Տող 1943.
 
Հարկավոր էր ճեղքվածքը կտրել-անցնել, հակառակ դեպքում մուստանգները կհասնեին։ Միայն տասնհինգ ոտնաչափ ոստյուն գործելը կարող էր փրկել փախստականներին։ Մորիսը գիտեր, որ աշխետը չի վարանի, նա շատ անգամ էր այդպիսի ոստյուն գործել։ Բայց խատուտիկ զամբի՞կը։
 
Հարկավոր էր ճեղքվածքը կտրել-անցնել, հակառակ դեպքում մուստանգները կհասնեին։ Միայն տասնհինգ ոտնաչափ ոստյուն գործելը կարող էր փրկել փախստականներին։ Մորիսը գիտեր, որ աշխետը չի վարանի, նա շատ անգամ էր այդպիսի ոստյուն գործել։ Բայց խատուտիկ զամբի՞կը։
  
Ի՞նչ եք կարծում, կարո՞ղ է արդյոք ձեր ձին հաղթահարել այս արգելքը,անհանգստացած հարցրեց մուստանգերը, երբ մոտեցան անդունդի եզրին։
+
Ի՞նչ եք կարծում, կարո՞ղ է արդյոք ձեր ձին հաղթահարել այս արգելքը,անհանգստացած հարցրեց մուստանգերը, երբ մոտեցան անդունդի եզրին։
  
Չեմ կասկածում,վստահ պատասխանեց Լուիզան։
+
Չեմ կասկածում,վստահ պատասխանեց Լուիզան։
  
Իսկ դուք կդիմանա՞ք նրա վրա։
+
Իսկ դուք կդիմանա՞ք նրա վրա։
  
Հա՛-հա՛-հա՛,հեգնաբար ծիծաղեց կրեոլուհին։– Դա շատ տարօրինակ հարց է իռլանդացու համար։ Ես համոզված եմ, որ ձեր հայրենակից կանայք վիրավորանք կհամարեին այդ խոսքերը։ Նույնիսկ ես, որ ճահճոտ Լուիզիանայի ծնունդ եմ, շատ էլ սիրալիր չեմ համարում այդ հարցումը։ Կդիմանա՞մ՝ ասում եք։ Ես կդիմանամ նրա վրա, ուր էլ տանելու լինի ինձ։
+
Հա՛-հա՛-հա՛,հեգնաբար ծիծաղեց կրեոլուհին։― Դա շատ տարօրինակ հարց է իռլանդացու համար։ Ես համոզված եմ, որ ձեր հայրենակից կանայք վիրավորանք կհամարեին այդ խոսքերը։ Նույնիսկ ես, որ ճահճոտ Լուիզիանայի ծնունդ եմ, շատ էլ սիրալիր չեմ համարում այդ հարցումը։ Կդիմանա՞մ՝ ասում եք։ Ես կդիմանամ նրա վրա, ուր էլ տանելու լինի ինձ։
  
Բայց, միսս Պոյնդեքստեր,թերահավատությամբ շարունակեց մուստանգերը,եթե հանկարծ չկարողանա ոստնե՞լ։ Եթե դուք գեթ մի կաթիլ կասկած ունեք, ավելի լավ չէ՞ թողնենք դրան։ Ես գիտեմ, որ իմ ձին երկուսիս էլ ողջ ու առողջ կանցկացնի մյուս կողմը։ Եթե մենք մուստանգը զոհաբերենք, երևի հետագա հետապնդումից էլ կազատվենք։ Վայրի հովատակները․․․
+
Բայց, միսս Պոյնդեքստեր,թերահավատությամբ շարունակեց մուստանգերը,եթե հանկարծ չկարողանա ոստնե՞լ։ Եթե դուք գեթ մի կաթիլ կասկած ունեք, ավելի լավ չէ՞ թողնենք դրան։ Ես գիտեմ, որ իմ ձին երկուսիս էլ ողջ ու առողջ կանցկացնի մյուս կողմը։ Եթե մենք մուստանգը զոհաբերենք, երևի հետագա հետապնդումից էլ կազատվենք։ Վայրի հովատակները․․․
  
Խատուտիկը թողնե՞լ։ Թողնել, որ կատաղած հովատակները պատառ-պատա՞ռ անեն նրան։ Ոչ, ո՛չ, միստր Ջերալդ։ Իմ մուստանգը շատ թանկ է ինձ համար։ Մենք միասին կոստնենք անդունդի վրայով, եթե միայն կարողանանք։ Եթե ոչ, միասին էլ մեր վիզները կկոտրենք․․․ Դե՛, իմ հրեղե՜ն, թռչե՛նք։ Ահա նա, ով բռնել է քեզ ու հնազանդեցրել։ Ցույց տուր նրան, որ դու դեռ բոլորովին ստրկացած չես, որ դու, եթե հարկավոր է, կարող ես քո վրայից ցած գցել բարեկամական կամ թշնամական լուծը։ Ցույց տուր նրան այն ոստյուններից մեկը, որ ես ու դու այնքան հաճախ գործում էինք վերջին շաբաթվա ընթացքում։ Դե՛, սիրելիս, թռչե՛նք։
+
Խատուտիկը թողնե՞լ։ Թողնել, որ կատաղած հովատակները պատառ-պատա՞ռ անեն նրան։ Ոչ, ո՛չ, միստր Ջերալդ։ Իմ մուստանգը շատ թանկ է ինձ համար։ Մենք միասին կոստնենք անդունդի վրայով, եթե միայն կարողանանք։ Եթե ոչ, միասին էլ մեր վիզները կկոտրենք․․․ Դե՛, իմ հրեղե՜ն, թռչե՛նք։ Ահա նա, ով բռնել է քեզ ու հնազանդեցրել։ Ցույց տուր նրան, որ դու դեռ բոլորովին ստրկացած չես, որ դու, եթե հարկավոր է, կարող ես քո վրայից ցած գցել բարեկամական կամ թշնամական լուծը։ Ցույց տուր նրան այն ոստյուններից մեկը, որ ես ու դու այնքան հաճախ գործում էինք վերջին շաբաթվա ընթացքում։ Դե՛, սիրելիս, թռչե՛նք։
  
 
Եվ խիզախ կրեոլուհին, չսպասելով խրախուսիչ օրինակին, համարձակորեն նետվեց դեպի սևին տվող ճեղքվածքի եզրը և հաղթահարեց այդ արգելքը այնպիսի մի ոստյունով, որպիսիք խատուտիկի հետ «այնքան հաճախ գործել էին վերջին շաբաթվա ընթացքում»։
 
Եվ խիզախ կրեոլուհին, չսպասելով խրախուսիչ օրինակին, համարձակորեն նետվեց դեպի սևին տվող ճեղքվածքի եզրը և հաղթահարեց այդ արգելքը այնպիսի մի ոստյունով, որպիսիք խատուտիկի հետ «այնքան հաճախ գործել էին վերջին շաբաթվա ընթացքում»։
Տող 1959. Տող 1959.
 
Երբ մուստանգերը դիտում էր այդ ոստյունը, նա երեք միտք ուներ, ավելի ճիշտ՝ երեք զգացմունք։ Առաջինը զարմանքն էր, երկրորդը հիացմունքը, իսկ երրորդը այնքան էլ հեշտ չէ որոշել։ Այս վերջին զգացմունքը ծնունդ առավ, երբ հնչեցին աղջկա խոսքերը՝ «Իմ մուստանգը շատ թանկ է ինձ համար»։
 
Երբ մուստանգերը դիտում էր այդ ոստյունը, նա երեք միտք ուներ, ավելի ճիշտ՝ երեք զգացմունք։ Առաջինը զարմանքն էր, երկրորդը հիացմունքը, իսկ երրորդը այնքան էլ հեշտ չէ որոշել։ Այս վերջին զգացմունքը ծնունդ առավ, երբ հնչեցին աղջկա խոսքերը՝ «Իմ մուստանգը շատ թանկ է ինձ համար»։
  
«Ինչո՞ւ»,մտածում էր նա, երբ իր աշխետով ոստնում էր վիհի վրայով։
+
«Ինչո՞ւ»,մտածում էր նա, երբ իր աշխետով ոստնում էր վիհի վրայով։
  
 
Բայց, որքան էլ հաջողությամբ հաղթահարվեց խոչընդոտը, փախստականների անվտանգությունն ապահովված չէր։
 
Բայց, որքան էլ հաջողությամբ հաղթահարվեց խոչընդոտը, փախստականների անվտանգությունն ապահովված չէր։
Տող 1973. Տող 1973.
 
Վիհից մի փոքր հեռանալուց հետո Մորիսը սանձը քաշեց և իր ձին շուռ տվեց, ասես որոշել էր ետ արշավել։
 
Վիհից մի փոքր հեռանալուց հետո Մորիսը սանձը քաշեց և իր ձին շուռ տվեց, ասես որոշել էր ետ արշավել։
  
Միսս Պոյնդեքստեր,դարձավ նա դեռատի աղջկան, որն արդեն հավասարվել էր նրան,դուք մենակ առաջ գնացեք։
+
Միսս Պոյնդեքստեր,դարձավ նա դեռատի աղջկան, որն արդեն հավասարվել էր նրան,դուք մենակ առաջ գնացեք։
  
Ինչո՞ւ, սըր,հարցրեց աղջիկը, ձիգ տալով սանձը և կանգնեցնելով իր մուստանգը։
+
Ինչո՞ւ, սըր,հարցրեց աղջիկը, ձիգ տալով սանձը և կանգնեցնելով իր մուստանգը։
  
Եթե մենք չբաժանվենք, հովատակները մեզ կհասնեն։ Հարկավոր է որևէ բան ձեռնարկել գազազած երամակը կանգնեցնելու համար։ Հիմա դեռ մի հնարավորություն կա։ Ի սեր Աստծու հարցեր չտաք։ Եթե մի տասը վայրկյան էլ կորցնենք՝ արդեն ուշ կլինի։ Նայեցեք առաջ, տեսնո՞ւմ եք ջրի փայլուն մակերեսը։ Դա լճակ է։ Շտապեցեք ուղիղ այնտեղ։ Դուք այնտեղ կընկնեք երկու բարձր ցանկապատերի միջև։ Լճակի մոտ այդ ցանկապատերը միանում են։ Դուք կտեսնեք մի դարբաս և նրա մոտ ձողեր։ Եթե ես ձեր ետևից չհասա, արշավեցեք ուղիղ այդ ցանկապատի մեջ, ձիուց իջեք և մուտքը փակեցեք ձողերով,
+
Եթե մենք չբաժանվենք, հովատակները մեզ կհասնեն։ Հարկավոր է որևէ բան ձեռնարկել գազազած երամակը կանգնեցնելու համար։ Հիմա դեռ մի հնարավորություն կա։ Ի սեր Աստծու հարցեր չտաք։ Եթե մի տասը վայրկյան էլ կորցնենք՝ արդեն ուշ կլինի։ Նայեցեք առաջ, տեսնո՞ւմ եք ջրի փայլուն մակերեսը։ Դա լճակ է։ Շտապեցեք ուղիղ այնտեղ։ Դուք այնտեղ կընկնեք երկու բարձր ցանկապատերի միջև։ Լճակի մոտ այդ ցանկապատերը միանում են։ Դուք կտեսնեք մի դարբաս և նրա մոտ ձողեր։ Եթե ես ձեր ետևից չհասա, արշավեցեք ուղիղ այդ ցանկապատի մեջ, ձիուց իջեք և մուտքը փակեցեք ձողերով,
  
Իսկ դո՞ւք, սըր։ Դուք մեծ վտանգի եք ենթարկվում․․․
+
Իսկ դո՞ւք, սըր։ Դուք մեծ վտանգի եք ենթարկվում․․․
  
Իմ մասին մի՛ անհանգստացեք։ Ինձ համար սա մեծ վտանգ չէ։ Եթե խատուտիկ մուստանգը չլինի․․․ Բայց շո՞ւտ, շտապեցեք։ Լճակը միշտ ձեր աչքի առաջ ունեցեք։ Նա ձեզ համար որպես փարոս կծառայի։ Չմոռանաք ցանկապատի մուտքը ձողերով փակել։ Դե՛, շուտ, մի՛ ուշացեք։
+
Իմ մասին մի՛ անհանգստացեք։ Ինձ համար սա մեծ վտանգ չէ։ Եթե խատուտիկ մուստանգը չլինի․․․ Բայց շո՞ւտ, շտապեցեք։ Լճակը միշտ ձեր աչքի առաջ ունեցեք։ Նա ձեզ համար որպես փարոս կծառայի։ Չմոռանաք ցանկապատի մուտքը ձողերով փակել։ Դե՛, շուտ, մի՛ ուշացեք։
  
 
Աղջիկը մեկ-երկու վայրկյան տատանվում էր․ նա չէր ուզում բաժանվել մի մարդուց, որն իրեն փրկելու համար վտանգի է ենթարկում իր սե-փական կյանքը։
 
Աղջիկը մեկ-երկու վայրկյան տատանվում էր․ նա չէր ուզում բաժանվել մի մարդուց, որն իրեն փրկելու համար վտանգի է ենթարկում իր սե-փական կյանքը։
Տող 1991. Տող 1991.
 
Իր ուղեկցուհուց բաժանվելուց հետո մուստանգերը թամբի պայուսակից հանեց ամենակատարելագործված զենքը, որ երբևիցե բարձրացվել է պրերիայի բնակիչների դեմ հարձակման կամ պաշտպանության համար՝ հնդկացիների, բիզոնների, արջերի դեմ։ Դա գնդապետ Կոլտի սիստեմի վեց կրականոց ատրճանակ էր։ Ոչ թե Դինի, Ադամսի կամ դրանց նմանների ֆիրմայի կեղծիք, այլ «մշկընկույզի երկրի»<ref>«Մշկընկույզի երկիր» կոչվում է Ամերիկայի Կոննիկտիկուտ նահանգը, որտեղ Հարտֆորդ քաղաքում է գտնվում զինագործարանը։</ref> իսկական արտադրություն՝ «Հարտֆորդ» պիտակով։
 
Իր ուղեկցուհուց բաժանվելուց հետո մուստանգերը թամբի պայուսակից հանեց ամենակատարելագործված զենքը, որ երբևիցե բարձրացվել է պրերիայի բնակիչների դեմ հարձակման կամ պաշտպանության համար՝ հնդկացիների, բիզոնների, արջերի դեմ։ Դա գնդապետ Կոլտի սիստեմի վեց կրականոց ատրճանակ էր։ Ոչ թե Դինի, Ադամսի կամ դրանց նմանների ֆիրմայի կեղծիք, այլ «մշկընկույզի երկրի»<ref>«Մշկընկույզի երկիր» կոչվում է Ամերիկայի Կոննիկտիկուտ նահանգը, որտեղ Հարտֆորդ քաղաքում է գտնվում զինագործարանը։</ref> իսկական արտադրություն՝ «Հարտֆորդ» պիտակով։
  
«Հովատակներն էլ կցատկեն մեր անցած տեղով,մրմնջում էր նա, հետևելով վայրի երամակին, որը դեռևս ճեղքվածքի մյուս կողմում էր։– Եթե ինձ հաջողվի նրանցից գեթ մեկին ցած գլորել, դա մյուսներին էլ կարող է կանգնեցնել կամ այնքան կուշացնի, որ խատուտիկ մուստանգը հեռու կսլանա։ Նրանց առաջնորդն ահա այն աշխետ հովատակն է։ Նա, իհարկե, առաջինը կոստնի։ Իմ ատրճանակը խփում է հարյուր քայլի վրա։
+
«Հովատակներն էլ կցատկեն մեր անցած տեղով,մրմնջում էր նա, հետևելով վայրի երամակին, որը դեռևս ճեղքվածքի մյուս կողմում էր։― Եթե ինձ հաջողվի նրանցից գեթ մեկին ցած գլորել, դա մյուսներին էլ կարող է կանգնեցնել կամ այնքան կուշացնի, որ խատուտիկ մուստանգը հեռու կսլանա։ Նրանց առաջնորդն ահա այն աշխետ հովատակն է։ Նա, իհարկե, առաջինը կոստնի։ Իմ ատրճանակը խփում է հարյուր քայլի վրա։
  
 
Հազիվ էին հնչել այս վերջին խոսքերը, երբ լսվեց ատրճանակի որոտը։ Հովատակներից ամենամեծը՝ խատուտիկ ձին, գետին տապալվեց և իր մարմնով փակեց մյուսների ճանապարհը։
 
Հազիվ էին հնչել այս վերջին խոսքերը, երբ լսվեց ատրճանակի որոտը։ Հովատակներից ամենամեծը՝ խատուտիկ ձին, գետին տապալվեց և իր մարմնով փակեց մյուսների ճանապարհը։
Տող 2012. Տող 2012.
 
Նա տեսավ մի փոքրիկ լիճ, որի ափերը փորփրված էին ձիերի սմբակների անթիվ-անհամար հետքերով։ Երևում էր, որ դա մուստանգների ամենասիրած տեղն է ջուր խմելու համար։ Ձողերից շինված մի բարձր ցանկապատ ընդգրկում էր այդ լճակը, ապա նրա երկու թևերը խրվում էին տափաստանի մեջ, առաջացնելով ձագարի նման մի բան, որի բկում էլ գտնվում էր դարբասը։ Երբ այդ դարբասը ձողերով փակում էին, դրանով իսկ փակվում էր ամբողջ ցանկապատը, և ձիերն այլևս ոչ ներս մտնել կարող էին, ոչ դուրս գալ։
 
Նա տեսավ մի փոքրիկ լիճ, որի ափերը փորփրված էին ձիերի սմբակների անթիվ-անհամար հետքերով։ Երևում էր, որ դա մուստանգների ամենասիրած տեղն է ջուր խմելու համար։ Ձողերից շինված մի բարձր ցանկապատ ընդգրկում էր այդ լճակը, ապա նրա երկու թևերը խրվում էին տափաստանի մեջ, առաջացնելով ձագարի նման մի բան, որի բկում էլ գտնվում էր դարբասը։ Երբ այդ դարբասը ձողերով փակում էին, դրանով իսկ փակվում էր ամբողջ ցանկապատը, և ձիերն այլևս ոչ ներս մտնել կարող էին, ոչ դուրս գալ։
  
Սա ի՞նչ բան է,հարցրեց աղջիկը, ցույց տալով ցանկապատը։
+
Սա ի՞նչ բան է,հարցրեց աղջիկը, ցույց տալով ցանկապատը։
  
Սա մուստանգների ծուղակն է,ասաց Մորիսը։
+
Սա մուստանգների ծուղակն է,ասաց Մորիսը։
  
Մուստանգների ծուղա՞կ։
+
Մուստանգների ծուղա՞կ։
  
Ծուղակ՝ վայրի մուստանգներ որսալու համար։ Նրանք թափառում են ցանկապատի թևերի միջև, որոնք, ինչպես տեսնում եք, լայն բացվածքով ձգվում են հեռու, դեպի պրերիան։ Նրանց այստեղ ջուրն է հրապուրում, կամ թե ուղղակի մուստանգերներն են քշում բերում դեպի այս նեղ տեղը։ Եվ երբ մուստանգները հավաքվում են այստեղ, ցանկապատի մուտքը փակում են, որից հետո դժվար չէ նրանց բռնել լասոոյի օգնությամբ։
+
Ծուղակ՝ վայրի մուստանգներ որսալու համար։ Նրանք թափառում են ցանկապատի թևերի միջև, որոնք, ինչպես տեսնում եք, լայն բացվածքով ձգվում են հեռու, դեպի պրերիան։ Նրանց այստեղ ջուրն է հրապուրում, կամ թե ուղղակի մուստանգերներն են քշում բերում դեպի այս նեղ տեղը։ Եվ երբ մուստանգները հավաքվում են այստեղ, ցանկապատի մուտքը փակում են, որից հետո դժվար չէ նրանց բռնել լասոոյի օգնությամբ։
  
Խե՜ղճ կենդանիներ․․․ Այս ծուղակը ձե՞զ է պատկանում։ Չէ՞ որ մեզ ասացիք, որ դուք էլ մուստանգեր եք։
+
Խե՜ղճ կենդանիներ․․․ Այս ծուղակը ձե՞զ է պատկանում։ Չէ՞ որ մեզ ասացիք, որ դուք էլ մուստանգեր եք։
  
Այո, ես մուստանգեր եմ, բայց այս եղանակով որս չեմ անում։ Ես մենակություն եմ սիրում, և քիչ է պատահում, որ ուրիշ մուստանգերների հետ աշխատեմ, դրա համար էլ չեմ կարող օգտվել այս հարմարանքից, որի համար մուստանգներին քշող առնվազն քսան մարդ է հարկավոր։ Իմ զենքը, եթե միայն կարելի է այդպես անվանել, ահա այս լասսոն է։
+
Այո, ես մուստանգեր եմ, բայց այս եղանակով որս չեմ անում։ Ես մենակություն եմ սիրում, և քիչ է պատահում, որ ուրիշ մուստանգերների հետ աշխատեմ, դրա համար էլ չեմ կարող օգտվել այս հարմարանքից, որի համար մուստանգներին քշող առնվազն քսան մարդ է հարկավոր։ Իմ զենքը, եթե միայն կարելի է այդպես անվանել, ահա այս լասսոն է։
  
Դուք այնքա՜ն հմտորեն եք տիրապետում դրան։ Ես արդեն լսել եմ այդ և ինքս էլ տեսել։
+
Դուք այնքա՜ն հմտորեն եք տիրապետում դրան։ Ես արդեն լսել եմ այդ և ինքս էլ տեսել։
  
Դուք շատ սիրալիր եք։ Բայց ես արժանի չեմ դրա գովասանքին։ Պրերիայում կան մեքսիկացիներ, որոնք ասես ծնվել են լասսոն ձեռքներին։ Եվ այն, ինչ դուք հմտություն եք համարում, նրանց պարզապես անշնորհքություն կթվար։
+
Դուք շատ սիրալիր եք։ Բայց ես արժանի չեմ դրա գովասանքին։ Պրերիայում կան մեքսիկացիներ, որոնք ասես ծնվել են լասսոն ձեռքներին։ Եվ այն, ինչ դուք հմտություն եք համարում, նրանց պարզապես անշնորհքություն կթվար։
  
Ինձ թվում է, միստր Ջերալդ, որ համեստությունն է ձեզ ստիպում գերագնահատել ձեր մրցակիցներին։ Ես ճիշտ հակառակն եմ լսել։
+
Ինձ թվում է, միստր Ջերալդ, որ համեստությունն է ձեզ ստիպում գերագնահատել ձեր մրցակիցներին։ Ես ճիշտ հակառակն եմ լսել։
  
Ումի՞ց։
+
Ումի՞ց։
  
Ձեր բարեկամ միստր Զեբուլոն Ստումպից։
+
Ձեր բարեկամ միստր Զեբուլոն Ստումպից։
  
Հա՛-հա՛-հա՛։ Ծերունի Զեբը վատ հեղինակություն է, երբ հարցը վերաբերում է լասսոյին։
+
Հա՛-հա՛-հա՛։ Ծերունի Զեբը վատ հեղինակություն է, երբ հարցը վերաբերում է լասսոյին։
  
Ես էլ կցանկանայի սովորել լասսո գործածել,ասաց դեռատի կրեոլուհին,բայց ասում են՝ աղջկա համար դա վայել զբաղմունք չէ։ Չեմ հասկանում, թե ինչ վատ բան կա դրա մեջ, այնինչ որքա՜ն հետաքրքիր է։
+
Ես էլ կցանկանայի սովորել լասսո գործածել,ասաց դեռատի կրեոլուհին,բայց ասում են՝ աղջկա համար դա վայել զբաղմունք չէ։ Չեմ հասկանում, թե ինչ վատ բան կա դրա մեջ, այնինչ որքա՜ն հետաքրքիր է։
  
Վայել չէ՞։ Դա նույնպիսի անմեղ սպորտ է, ինչպես սահուկավազքը կամ նետաձգությունը։ Ես ճանաչում եմ մի աղջկա, որը հիանալի տիրապետում է այդ գործին։
+
Վայել չէ՞։ Դա նույնպիսի անմեղ սպորտ է, ինչպես սահուկավազքը կամ նետաձգությունը։ Ես ճանաչում եմ մի աղջկա, որը հիանալի տիրապետում է այդ գործին։
  
Ամերիկուհի՞ է նա։
+
Ամերիկուհի՞ է նա։
  
Ոչ, մեքսիկուհի, և ապրում է Ռիո Գրանդեի մոտերքում։ Երբեմն նա գալիս է այստեղ, Լեոնայի ափերը, նրա ազգականներն այստեղ են ապրում։
+
Ոչ, մեքսիկուհի, և ապրում է Ռիո Գրանդեի մոտերքում։ Երբեմն նա գալիս է այստեղ, Լեոնայի ափերը, նրա ազգականներն այստեղ են ապրում։
  
Իսկ նա ջահե՞լ է։
+
Իսկ նա ջահե՞լ է։
  
Այո, մոտավորապես ձեր տարիքին, միսս Պոյնդեքստեր։
+
Այո, մոտավորապես ձեր տարիքին, միսս Պոյնդեքստեր։
  
Բարձրահասա՞կ է։
+
Բարձրահասա՞կ է։
  
Ձեզնից մի քիչ ցածր։
+
Ձեզնից մի քիչ ցածր։
  
Բայց, իհարկե, ինձանից ավելի գեղեցիկ։ Ես լսել եմ, որ մեքսիկուհիներն իրենց գեղեցկությամբ շատ են գերազանցում մեզ համեստ ամերիկուհիներիս։
+
Բայց, իհարկե, ինձանից ավելի գեղեցիկ։ Ես լսել եմ, որ մեքսիկուհիներն իրենց գեղեցկությամբ շատ են գերազանցում մեզ համեստ ամերիկուհիներիս։
  
Ինձ թվում է, որ կրեոլուհիներն այդ ամերիկուհիների կարգը չեն դասվում,նրբանկատ քաղաքավարությամբ պատասխանեց իռլանդացին։
+
Ինձ թվում է, որ կրեոլուհիներն այդ ամերիկուհիների կարգը չեն դասվում,նրբանկատ քաղաքավարությամբ պատասխանեց իռլանդացին։
  
Հետաքրքիր է, կարո՞ղ եմ ես սովորել լասսո նետել,շարունակեց դեռատի կրեոլուհին, ձևացնելով, թե չի նկատել իրեն արված հաճոյախոսությունը։– Ինձ համար ուշ չէ՞ սկսել։ Ես լսել եմ, որ մեքսիկուհիներն այդ գործն սկսում են մանկությունից, դրա համար էլ այդպիսի զարմանալի ճարպկության են հասնում։
+
Հետաքրքիր է, կարո՞ղ եմ ես սովորել լասսո նետել,շարունակեց դեռատի կրեոլուհին, ձևացնելով, թե չի նկատել իրեն արված հաճոյախոսությունը։― Ինձ համար ուշ չէ՞ սկսել։ Ես լսել եմ, որ մեքսիկուհիներն այդ գործն սկսում են մանկությունից, դրա համար էլ այդպիսի զարմանալի ճարպկության են հասնում։
  
Իհարկե ուշ չէ,շտապեց պատասխանել Մորիսը։– Կանցնի մեկ-երկու տարի, և դուք կսովորեք հիանալի նետել լասսոն։ Ես, օրինակ, ընդամենը երեք տարի է, ինչ զբաղվում եմ այդ գործով, և նա լռեց, որովհետև չէր ուզում պարծենկոտ երևալ։
+
Իհարկե ուշ չէ,շտապեց պատասխանել Մորիսը։― Կանցնի մեկ-երկու տարի, և դուք կսովորեք հիանալի նետել լասսոն։ Ես, օրինակ, ընդամենը երեք տարի է, ինչ զբաղվում եմ այդ գործով, և նա լռեց, որովհետև չէր ուզում պարծենկոտ երևալ։
  
Իսկ հիմա դուք ամբողջ Տեխասում ամենից լա՞վ եք տիրապետում լասսոյին,ավարտեց խոսակիցը, գուշակելով երիտասարդի կիսատ թողած միտքը։
+
Իսկ հիմա դուք ամբողջ Տեխասում ամենից լա՞վ եք տիրապետում լասսոյին,ավարտեց խոսակիցը, գուշակելով երիտասարդի կիսատ թողած միտքը։
  
Ո՛չ, ո՛չ,ծիծաղելով առարկեց Մորիսը։– Այդ ծերունի Ջեբն է այդպես համարում, իսկ նա իմ հմտության մասին, հավանորեն, դատում է օրինակ վերցնելով իր հմտությունը։
+
Ո՛չ, ո՛չ,ծիծաղելով առարկեց Մորիսը։― Այդ ծերունի Ջեբն է այդպես համարում, իսկ նա իմ հմտության մասին, հավանորեն, դատում է օրինակ վերցնելով իր հմտությունը։
  
«Սա ի՛նչ է, համեստությո՞ւն,մտածեց կրեոլուհին,թե՞ այս մարդն ուղղակի ծիծաղում է վրաս։ Բայց եթե այդպես է, ես կխելագարվեմ»։
+
«Սա ի՛նչ է, համեստությո՞ւն,մտածեց կրեոլուհին,թե՞ այս մարդն ուղղակի ծիծաղում է վրաս։ Բայց եթե այդպես է, ես կխելագարվեմ»։
  
Գուցե դուք կուզենայիք վերադառնալ ձեր բարեկամների մոտ,ասաց Մորիսը, նկատելով նրա մտահոգությունը։– Ձեր հայրը երևի արդեն անհանգստանում է, որ այսքան երկար ժամանակ չեք երևում։ Ձեր եղբայրը, ձեր հորաքրոջ որդին․․․
+
Գուցե դուք կուզենայիք վերադառնալ ձեր բարեկամների մոտ,ասաց Մորիսը, նկատելով նրա մտահոգությունը։― Ձեր հայրը երևի արդեն անհանգստանում է, որ այսքան երկար ժամանակ չեք երևում։ Ձեր եղբայրը, ձեր հորաքրոջ որդին․․․
  
Այո, դուք իրավացի եք,շտապեց պատասխանել աղջիկը այնպի-սի մի եղանակով, որը չգիտես վիրավորա՞նք էր արտահայտում, թե՝ սրտնեղություն։ Ես դրա մասին չէի մտածել։ Շնորհակալ եմ, սըր, որ ինձ հիշեցրիք իմ պարտականությունը։ Ժամանակն է վերադառնալու։
+
Այո, դուք իրավացի եք,շտապեց պատասխանել աղջիկը այնպի-սի մի եղանակով, որը չգիտես վիրավորա՞նք էր արտահայտում, թե՝ սրտնեղություն։ Ես դրա մասին չէի մտածել։ Շնորհակալ եմ, սըր, որ ինձ հիշեցրիք իմ պարտականությունը։ Ժամանակն է վերադառնալու։
  
 
Նրանք նորից ձիերը հեծան։ Լուիզան մի տեսակ մտամոլոր ձեռքն առավ սանձափոկը, ասպանդակները դանդաղորեն ոտքերին անցկացրեց։ Թվում էր, թե նա ուզում է էլի մի քիչ մնալ մուստանգների այդ ծուղակում։
 
Նրանք նորից ձիերը հեծան։ Լուիզան մի տեսակ մտամոլոր ձեռքն առավ սանձափոկը, ասպանդակները դանդաղորեն ոտքերին անցկացրեց։ Թվում էր, թե նա ուզում է էլի մի քիչ մնալ մուստանգների այդ ծուղակում։
Տող 2082. Տող 2082.
 
Այդ գեղատեսիլ վայրը վեհացնող ազդեցություն էր ունենում շատ ու շատ նույնիսկ ամենապրոզայիկ մարդկանց վրա։ Ես տեսել եմ, թե ինչպես անգրագետ գազանորսը, որը սովորաբար ոչ մի գեղեցկություն չէր նկատում, կանգ էր առել մոլախոտերի պրերիայում, իր կրծքին հասնող ծաղիկների մեջ և երկար-երկար հիացած դիտում էր անծայրածիր ծաղկաստանը։ Եվ նրա սիրտն ավելի զգայուն էր դառնում․․
 
Այդ գեղատեսիլ վայրը վեհացնող ազդեցություն էր ունենում շատ ու շատ նույնիսկ ամենապրոզայիկ մարդկանց վրա։ Ես տեսել եմ, թե ինչպես անգրագետ գազանորսը, որը սովորաբար ոչ մի գեղեցկություն չէր նկատում, կանգ էր առել մոլախոտերի պրերիայում, իր կրծքին հասնող ծաղիկների մեջ և երկար-երկար հիացած դիտում էր անծայրածիր ծաղկաստանը։ Եվ նրա սիրտն ավելի զգայուն էր դառնում․․
 
 
Ինչ սքանչելի գեղեցկություն,հիացմունքով բացականչեց կրեոլուհին՝ ակամա շարժումով կանգնեցնելով իր ձին։
+
Ինչ սքանչելի գեղեցկություն,հիացմունքով բացականչեց կրեոլուհին՝ ակամա շարժումով կանգնեցնելով իր ձին։
  
Ձեզ դո՞ւր է գալիս այս տեսարանը, միսս Պոյնդեքստեր։
+
Ձեզ դո՞ւր է գալիս այս տեսարանը, միսս Պոյնդեքստեր։
  
Դուր գա՞լ։ Շատ ավելին, սըր։ Ես իմ առաջ տեսնում եմ այն, ինչ ամենագեղեցիկն է բնության մեջ․ կանաչ խոտ, ծառեր, ծաղիկներ, այն ամենը, ինչ այնքան դժվարությամբ է աճեցնում մարդը, և այնուամենայնիվ նա երբեք չի կարողանում հասնել այսպիսի գեղեցկության։ Այստեղ ոչ մի բան ավելացնել չի կարելի․ բնության այս պատառը անբասիր է իր կատարելությամբ։
+
Դուր գա՞լ։ Շատ ավելին, սըր։ Ես իմ առաջ տեսնում եմ այն, ինչ ամենագեղեցիկն է բնության մեջ․ կանաչ խոտ, ծառեր, ծաղիկներ, այն ամենը, ինչ այնքան դժվարությամբ է աճեցնում մարդը, և այնուամենայնիվ նա երբեք չի կարողանում հասնել այսպիսի գեղեցկության։ Այստեղ ոչ մի բան ավելացնել չի կարելի․ բնության այս պատառը անբասիր է իր կատարելությամբ։
  
Այստեղ պակասում են տները։
+
Այստեղ պակասում են տները։
  
Բայց տները կաղճատեին տեսարանի գեղեցկությունը։ Ինձ դուր է գալիս, որ չեն երևում տներ ու նրանց կղմինդրածածկ տանիքները, և ծխնելույզներ չեն ցցվել այս չքնաղ ծառերի մեջ։ Ես կուզենայի նրանց հովանու տակ ապրել և նրանց հովանու տակ էլ․․․
+
Բայց տները կաղճատեին տեսարանի գեղեցկությունը։ Ինձ դուր է գալիս, որ չեն երևում տներ ու նրանց կղմինդրածածկ տանիքները, և ծխնելույզներ չեն ցցվել այս չքնաղ ծառերի մեջ։ Ես կուզենայի նրանց հովանու տակ ապրել և նրանց հովանու տակ էլ․․․
  
 
«Սիրել» բառը, որ ճախրում էր նրա մտքի մեջ, պատրաստ էր դուրս թռչելու շուրթերից։
 
«Սիրել» բառը, որ ճախրում էր նրա մտքի մեջ, պատրաստ էր դուրս թռչելու շուրթերից։
Տող 2102. Տող 2102.
 
Նրա պատասխանը հնչեց պրոզայիկ ու պաղ․
 
Նրա պատասխանը հնչեց պրոզայիկ ու պաղ․
  
Ես վախենում եմ, միսս, որ ձեզ շուտով կձանձրացներ այդպիսի դաժան կյանքը՝ առանց տան, առանց հասարակության, առանց․․․
+
Ես վախենում եմ, միսս, որ ձեզ շուտով կձանձրացներ այդպիսի դաժան կյանքը՝ առանց տան, առանց հասարակության, առանց․․․
  
Իսկ ձե՞զ, սըր, ինչպե՞ս է, որ ձեզ չի ձանձրացնում։ Ձեր բարեկամ միստր Ստումպն ինձ ասում էր, թե արդեն մի քանի տարի է, ինչ դուք այդպիսի կյանք եք վարում։ Ճշմարի՞տ է։
+
Իսկ ձե՞զ, սըր, ինչպե՞ս է, որ ձեզ չի ձանձրացնում։ Ձեր բարեկամ միստր Ստումպն ինձ ասում էր, թե արդեն մի քանի տարի է, ինչ դուք այդպիսի կյանք եք վարում։ Ճշմարի՞տ է։
  
Միանգամայն ճշմարիտ․ ուրիշ կյանք ինձ չի հրապուրում։
+
Միանգամայն ճշմարիտ․ ուրիշ կյանք ինձ չի հրապուրում։
  
Օ՜, որքա՜ն կուզենայի ես էլ նույնն ասել։ Ինչպե՜ս եմ նախանձում ձեզ։ Համոզված եմ, որ ես անսահման երջանիկ կլինեի այսպիսի չքնաղ բնության ծոցում։
+
Օ՜, որքա՜ն կուզենայի ես էլ նույնն ասել։ Ինչպե՜ս եմ նախանձում ձեզ։ Համոզված եմ, որ ես անսահման երջանիկ կլինեի այսպիսի չքնաղ բնության ծոցում։
  
Մեն մենա՞կ։ Առանց բարեկամների՞։ Նույնիսկ մի տուն չունենալո՞վ։
+
Մեն մենա՞կ։ Առանց բարեկամների՞։ Նույնիսկ մի տուն չունենալո՞վ։
  
Ես այդպես չասացի․․․ Բայց դուք էլ ինձ չեք ասել, ինչպես եք ապրում։ Տուն ունե՞ք դուք։
+
Ես այդպես չասացի․․․ Բայց դուք էլ ինձ չեք ասել, ինչպես եք ապրում։ Տուն ունե՞ք դուք։
  
Իմ կացարանն արժանի չէ այդպիսի մեծադղորդ անվան,ժպիտով պատասխանեց մուստանգերը։– Իմ խրճիթը, ավելի ճիշտ՝ իմ հյուղը, ամենահամեստ կացարաններից մեկն է մեր կողմերում։
+
Իմ կացարանն արժանի չէ այդպիսի մեծադղորդ անվան,ժպիտով պատասխանեց մուստանգերը։― Իմ խրճիթը, ավելի ճիշտ՝ իմ հյուղը, ամենահամեստ կացարաններից մեկն է մեր կողմերում։
  
Իսկ որտե՞ղ է գտնվում այն։ Մեր այսօրվա եղած տեղերից շա՞տ է հեռու։
+
Իսկ որտե՞ղ է գտնվում այն։ Մեր այսօրվա եղած տեղերից շա՞տ է հեռու։
  
Այստեղից շատ էլ հեռու չէ․ ամենաշատը՝ մեկ մղոն․․․ Ահա այն կողմը, արևմուտքում, տեսնո՞ւմ եք ծառերի կատարները։ Նրանք իմ խրճիթը ծածկում են արևից և պաշտպանում փոթորիկներից։
+
Այստեղից շատ էլ հեռու չէ․ ամենաշատը՝ մեկ մղոն․․․ Ահա այն կողմը, արևմուտքում, տեսնո՞ւմ եք ծառերի կատարները։ Նրանք իմ խրճիթը ծածկում են արևից և պաշտպանում փոթորիկներից։
  
Իսկապե՞ս։ Ինչպե՜ս կուզենայի տեսնել։ Հասարակ խրճի՞թ ասում եք։
+
Իսկապե՞ս։ Ինչպե՜ս կուզենայի տեսնել։ Հասարակ խրճի՞թ ասում եք։
  
Այո։
+
Այո։
  
Եվ մենավո՞ր, առանձնացա՞ծ։
+
Եվ մենավո՞ր, առանձնացա՞ծ։
  
Նրա շրջակայքում մինչև տասը մղոն հեռավորությամբ չկա և ոչ մի տուն։
+
Նրա շրջակայքում մինչև տասը մղոն հեռավորությամբ չկա և ոչ մի տուն։
  
Ծառերի մե՞ջ է, գեղատեսիլ տե՞ղ։
+
Ծառերի մե՞ջ է, գեղատեսիլ տե՞ղ։
  
Այդ արդեն նայած ով ինչպես է հավանում։
+
Այդ արդեն նայած ով ինչպես է հավանում։
  
Ես կուզենայի տեսնել այն, որպեսզի իմ կարծիքն ունենամ։ Ասում եք ընդամենը մի մղո՞ն է հեռու այս տեղից։
+
Ես կուզենայի տեսնել այն, որպեսզի իմ կարծիքն ունենամ։ Ասում եք ընդամենը մի մղո՞ն է հեռու այս տեղից։
  
Մի մղոն գնալը, մի մղոն գալը, ընդամենը՝ երկու մղոն։
+
Մի մղոն գնալը, մի մղոն գալը, ընդամենը՝ երկու մղոն։
  
Դատարկ բան է․ դա քսան րոպեից ավելի չի տևի։
+
Դատարկ բան է․ դա քսան րոպեից ավելի չի տևի։
  
Ես վախենում եմ, որ մենք չարաշահած կլինենք ձեր հարազատների համբերությունը․․․
+
Ես վախենում եմ, որ մենք չարաշահած կլինենք ձեր հարազատների համբերությունը․․․
  
Գուցե ուզում եք ասել ձեր հյուրասիրությո՞ւնը։ Ներեցեք, միստր Ջերալդ,շարունակեց դեռատի աղջիկը, և մի թեթև ստվեր մռայլեց նրա դեմքը,ես դրա մասին չէի մտածել։ Երևի դուք մենակ չե՞ք ապրում։ Ձեր խրճիթում էլի մի ուրիշը կա՞։
+
Գուցե ուզում եք ասել ձեր հյուրասիրությո՞ւնը։ Ներեցեք, միստր Ջերալդ,շարունակեց դեռատի աղջիկը, և մի թեթև ստվեր մռայլեց նրա դեմքը,ես դրա մասին չէի մտածել։ Երևի դուք մենակ չե՞ք ապրում։ Ձեր խրճիթում էլի մի ուրիշը կա՞։
  
Օ՜, այո՛։ Ես այստեղ մենակ չեմ ապրում։ Ինձ հետ․․․
+
Օ՜, այո՛։ Ես այստեղ մենակ չեմ ապրում։ Ինձ հետ․․․
  
 
Նախքան մուստանգերն իր խոսքը կավարտեր, Լուիզայի երևակայությանը պատկերացավ նրա բարեկամը՝ իր տարիքի մի աղջիկ՝ միայն ավելի լիքը, բրոնզագույն դեմքով, նշի պես երկարավուն աչքերով։ Երևի նրա ատամները մարգարտից էլ ճերմակ են, այտերը վառ կարմիր, մազերը Կաստրոյի ագիի նման, ուլունքաշարը վզին, ապարանջանները ձեռքերին ու ոտքերին, հագին գեղեցիկ ասեղնագործված կարճ շրջազգեստ, փոքրիկ ոտքերին ծոպավոր մոկասիններ։ Այսպես էր պատկերացնում Լուիզան մուստանգերի խրճիթի երկրորդ բնակչին։
 
Նախքան մուստանգերն իր խոսքը կավարտեր, Լուիզայի երևակայությանը պատկերացավ նրա բարեկամը՝ իր տարիքի մի աղջիկ՝ միայն ավելի լիքը, բրոնզագույն դեմքով, նշի պես երկարավուն աչքերով։ Երևի նրա ատամները մարգարտից էլ ճերմակ են, այտերը վառ կարմիր, մազերը Կաստրոյի ագիի նման, ուլունքաշարը վզին, ապարանջանները ձեռքերին ու ոտքերին, հագին գեղեցիկ ասեղնագործված կարճ շրջազգեստ, փոքրիկ ոտքերին ծոպավոր մոկասիններ։ Այսպես էր պատկերացնում Լուիզան մուստանգերի խրճիթի երկրորդ բնակչին։
  
Գուցե թե հյուրերի ներկայությունն այնքան էլ հարմար չի՞ լինի, մանավանդ, երբ հյուրն անծանոթ մարդ է։
+
Գուցե թե հյուրերի ներկայությունն այնքան էլ հարմար չի՞ լինի, մանավանդ, երբ հյուրն անծանոթ մարդ է։
  
Ոչ, ընդհակառակը։ Նա միշտ ուրախ է լինում, երբ հյուր է գալիս, ծանոթ մարդ լինի նա, թե բոլորովին օտար։ Իմ կաթնեղբայրը շատ սրտաբաց մարդ է, բայց հիմա քիչ է պատահում, որ մարդու երես տեսնի խեղճը։
+
Ոչ, ընդհակառակը։ Նա միշտ ուրախ է լինում, երբ հյուր է գալիս, ծանոթ մարդ լինի նա, թե բոլորովին օտար։ Իմ կաթնեղբայրը շատ սրտաբաց մարդ է, բայց հիմա քիչ է պատահում, որ մարդու երես տեսնի խեղճը։
  
Ձեր կաթնեղբա՞յրը, ասացիք։
+
Ձեր կաթնեղբա՞յրը, ասացիք։
  
Այո։ Նրան կոչում են Ֆելիմ Օ’Նիլ։ Նա ևս, ինչպես ես, Զմրուխտե կղզու<ref>Զմրուխտե կղզի Իռլանդիայի բանաստեղծական անունը։</ref> ծնունդ է, Հոլվեյան կոմսությունից, միայն թե նրա իռլանդական առոգանությունն իմից էլ վատ է։
+
Այո։ Նրան կոչում են Ֆելիմ Օ’Նիլ։ Նա ևս, ինչպես ես, Զմրուխտե կղզու<ref>Զմրուխտե կղզի Իռլանդիայի բանաստեղծական անունը։</ref> ծնունդ է, Հոլվեյան կոմսությունից, միայն թե նրա իռլանդական առոգանությունն իմից էլ վատ է։
  
Օ՜, ինչպե՜ս կուզենայի լսել նրան։ Ասում են` հոլվեյան բարբառը շատ յուրահատուկ է։ Ճշմարի՞տ է։
+
Օ՜, ինչպե՜ս կուզենայի լսել նրան։ Ասում են` հոլվեյան բարբառը շատ յուրահատուկ է։ Ճշմարի՞տ է։
  
Ինձ համար դժվար է դրա մասին մի բան ասել, քանի որ ես ինքս էլ հոլվեացի եմ։ Բայց եթե դուք համաձայն եք մի կես ժամով օգտվել Ֆելիմի հյուրընկալությունից, ապա կարող եք ձեր սեփական կարծիքը կազմել դրա մասին։
+
Ինձ համար դժվար է դրա մասին մի բան ասել, քանի որ ես ինքս էլ հոլվեացի եմ։ Բայց եթե դուք համաձայն եք մի կես ժամով օգտվել Ֆելիմի հյուրընկալությունից, ապա կարող եք ձեր սեփական կարծիքը կազմել դրա մասին։
  
Մե՛ծ բավականությամբ։ Դա այնպիսի՜ նորություն կլինի ինձ համար։ Թող հայրիկն ու մյուսները մի քիչ էլ սպասեն։ Այնտեղ առանց ինձ էլ շատ տիկիններ կան, իսկ երիտասարդները թող շարունակեն մեր հետքերը որոնել։ Դա պակաս հետաքրքիր չի լինի, քան խոստացված մուս-տանգների որսը։ Իսկ ես ուրախությամբ կօգտվեմ ձեր հրավերից։
+
Մե՛ծ բավականությամբ։ Դա այնպիսի՜ նորություն կլինի ինձ համար։ Թող հայրիկն ու մյուսները մի քիչ էլ սպասեն։ Այնտեղ առանց ինձ էլ շատ տիկիններ կան, իսկ երիտասարդները թող շարունակեն մեր հետքերը որոնել։ Դա պակաս հետաքրքիր չի լինի, քան խոստացված մուս-տանգների որսը։ Իսկ ես ուրախությամբ կօգտվեմ ձեր հրավերից։
  
Վախենում եմ, որ իմ հյուրասիրությունը շատ համեստ է լինելու, Ֆելիմը մի քանի օր մենակ է եղել։ Դե նա ինքը որսորդ չէ, և երևի մեր մառանը դատարկ է։ Դեռ լավ է, որ ձեր այս սոսկալի արշավից առաջ մի բան կերաք։
+
Վախենում եմ, որ իմ հյուրասիրությունը շատ համեստ է լինելու, Ֆելիմը մի քանի օր մենակ է եղել։ Դե նա ինքը որսորդ չէ, և երևի մեր մառանը դատարկ է։ Դեռ լավ է, որ ձեր այս սոսկալի արշավից առաջ մի բան կերաք։
  
 
Իհարկե, Ֆելիմի մառանը չէր, որ Լուիզա Պոյնդեքստերին ստիպում էր փոխել իր ճանապարհը։ Ոչ էլ իռլանդացու կոտրտված խոսքն էր շատ հետաքրքրում նրան, կամ թե մուստանգերի կացարանը տեսնելու ցանկությունը։ Նրան այնտեղ էր մղում մի զգացմունք, որին նա դիմադրել չէր կարող, ասես հավատում էր, որ դա իր ճակատագիրն է։
 
Իհարկե, Ֆելիմի մառանը չէր, որ Լուիզա Պոյնդեքստերին ստիպում էր փոխել իր ճանապարհը։ Ոչ էլ իռլանդացու կոտրտված խոսքն էր շատ հետաքրքրում նրան, կամ թե մուստանգերի կացարանը տեսնելու ցանկությունը։ Նրան այնտեղ էր մղում մի զգացմունք, որին նա դիմադրել չէր կարող, ասես հավատում էր, որ դա իր ճակատագիրն է։
Տող 2202. Տող 2202.
 
Դժվար չէր իսկույն նկատել, որ այդ վիթխարահասակ, ծանրաշարժ, երկարամորուք մարդը, որ նստել էր այնպիսի մի անպետք ձի, որպիսին շրջակայքում հարյուր մղոն հեռավորությամբ էլ դժվար էր գտնել, ծերունի որսորդն է։ Կասսի Կոլհաունը Զեբուլոն Ստումպին ճանաչում էր, և Ջեբ Ստումպն էլ Կասսի Կոլհաունի հետ ծանոթ էր դեռ Տեխասի հողի վրա ոտք դնելուց շատ առաջ։
 
Դժվար չէր իսկույն նկատել, որ այդ վիթխարահասակ, ծանրաշարժ, երկարամորուք մարդը, որ նստել էր այնպիսի մի անպետք ձի, որպիսին շրջակայքում հարյուր մղոն հեռավորությամբ էլ դժվար էր գտնել, ծերունի որսորդն է։ Կասսի Կոլհաունը Զեբուլոն Ստումպին ճանաչում էր, և Ջեբ Ստումպն էլ Կասսի Կոլհաունի հետ ծանոթ էր դեռ Տեխասի հողի վրա ոտք դնելուց շատ առաջ։
  
Հը՞, միստր Կոլհաուն, հասա՞ք միս Լուիզայի ետևից,հարցրեց ծերունի որսորդը իր համար անսովոր լրջությամբ։– Ո՛չ, չհասաք,շարու-նակեց նա՝ նայելով Կոլհաունի շփոթված դեմքին, և համապատասխան հետևություն անելով։– Գրողը տանի, մարդ իմանար՝ ի՛նչ պատահեց նրան։ Զարմանալի է․ մի՞թե նրա նման ձիավորին այդ զամբիկը կարող էր փախցնել․․․ Բայց ոչինչ, մեծ դժբախտություն չէ, մուստանգերը իր լասսոյով կբռնի զամբիկին և վերջ կդնի նրա հիմարությանը։ Իսկ դուք ինչո՞ւ եք կանգ առել այստեղ։
+
Հը՞, միստր Կոլհաուն, հասա՞ք միս Լուիզայի ետևից,հարցրեց ծերունի որսորդը իր համար անսովոր լրջությամբ։― Ո՛չ, չհասաք,շարու-նակեց նա՝ նայելով Կոլհաունի շփոթված դեմքին, և համապատասխան հետևություն անելով։― Գրողը տանի, մարդ իմանար՝ ի՛նչ պատահեց նրան։ Զարմանալի է․ մի՞թե նրա նման ձիավորին այդ զամբիկը կարող էր փախցնել․․․ Բայց ոչինչ, մեծ դժբախտություն չէ, մուստանգերը իր լասսոյով կբռնի զամբիկին և վերջ կդնի նրա հիմարությանը։ Իսկ դուք ինչո՞ւ եք կանգ առել այստեղ։
  
Ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե նրանք որ ուղղությամբ են գնացել։ Այս հետքերից կարելի է եզրակացնել, որ նրանք այստեղ կանգ են առել։ Բայց չեմ տեսնում, թե հետո հետքերը որ կողմն են գնացել։
+
Ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե նրանք որ ուղղությամբ են գնացել։ Այս հետքերից կարելի է եզրակացնել, որ նրանք այստեղ կանգ են առել։ Բայց չեմ տեսնում, թե հետո հետքերը որ կողմն են գնացել։
  
Այո, այո, դուք իրավացի եք, միստր Կոլհաուն։ Նրանք այստեղ կանգնած են եղել։ Եվ այն էլ իրար շատ մոտիկ, այդ նույնպես երևում է։ Այստեղից հետո նրանք վայրի զամբիկների ետևից չեն գնացել։ Դա կասկածից դուրս է։ Բայց հետո ո՞ր կողմն են գնացել։
+
Այո, այո, դուք իրավացի եք, միստր Կոլհաուն։ Նրանք այստեղ կանգնած են եղել։ Եվ այն էլ իրար շատ մոտիկ, այդ նույնպես երևում է։ Այստեղից հետո նրանք վայրի զամբիկների ետևից չեն գնացել։ Դա կասկածից դուրս է։ Բայց հետո ո՞ր կողմն են գնացել։
  
 
Զեբ Ստումպը հարցական հայացքով նայեց գետնին, ասես պատասխանը նրանից սպասելով և ո՛չ թե Կոլհաունից։
 
Զեբ Ստումպը հարցական հայացքով նայեց գետնին, ասես պատասխանը նրանից սպասելով և ո՛չ թե Կոլհաունից։
  
Ես ոչ մի տեղ նրանց հետքերը չեմ տեսնում,պատասխանեց պաշտոնաթող կապիտանը։
+
Ես ոչ մի տեղ նրանց հետքերը չեմ տեսնում,պատասխանեց պաշտոնաթող կապիտանը։
  
Դուք չե՞ք տեսնում։ Իսկ ես, ա՛յ, տեսնում եմ։ Նայեցեք այստեղ։ Ահա հետքերը, որտեղ խոտը տրորված է։
+
Դուք չե՞ք տեսնում։ Իսկ ես, ա՛յ, տեսնում եմ։ Նայեցեք այստեղ։ Ահա հետքերը, որտեղ խոտը տրորված է։
  
Չեմ տեսնում։
+
Չեմ տեսնում։
  
Ա՜յ քեզ բան։ Լավ նայեցեք։ Ահա մեծ պայտը, այս էլ կողքին՝ փոք-րը․․․ Նրանք արշավել են այն ուղղությամբ։ Նշանակում է զամբիկների ետևից արշավել են միայն մինչև այստեղ։ Առա՞ջ գնանք նրանց հետքերով։
+
Ա՜յ քեզ բան։ Լավ նայեցեք։ Ահա մեծ պայտը, այս էլ կողքին՝ փոք-րը․․․ Նրանք արշավել են այն ուղղությամբ։ Նշանակում է զամբիկների ետևից արշավել են միայն մինչև այստեղ։ Առա՞ջ գնանք նրանց հետքերով։
  
Իհարկե։
+
Իհարկե։
  
 
Ջեբ Ստումպն առանց այլևս մի բան ասելու առաջ գնաց այդ նոր հետքերով, որոնք գուցե և ուրիշների համար նկատելի չէին, բայց նրա սուր աչքից չէին վրիպում։
 
Ջեբ Ստումպն առանց այլևս մի բան ասելու առաջ գնաց այդ նոր հետքերով, որոնք գուցե և ուրիշների համար նկատելի չէին, բայց նրա սուր աչքից չէին վրիպում։
Տող 2226. Տող 2226.
 
Քիչ անց այդ հետքերը նորից անհետացան, կամ, ավելի ճիշտ, նկատելի էին միայն այնպիսի հմուտ հետախույզի աչքերին, ինչպիսին էր Զեբ Ստումպը, որը դրանք տարբերում էր տրորված խոտի վրա թողնված հարյուրավոր սմբակների հետքերի մեջ։
 
Քիչ անց այդ հետքերը նորից անհետացան, կամ, ավելի ճիշտ, նկատելի էին միայն այնպիսի հմուտ հետախույզի աչքերին, ինչպիսին էր Զեբ Ստումպը, որը դրանք տարբերում էր տրորված խոտի վրա թողնված հարյուրավոր սմբակների հետքերի մեջ։
  
Օհո՜,հանկարծ զարմանքով գոչեց ծերունի որսորդը,այս ի՞նչ է կատարվել այստեղ։ Ինչ-որ հետաքրքիր բան կա․․․
+
Օհո՜,հանկարծ զարմանքով գոչեց ծերունի որսորդը,այս ի՞նչ է կատարվել այստեղ։ Ինչ-որ հետաքրքիր բան կա․․․
  
Սրանք հո վայրի զամբիկների սմբակների հետքերն են,ասաց Կոլհաունը։– Նրանք կարծես շրջան են գործել և վերադարձել։
+
Սրանք հո վայրի զամբիկների սմբակների հետքերն են,ասաց Կոլհաունը։― Նրանք կարծես շրջան են գործել և վերադարձել։
  
Եթե այդ արել էլ են, ապա միայն ձիավորների անցնելուց հետո։ Երևում է՝ այստեղ գործն ուրիշ ընթացք է ստացել։
+
Եթե այդ արել էլ են, ապա միայն ձիավորների անցնելուց հետո։ Երևում է՝ այստեղ գործն ուրիշ ընթացք է ստացել։
  
Ի՞նչ եք ուզում ասել դրանով։
+
Ի՞նչ եք ուզում ասել դրանով։
  
Այն որ այստեղից սկսած արդեն ոչ թե ձիավորներն են սլացել զամբիկների ետևից, այլ զամբիկները ձիավորների ետևից։
+
Այն որ այստեղից սկսած արդեն ոչ թե ձիավորներն են սլացել զամբիկների ետևից, այլ զամբիկները ձիավորների ետևից։
  
Ինչի՞ց իմացաք այդ։
+
Ինչի՞ց իմացաք այդ։
  
Մի՞թե չեք տեսնում, որ պայտերի հետքերը տրորել են զամբիկները․․․ Բայց ի՞նչ զամբիկներ․ ախր սրանք խոշո՜ր սմբակներ են։ Մի ամբողջ մատնաչափ ավելի։ Այստեղ հովատակների երամակն է եղել։ Հովսափա՜թ։ Մի՞թե նրանք․․․
+
Մի՞թե չեք տեսնում, որ պայտերի հետքերը տրորել են զամբիկները․․․ Բայց ի՞նչ զամբիկներ․ ախր սրանք խոշո՜ր սմբակներ են։ Մի ամբողջ մատնաչափ ավելի։ Այստեղ հովատակների երամակն է եղել։ Հովսափա՜թ։ Մի՞թե նրանք․․․
  
Ի՞նչ «նրանք»։
+
Ի՞նչ «նրանք»։
  
Հետապնդել են խատուտիկին։ Իսկ եթե այդպես է, ուրեմն միսս Պոյնդեքստերին վտանգ է սպառնացել։ Առաջ գնանք։
+
Հետապնդել են խատուտիկին։ Իսկ եթե այդպես է, ուրեմն միսս Պոյնդեքստերին վտանգ է սպառնացել։ Առաջ գնանք։
  
Ի՞նչ է պատահել։
+
Ի՞նչ է պատահել։
  
 
Առանց պատասխան տալու ծերունի որսորդը վարգով քշեց իր ձին, նրա ետևից էլ Կոլհաունը, որն աշխատում էր այդ առեղծվածային խոսքերի բացատրությունը ստանալ, բայց Զեբը միայն ձեռքն էր թափ տալիս, կարծես ասելիս լիներ․ «Գլուխ մի՛ տանի, ես շատ զբաղված եմ»։
 
Առանց պատասխան տալու ծերունի որսորդը վարգով քշեց իր ձին, նրա ետևից էլ Կոլհաունը, որն աշխատում էր այդ առեղծվածային խոսքերի բացատրությունը ստանալ, բայց Զեբը միայն ձեռքն էր թափ տալիս, կարծես ասելիս լիներ․ «Գլուխ մի՛ տանի, ես շատ զբաղված եմ»։
 
Միառժամանակ նրա ուշադրությունն ամբողջովին կենտրոնացած էր հետքերի ուսումնասիրության վրա։ Պայտած ձիերի հետքերը ջոկելը հեշտ բան չէր, որովհետև հովատակների սմբակները տրորել էին դրանք։ Բայց քանի դեռ ծերունին իր ձին վարգով էր քշում, նրան հաջողվում էր մերթ այստեղ, մերթ այնտեղ հետքերը նկատել։ Երբ Զեբը իր զամբիկը կանգնեցրեց ճեղքվածքից մի հարյուր յարդ հեռավորության վրա, միայն այդ ժամանակ, վերջապես, համաձայնեց բացատրություններ տալ։
 
Միառժամանակ նրա ուշադրությունն ամբողջովին կենտրոնացած էր հետքերի ուսումնասիրության վրա։ Պայտած ձիերի հետքերը ջոկելը հեշտ բան չէր, որովհետև հովատակների սմբակները տրորել էին դրանք։ Բայց քանի դեռ ծերունին իր ձին վարգով էր քշում, նրան հաջողվում էր մերթ այստեղ, մերթ այնտեղ հետքերը նկատել։ Երբ Զեբը իր զամբիկը կանգնեցրեց ճեղքվածքից մի հարյուր յարդ հեռավորության վրա, միայն այդ ժամանակ, վերջապես, համաձայնեց բացատրություններ տալ։
  
Ա՜յ թե ինչ,ասաց Կոլհաունը նրա բացատրությունը լսելով։– Իսկ ինչի՞ց եք կարծում, որ նրանք փրկվել են։
+
Ա՜յ թե ինչ,ասաց Կոլհաունը նրա բացատրությունը լսելով։― Իսկ ինչի՞ց եք կարծում, որ նրանք փրկվել են։
  
Նայեցեք այստեղ։
+
Նայեցեք այստեղ։
  
Սպանված է հովատակ և այն էլ՝ բոլորովին նոր սպանված։ Ի՞նչ է նշանակում սա։
+
Սպանված է հովատակ և այն էլ՝ բոլորովին նոր սպանված։ Ի՞նչ է նշանակում սա։
  
Այն, որ մուստանգերն սպանել է սրան։
+
Այն, որ մուստանգերն սպանել է սրան։
  
Եվ դուք կարծում եք այնպես է վախեցրել մյուսներին, որ նրանք դադարե՞լ են հետապնդել ձիավորներին։
+
Եվ դուք կարծում եք այնպես է վախեցրել մյուսներին, որ նրանք դադարե՞լ են հետապնդել ձիավորներին։
  
Դադարելը դադարել են, բայց, երևում է նրանց կանգնեցրել է ոչ թե վախը, այլ ահա սա, հովատակի լեշը։ Վա՛հ, գրողը տանի, ի՜նչ ոստյուն է եղել․․․
+
Դադարելը դադարել են, բայց, երևում է նրանց կանգնեցրել է ոչ թե վախը, այլ ահա սա, հովատակի լեշը։ Վա՛հ, գրողը տանի, ի՜նչ ոստյուն է եղել․․․
  
 
Զեբը մատնացույց արեց սևին տվող անդունդը, որի եզրին հասել էին նրանք։
 
Զեբը մատնացույց արեց սևին տվող անդունդը, որի եզրին հասել էին նրանք։
  
Դուք հո չեք կարծում, որ նրանք այստեղով ոստնել են ճեղքվածքի մյուս կողմը,հարցրեց Կոլհաունը։– Այդ անհնարին բան է։
+
Դուք հո չեք կարծում, որ նրանք այստեղով ոստնել են ճեղքվածքի մյուս կողմը,հարցրեց Կոլհաունը։― Այդ անհնարին բան է։
  
Ոստնել են ոնց որ մի կում ջուր խմես։ Մի՞թե դուք նրանց ձիերի հետքերը չեք տեսնում ո՛չ միայն այստեղ, այլև անդունդի մյուս կողմում։ Եվ միսս Պոյնդեքստերն առաջինն է ոստնել։ Հովսափա՜թ, ի՜նչ աղջիկ է։ Նրանք երկուսն էլ պետք է անցած լինեն մյուս կողմը և հետո միայն հովատակին սպանած, այլ կերպ չէր հաջողվի։ Եվ միայն այստեղով կարելի էր ոստնել։ Կեցցե՛ս, մուստանգեր․ հովատակին պառկեցրել է հենց ուղիղ ամենանեղ տեղը։
+
Ոստնել են ոնց որ մի կում ջուր խմես։ Մի՞թե դուք նրանց ձիերի հետքերը չեք տեսնում ո՛չ միայն այստեղ, այլև անդունդի մյուս կողմում։ Եվ միսս Պոյնդեքստերն առաջինն է ոստնել։ Հովսափա՜թ, ի՜նչ աղջիկ է։ Նրանք երկուսն էլ պետք է անցած լինեն մյուս կողմը և հետո միայն հովատակին սպանած, այլ կերպ չէր հաջողվի։ Եվ միայն այստեղով կարելի էր ոստնել։ Կեցցե՛ս, մուստանգեր․ հովատակին պառկեցրել է հենց ուղիղ ամենանեղ տեղը։
  
Դուք կարծում եք, որ նա և Լուիզան միասի՞ն են ոստնել անդունդի վրայով։
+
Դուք կարծում եք, որ նա և Լուիզան միասի՞ն են ոստնել անդունդի վրայով։
  
Ո՛չ բոլորովին միասին,պատասխանեց Զեբը, չկասկածելով, թե ինչու է Կոլհաունն այսպես հարցուփորձ անում։– Ես արդեն ասացի, որ խատուտիկն առաջինն է ոստնել։ Նայեցեք, ահա այնտեղ, անդունդի մյուս կողմում հետքերը երևում են։
+
Ո՛չ բոլորովին միասին,պատասխանեց Զեբը, չկասկածելով, թե ինչու է Կոլհաունն այսպես հարցուփորձ անում։― Ես արդեն ասացի, որ խատուտիկն առաջինն է ոստնել։ Նայեցեք, ահա այնտեղ, անդունդի մյուս կողմում հետքերը երևում են։
  
Տեսնում եմ։
+
Տեսնում եմ։
  
Իսկ մի՞թե չեք տեսնում, որ մուստանգերի ձիու հետքերը խատու-տիկի հետքերի վրա են ընկել։
+
Իսկ մի՞թե չեք տեսնում, որ մուստանգերի ձիու հետքերը խատու-տիկի հետքերի վրա են ընկել։
  
Այո, այո, այդպես է։
+
Այո, այո, այդպես է։
  
Հովատակներից ոչ մեկը մյուս կողմը չի ցատկել։ Ես կարծում եմ ահա ինչպես է եղել։ Երիտասարդ մուստանգերն անդունդ անցնելուց հետո գնդակն ուղղել է այս անասունին։ Դա նույն բանն է, որ մարդ իր ետևից դարբասը փակի։ Տեսնելով, որ իրենց առաջնորդն ընկավ, հովատակները կանգ են առել, ապա ետ վազել։ Ահա և այստեղ, անդունդի երկարությամբ երևում են նրանց հետքերը։
+
Հովատակներից ոչ մեկը մյուս կողմը չի ցատկել։ Ես կարծում եմ ահա ինչպես է եղել։ Երիտասարդ մուստանգերն անդունդ անցնելուց հետո գնդակն ուղղել է այս անասունին։ Դա նույն բանն է, որ մարդ իր ետևից դարբասը փակի։ Տեսնելով, որ իրենց առաջնորդն ընկավ, հովատակները կանգ են առել, ապա ետ վազել։ Ահա և այստեղ, անդունդի երկարությամբ երևում են նրանց հետքերը։
  
Գուցե նրանք անդունդն անցել են մի ուրի՞շ տեղ և հետապնդումը շարունակել։
+
Գուցե նրանք անդունդն անցել են մի ուրի՞շ տեղ և հետապնդումը շարունակել։
  
Եթե այդպես անելու լինեին, ստիպված պիտի տասը մղոն ճանապարհ կտրեին, մինչև այստեղ վերադառնալը․ հինգ մղոն դեպի վեր և նույնքան էլ ետ։ Բայց այդպիսի բան չի եղել, միստր Կոլհաուն։ Մի՛ անհանգստացեք, նրանք այլևս միսս Լուիզային չեն հետապնդել։ Անդունդի մյուս կողմը ոստնելուց հետո նա սլացել է մուստանգերի հետ կողք կողքի․․․ բոլորովին հանգիստ, ինչպես երկու գառնուկ։ Վտանգն անցել է։ Իսկ հիմա նրանք երևի արդեն վերադարձել են այնտեղ, որտեղ մթերքներով լի ֆուրգոնն է կանգնած։
+
Եթե այդպես անելու լինեին, ստիպված պիտի տասը մղոն ճանապարհ կտրեին, մինչև այստեղ վերադառնալը․ հինգ մղոն դեպի վեր և նույնքան էլ ետ։ Բայց այդպիսի բան չի եղել, միստր Կոլհաուն։ Մի՛ անհանգստացեք, նրանք այլևս միսս Լուիզային չեն հետապնդել։ Անդունդի մյուս կողմը ոստնելուց հետո նա սլացել է մուստանգերի հետ կողք կողքի․․․ բոլորովին հանգիստ, ինչպես երկու գառնուկ։ Վտանգն անցել է։ Իսկ հիմա նրանք երևի արդեն վերադարձել են այնտեղ, որտեղ մթերքներով լի ֆուրգոնն է կանգնած։
  
Գնա՛նք ուրեմն,ասաց Կոլհաունն այնպիսի անհամբերությամբ, որ ասես նրա քեռու աղջիկը դեռ էլի վտանգի մեջ լիներ։– Գնա՛նք, միստր Ստումպ։ Վերադառնանք որքան կարելի է արագ։
+
Գնա՛նք ուրեմն,ասաց Կոլհաունն այնպիսի անհամբերությամբ, որ ասես նրա քեռու աղջիկը դեռ էլի վտանգի մեջ լիներ։― Գնա՛նք, միստր Ստումպ։ Վերադառնանք որքան կարելի է արագ։
  
Մի՛ շտապեք խնդրեմ,պատասխանեց Զեբը հանգիստ իջնելով իր զամբիկից և դանակը հանելով։– Մի տասը րոպե սպասեք ինձ։
+
Մի՛ շտապեք խնդրեմ,պատասխանեց Զեբը հանգիստ իջնելով իր զամբիկից և դանակը հանելով։― Մի տասը րոպե սպասեք ինձ։
  
Սպասե՞մ։ Ինչի՞ համար,անհամբեր հարցրեց Կոլհաունը։
+
Սպասե՞մ։ Ինչի՞ համար,անհամբեր հարցրեց Կոլհաունը։
  
Ես պետք է այս հովատակի կաշին քերթեմ։ Տեսեք ի՞նչ գեղեցկություն։ Մեր ավանում ես երևի ամենաքիչը հինգ դոլար կստանամ սրա համար։ Իսկ հինգ դոլարը ամեն օր չես գտնի պրերիայում։
+
Ես պետք է այս հովատակի կաշին քերթեմ։ Տեսեք ի՞նչ գեղեցկություն։ Մեր ավանում ես երևի ամենաքիչը հինգ դոլար կստանամ սրա համար։ Իսկ հինգ դոլարը ամեն օր չես գտնի պրերիայում։
  
Այ, գրո՛ղը տանի ձեր այդ կաշին,սրտնեղած գոչեց Կոլհաունը։– Գնա՛նք։ Ձեռ քաշեք դրանից։
+
Այ, գրո՛ղը տանի ձեր այդ կաշին,սրտնեղած գոչեց Կոլհաունը։― Գնա՛նք։ Ձեռ քաշեք դրանից։
  
Մտքովս էլ չի անցնում,անվրդով սառնարյունությամբ ասաց Զե-բը՝ սուր դանակով ճղելով սպանված հովատակի փորի կաշին։– Դուք կարող եք գնալ, եթե ցանկանում եք, միստր Կոլհաուն, իսկ Զեբ Ստումպը մի քայլ էլ չի անի, մինչև որ այս կաշին իր պառավ զամբիկին չբարձի։
+
Մտքովս էլ չի անցնում,անվրդով սառնարյունությամբ ասաց Զե-բը՝ սուր դանակով ճղելով սպանված հովատակի փորի կաշին։― Դուք կարող եք գնալ, եթե ցանկանում եք, միստր Կոլհաուն, իսկ Զեբ Ստումպը մի քայլ էլ չի անի, մինչև որ այս կաշին իր պառավ զամբիկին չբարձի։
  
Ինձ լսեցեք, Զեբ, ի՞նչ կարիք կա ասելու, որ ես մենակ վերադառ-նամ։ Դուք հո գիտեք, որ ես ճանապարհը չեմ գտնի։
+
Ինձ լսեցեք, Զեբ, ի՞նչ կարիք կա ասելու, որ ես մենակ վերադառ-նամ։ Դուք հո գիտեք, որ ես ճանապարհը չեմ գտնի։
  
Իսկապես որ այդ ճշմարտության նման է։ Բայց ես հո չասացի, որ դուք ճանապարհը կգտնեք։
+
Իսկապես որ այդ ճշմարտության նման է։ Բայց ես հո չասացի, որ դուք ճանապարհը կգտնեք։
  
Ինձ լսեցեք, համառ ծերունի։ Հենց հիմա ինձ համար ժամանակը շատ թանկ է։ Իսկ դուք այս մորթու վրա ամբողջ կես ժամ կկորցնեք։
+
Ինձ լսեցեք, համառ ծերունի։ Հենց հիմա ինձ համար ժամանակը շատ թանկ է։ Իսկ դուք այս մորթու վրա ամբողջ կես ժամ կկորցնեք։
  
Քսան րոպեից էլ քիչ։
+
Քսան րոպեից էլ քիչ։
  
Թեկուզ քսան րոպե։ Ինձ համար քսան րոպեն որքա՜ն ավելի թանկ է հինգ դոլարից։ Դուք ասացիք, չէ՞, որ այդքան է այդ մորթու գինը։ Թողեք այստեղ, ես խոստանում եմ դրա գինը տալ ձեզ։
+
Թեկուզ քսան րոպե։ Ինձ համար քսան րոպեն որքա՜ն ավելի թանկ է հինգ դոլարից։ Դուք ասացիք, չէ՞, որ այդքան է այդ մորթու գինը։ Թողեք այստեղ, ես խոստանում եմ դրա գինը տալ ձեզ։
  
Այդպե՜ս։ Դա հո շատ մեծահոգի բան է։ Միայն թե ես ինչ-որ չեմ ուզում օգտվել ձեր առաջարկությունից։ Դա ստորություն կլինի իմ կողմից՝ փող վերցնել այդպիսի բանի համար, մանավանդ, որ մենք ծանոթներ ենք և միևնույն ճամփով ենք գնալու։ Մյուս կողմից էլ չեմ կարող թողնել, որ հինգդոլարանոց կաշին այստեղ փտի, էլ չեմ ասում, որ մինչև ես առիթ ունենամ նորից այս կողմերը գալու, անգղները կբզկտեն այն։
+
Այդպե՜ս։ Դա հո շատ մեծահոգի բան է։ Միայն թե ես ինչ-որ չեմ ուզում օգտվել ձեր առաջարկությունից։ Դա ստորություն կլինի իմ կողմից՝ փող վերցնել այդպիսի բանի համար, մանավանդ, որ մենք ծանոթներ ենք և միևնույն ճամփով ենք գնալու։ Մյուս կողմից էլ չեմ կարող թողնել, որ հինգդոլարանոց կաշին այստեղ փտի, էլ չեմ ասում, որ մինչև ես առիթ ունենամ նորից այս կողմերը գալու, անգղները կբզկտեն այն։
  
Գրողը տանի, հապա ես ի՞նչ անեմ հիմա։
+
Գրողը տանի, հապա ես ի՞նչ անեմ հիմա։
  
Դուք շտապո՞ւմ եք։ Հը՜մ․․․ Ափսոս, որ ես չեմ կարող ուղեկցել ձեզ․․․ Սպասեք, գտա․ կարիք չկա, որ դուք ինձ սպասեք։ Ինքներդ շա՜տ հեշտու-թյամբ կարող եք խնջույքի տեղի ճանապարհը գտնել։ Նայեցեք այն կողմը, ահա, հորիզոնում մի ծառ է երևում․ տեսնո՞ւմ եք, այն բարձր կաղամախին։
+
Դուք շտապո՞ւմ եք։ Հը՜մ․․․ Ափսոս, որ ես չեմ կարող ուղեկցել ձեզ․․․ Սպասեք, գտա․ կարիք չկա, որ դուք ինձ սպասեք։ Ինքներդ շա՜տ հեշտու-թյամբ կարող եք խնջույքի տեղի ճանապարհը գտնել։ Նայեցեք այն կողմը, ահա, հորիզոնում մի ծառ է երևում․ տեսնո՞ւմ եք, այն բարձր կաղամախին։
  
Այո, տեսնում եմ։
+
Այո, տեսնում եմ։
  
Հը՜մ․․․ ճանաչո՞ւմ եք։ Դա մի հիանալի բույս է, որ ավելի շատ զան-գակատան է նման, քան ծառի։
+
Հը՜մ․․․ ճանաչո՞ւմ եք։ Դա մի հիանալի բույս է, որ ավելի շատ զան-գակատան է նման, քան ծառի։
  
Այո, հիշեցի։ Երբ մենք վայրի զամբիկներին էինք հետապնդում, հենց նրա մոտով անցանք։
+
Այո, հիշեցի։ Երբ մենք վայրի զամբիկներին էինք հետապնդում, հենց նրա մոտով անցանք։
  
Միանգամայն ճշմարիտ է։ Ուրեմն ի՞նչն է խանգարում ձեզ հիմա վերադառնալ այդ նույն ճանապարհով, կաղամախու մոտով և գնալ զամբիկների հետքերով, միայն թե հակառակ ուղղությամբ։ Այդ ձևով դուք կհասնեք խնջույքի վայրը և այնտեղ կտեսնեք միսս Պոյնդեքստերին և ամբողջ ուրախ խումբը, որը խմելիս կլինի այն ֆրանսիական զիբիլը՝ շամպայնը, ինչպես կոչում են։ Եվ թող խմեն` ինչքան ուզում են, միայն թե վիսկին չհիշեն, թե չէ, երբ ես վերադառնամ, կոկորդս թրջելու բան չեմ ունենա։
+
Միանգամայն ճշմարիտ է։ Ուրեմն ի՞նչն է խանգարում ձեզ հիմա վերադառնալ այդ նույն ճանապարհով, կաղամախու մոտով և գնալ զամբիկների հետքերով, միայն թե հակառակ ուղղությամբ։ Այդ ձևով դուք կհասնեք խնջույքի վայրը և այնտեղ կտեսնեք միսս Պոյնդեքստերին և ամբողջ ուրախ խումբը, որը խմելիս կլինի այն ֆրանսիական զիբիլը՝ շամպայնը, ինչպես կոչում են։ Եվ թող խմեն` ինչքան ուզում են, միայն թե վիսկին չհիշեն, թե չէ, երբ ես վերադառնամ, կոկորդս թրջելու բան չեմ ունենա։
  
 
Կոլհաունն արդեն վաղուց չէր լսում ծերունի որսորդի այս փայլուն ճառը։ Հենց որ հեռու հորիզոնում երևացող ծառը ճանաչեց, իսկույն ասպանդակեց իր շեկ նժույգին և քառատրոփ առաջ սլացավ՝ ծերունի Զեբին թողնելով իր գործին։
 
Կոլհաունն արդեն վաղուց չէր լսում ծերունի որսորդի այս փայլուն ճառը։ Հենց որ հեռու հորիզոնում երևացող ծառը ճանաչեց, իսկույն ասպանդակեց իր շեկ նժույգին և քառատրոփ առաջ սլացավ՝ ծերունի Զեբին թողնելով իր գործին։
  
Հովսափա՜թ,գոչեց որսորդը՝ գլուխը բարձրացնելով և նկատելով, որ կապիտանի իզ ու թոզը կորել է։– Առանձին խելք չի հարկավոր հասկանալու համար, թե նա ինչու այդպես գլխապատառ գնաց։ Թեպետև ես այնքան էլ սրամիտ չեմ, բայց ինձ թվում է, թե սա իսկական խանդն է, որ վազում է հետքերով։
+
Հովսափա՜թ,գոչեց որսորդը՝ գլուխը բարձրացնելով և նկատելով, որ կապիտանի իզ ու թոզը կորել է։― Առանձին խելք չի հարկավոր հասկանալու համար, թե նա ինչու այդպես գլխապատառ գնաց։ Թեպետև ես այնքան էլ սրամիտ չեմ, բայց ինձ թվում է, թե սա իսկական խանդն է, որ վազում է հետքերով։
  
 
{{ԵրեքԱստղ}}
 
{{ԵրեքԱստղ}}
Տող 2364. Տող 2364.
 
Բայց ոչինչ էլ չպատահեց։ Թեև երկու ձիավորները տարված էին իրենց զրույցով և շրջապատին չէին լսում, նրանց ձիերի լսողությունն ավելի սուր եղավ, և երբ հոգնած շեկ նժույգը քայլքի անցնելով սմբակով ծանր հարվածեց գետնին, խատուտիկ մուստանգն ու աշխետ նժույգը ետ նայեցին ու բարձր վրնջացին։ Կոլհաունի ծրագիրը տապալվեց։
 
Բայց ոչինչ էլ չպատահեց։ Թեև երկու ձիավորները տարված էին իրենց զրույցով և շրջապատին չէին լսում, նրանց ձիերի լսողությունն ավելի սուր եղավ, և երբ հոգնած շեկ նժույգը քայլքի անցնելով սմբակով ծանր հարվածեց գետնին, խատուտիկ մուստանգն ու աշխետ նժույգը ետ նայեցին ու բարձր վրնջացին։ Կոլհաունի ծրագիրը տապալվեց։
  
Ա՜, դու այստե՞ղ ես, Կա՛շ,գոչեց Լուիզան շուռ գալով դեպի կապիտանը, և նրա ձայնի մեջ հնչեց ո՛չ այնքան զարմանք, որքան սրտնեղություն։– Իսկ որտե՞ղ են հայրիկը, Հենրին ու մյուսները։
+
Ա՜, դու այստե՞ղ ես, Կա՛շ,գոչեց Լուիզան շուռ գալով դեպի կապիտանը, և նրա ձայնի մեջ հնչեց ո՛չ այնքան զարմանք, որքան սրտնեղություն։― Իսկ որտե՞ղ են հայրիկը, Հենրին ու մյուսները։
  
Ինչո՞ւ դու այդ ինձ ես հարցնում, Լո՛ւ։ Ես նրանց մասին այնքան գի-տեմ, որքան դու։
+
Ինչո՞ւ դու այդ ինձ ես հարցնում, Լո՛ւ։ Ես նրանց մասին այնքան գի-տեմ, որքան դու։
  
Մի՞թե։ Ես կարծում էի դու մեզ ընդառաջ ես եկել։ Նրանք նույնպես․․․ Ա՜խ, քո ձին փրփուրի մեջ կորած է։ Նա կարծես նույնքան երկար ճանա-պարհ է կտրել, որքան մեր ձիերը։
+
Մի՞թե։ Ես կարծում էի դու մեզ ընդառաջ ես եկել։ Նրանք նույնպես․․․ Ա՜խ, քո ձին փրփուրի մեջ կորած է։ Նա կարծես նույնքան երկար ճանա-պարհ է կտրել, որքան մեր ձիերը։
  
Այդպես էլ եղել է։ Ես հենց սկզբից նետվեցի քո ետևից, հուսալով, թե քեզ կօգնեմ։
+
Այդպես էլ եղել է։ Ես հենց սկզբից նետվեցի քո ետևից, հուսալով, թե քեզ կօգնեմ։
  
Իսկապե՞ս։ Իսկ ես չգիտեի, որ դու եկել ես մեր ետևից։ Շնորհակալ եմ, Կասսի։ Ես հենց նոր շնորհակալություն էի հայտնում միստր Ջերալդին, որ նույնպես եկել էր իմ ետևից և ինձ ու խատուտիկին անձնվիրաբար փրկեց շատ մեծ անախորժությունից, ավելի ճիշտ՝ սոսկալի վտանգից։ Երևակայիր, մեր ետևից էին ընկել վայրի հովատակները, և մենք փախչում էինք նրանցից՝ տառացիորեն մեր կյանքը փրկելու համար։
+
Իսկապե՞ս։ Իսկ ես չգիտեի, որ դու եկել ես մեր ետևից։ Շնորհակալ եմ, Կասսի։ Ես հենց նոր շնորհակալություն էի հայտնում միստր Ջերալդին, որ նույնպես եկել էր իմ ետևից և ինձ ու խատուտիկին անձնվիրաբար փրկեց շատ մեծ անախորժությունից, ավելի ճիշտ՝ սոսկալի վտանգից։ Երևակայիր, մեր ետևից էին ընկել վայրի հովատակները, և մենք փախչում էինք նրանցից՝ տառացիորեն մեր կյանքը փրկելու համար։
  
Ես այդ գիտեմ։
+
Ես այդ գիտեմ։
  
Նշանակում է, դու տեսե՞լ ես, թե ինչպես էին հալածում մեզ։
+
Նշանակում է, դու տեսե՞լ ես, թե ինչպես էին հալածում մեզ։
  
Ո՛չ։ Ես այդ իմացա հետքերից։
+
Ո՛չ։ Ես այդ իմացա հետքերից։
  
Հետքերի՞ց։ Դու այդ կարողացար որոշել հետքերի՞ց։
+
Հետքերի՞ց։ Դու այդ կարողացար որոշել հետքերի՞ց։
  
Այո շնորհիվ Զեբ Ստումպի տված բացատրությունների։
+
Այո շնորհիվ Զեբ Ստումպի տված բացատրությունների։
  
Օ՜, նա է՞լ քեզ հետ է եղել։ Եվ մինչև որտե՞ղ եք հետևել մեր հետքերին։
+
Օ՜, նա է՞լ քեզ հետ է եղել։ Եվ մինչև որտե՞ղ եք հետևել մեր հետքերին։
  
Մինչ ճեղքվածքը։ Զեբն ասում էր, որ դու ոստնել ես նրա վրայով։ Ճի՞շտ է։
+
Մինչ ճեղքվածքը։ Զեբն ասում էր, որ դու ոստնել ես նրա վրայով։ Ճի՞շտ է։
  
Խատուտիկս ոստնեց։
+
Խատուտիկս ոստնեց։
  
Եվ դու թամբի՞ն էիր։
+
Եվ դու թամբի՞ն էիր։
  
Դե իհարկե։ Ի՞նչ տարօրինակ հարց է, Կասսի,ասաց աղջիկը ծիծաղելով։– Թե՞ կարծում էիր ես պետք է ձիու պոչից կախվեի․․․ Իսկ դու նույնպե՞ս ոստնեցիր,հարցրեց կրեոլուհին հանկարծ ձայնը փոշխելով։– Եվ հետո մեր հետքերո՞վ եկար։
+
Դե իհարկե։ Ի՞նչ տարօրինակ հարց է, Կասսի,ասաց աղջիկը ծիծաղելով։― Թե՞ կարծում էիր ես պետք է ձիու պոչից կախվեի․․․ Իսկ դու նույնպե՞ս ոստնեցիր,հարցրեց կրեոլուհին հանկարծ ձայնը փոշխելով։― Եվ հետո մեր հետքերո՞վ եկար։
  
Ո՛չ, Լու։ Ճեղքվածքից ես եկա ուղիղ այս կողմը, ենթադրելով, որ դու ինձանից շուտ կվերադառնաս։ Եվ ահա այստեղ մենք հանդիպեցինք։
+
Ո՛չ, Լու։ Ճեղքվածքից ես եկա ուղիղ այս կողմը, ենթադրելով, որ դու ինձանից շուտ կվերադառնաս։ Եվ ահա այստեղ մենք հանդիպեցինք։
  
 
Լուիզան կարծես գոհ եղավ այդ պատասխանից։
 
Լուիզան կարծես գոհ եղավ այդ պատասխանից։
  
Ախ, այդպե՜ս։ Լավ է, որ հասար մեր ետևից։ Մենք դանդաղ էինք գնում։ Խեղճ խատուտիկս շատ է հոգնել։ Չգիտեմ, թե ինչպես պիտի Լեոնա հասնի․․․
+
Ախ, այդպե՜ս։ Լավ է, որ հասար մեր ետևից։ Մենք դանդաղ էինք գնում։ Խեղճ խատուտիկս շատ է հոգնել։ Չգիտեմ, թե ինչպես պիտի Լեոնա հասնի․․․
  
 
Կոլհաունին հանդիպելու րոպեից մուստանգերը ոչ մի խոսք չէր ասել։ Առանց նկատելի ափսոսանքի նա թողել էր դեռատի կրեոլուհու ընկերությունը և լուռ առաջ էր ընկել նորից վերադառնալով ուղեցույցի իր դերին։
 
Կոլհաունին հանդիպելու րոպեից մուստանգերը ոչ մի խոսք չէր ասել։ Առանց նկատելի ափսոսանքի նա թողել էր դեռատի կրեոլուհու ընկերությունը և լուռ առաջ էր ընկել նորից վերադառնալով ուղեցույցի իր դերին։
Տող 2412. Տող 2412.
 
Ինջ ամրոցի հյուրանոցը թեպետև ավանի ամենամեծ շենքն էր, բայց և այնպես մի առանձին երևելի բան չէր։ Նրա արտաքին տեսքը հազիվ թե որևէ ճարտարապետական ոճի հավակնություն ունենար։ Դա «Т» տառի ձև տված մի շենք էր՝ կառուցված տաշված գերաններով։ Շենքի երկայնակի մասում սենյակներ էին եկվորների համար, իսկ լայնակի մասը մի մեծ շենք էր, որտեղ գտնվում էր բուֆետը, կամ, ինչպես կոչում են Ամերիկայում, բարը։ Այստեղ խմում էին, ծխում և առանց քաշվելու թքում հատակին։
 
Ինջ ամրոցի հյուրանոցը թեպետև ավանի ամենամեծ շենքն էր, բայց և այնպես մի առանձին երևելի բան չէր։ Նրա արտաքին տեսքը հազիվ թե որևէ ճարտարապետական ոճի հավակնություն ունենար։ Դա «Т» տառի ձև տված մի շենք էր՝ կառուցված տաշված գերաններով։ Շենքի երկայնակի մասում սենյակներ էին եկվորների համար, իսկ լայնակի մասը մի մեծ շենք էր, որտեղ գտնվում էր բուֆետը, կամ, ինչպես կոչում են Ամերիկայում, բարը։ Այստեղ խմում էին, ծխում և առանց քաշվելու թքում հատակին։
  
Հյուրանոցի մուտքի առաջ գագաթը սղոցած կաղնի ծառից կախված՝ ճոճվում էր մի ցուցանակ, որի վրա երկու երեսին պատկերված էր այդ կողմերում մեծ հռչակ ստացած մի հերոս՝ գեներալ Զախարի Թեյլորը<ref>Զախարի Թեյլոր (1786–1850) ամերիկացի գեներալ, որ մասնակցել է մեքսիկական պատերազմին (1846–1848)։ Հետագայում՝ ԱՄՆ-ի նախագահ։</ref>։ Պատկերի տակ գրված էր հյուրանոցի անունը՝ «Բարի գալուստ»։
+
Հյուրանոցի մուտքի առաջ գագաթը սղոցած կաղնի ծառից կախված՝ ճոճվում էր մի ցուցանակ, որի վրա երկու երեսին պատկերված էր այդ կողմերում մեծ հռչակ ստացած մի հերոս՝ գեներալ Զախարի Թեյլորը<ref>Զախարի Թեյլոր (1786―1850) ամերիկացի գեներալ, որ մասնակցել է մեքսիկական պատերազմին (1846―1848)։ Հետագայում՝ ԱՄՆ-ի նախագահ։</ref>։ Պատկերի տակ գրված էր հյուրանոցի անունը՝ «Բարի գալուստ»։
  
 
Եթե դուք երբևիցե ճամփորդել եք Ամերիկայի հարավային կամ հարավարևմտյան նահանգներով, բուֆետի նկարագրության կարիք չեք զգա։ Այդ դեպքում ոչ մի բան ձեր հիշողությունից չի ջնջի հյուրանոցի պանդոկը, որտեղ դուք դժբախտություն եք ունեցել կանգ առնելու։ Վաճառասեղանը սենյակով մեկ ձգվում է պատի երկարությամբ, որի վրա աչքի են ընկնում երկար դարակները, և այդ դարակներին շարված են գրաֆիններ ու շշեր, որոնք պարունակում են ոչ միայն ծիածանի բոլոր գույների, այլև նրանց ամեն տեսակ զուգորդությունների հեղուկներ։ Վաճառասեղանի ետևը այս ու այն կողմն է շարժվում մի պերճաշուք երիտասարդ, այսպես կոչված՝ բարմենը։ Միայն թե դուք նրան պանդոկապան չկոչեք, թե չէ՝ կարող եք շշի հարված ստանալ ձեր ատամներին։ Այդ պերճաշուք երիտասարդ ջենտլմենը հագել է երկնագույն սատինե բլուզ կամ սպիտակ քաթանից կարված բաճկոն և կամ պարզապես լինոբատիստե վերնաշապիկ՝ Աստված գիտե, թե երբ ծալազարդված ժանյակներով։ Այդ պերճաշուք երիտասարդը ձեզ համար «շերրի կոբլեր» խառնելով նայում է ուղիղ ձեր աչքերի մեջ և ձեզ հետ խոսում քաղաքականության մասին, մինչդեռ սառույցը, գինին ու ջուրը, բաժակից բաժակ թափվելով, կայծկլտում են ու նրա թիկունքում ստեղծում ծիածանի պես մի բան և կամ նրա սղալած գլուխը շրջապատող լուսապսակ։ Եթե դուք ճամփորդել եք Ամերիկայի Հարավային նահանգներով, իհարկե, չեք մոռացել նրան։ Իսկ եթե այդպես է, ապա իմ խոսքերը ձեզ կհիշեցնեն նրան և իր շրջապատը պանդոկը, որ նա կառավարում է դարակների և գույնզգույն շշերի մեջ։ Դուք կհիշեք վաճառասեղանը, սպիտակ ավազով ծածկված հատակը, որտեղ երբեմն սիգարի մնացորդներ են լինում թափված, և երևում են դարչնագույն թուքեր։ Դուք կհիշեք նաև անանուխի, օշինդրի օղու և կիտրոնի կեղևի հոտը, սովորական սև ճանճերի, մսի ճանճերի և ցավագին խայթող մոծակների պարսերի բզզոցը։ Այս ամենը պետք է մեխված լինեն ձեր հիշողության մեջ։
 
Եթե դուք երբևիցե ճամփորդել եք Ամերիկայի հարավային կամ հարավարևմտյան նահանգներով, բուֆետի նկարագրության կարիք չեք զգա։ Այդ դեպքում ոչ մի բան ձեր հիշողությունից չի ջնջի հյուրանոցի պանդոկը, որտեղ դուք դժբախտություն եք ունեցել կանգ առնելու։ Վաճառասեղանը սենյակով մեկ ձգվում է պատի երկարությամբ, որի վրա աչքի են ընկնում երկար դարակները, և այդ դարակներին շարված են գրաֆիններ ու շշեր, որոնք պարունակում են ոչ միայն ծիածանի բոլոր գույների, այլև նրանց ամեն տեսակ զուգորդությունների հեղուկներ։ Վաճառասեղանի ետևը այս ու այն կողմն է շարժվում մի պերճաշուք երիտասարդ, այսպես կոչված՝ բարմենը։ Միայն թե դուք նրան պանդոկապան չկոչեք, թե չէ՝ կարող եք շշի հարված ստանալ ձեր ատամներին։ Այդ պերճաշուք երիտասարդ ջենտլմենը հագել է երկնագույն սատինե բլուզ կամ սպիտակ քաթանից կարված բաճկոն և կամ պարզապես լինոբատիստե վերնաշապիկ՝ Աստված գիտե, թե երբ ծալազարդված ժանյակներով։ Այդ պերճաշուք երիտասարդը ձեզ համար «շերրի կոբլեր» խառնելով նայում է ուղիղ ձեր աչքերի մեջ և ձեզ հետ խոսում քաղաքականության մասին, մինչդեռ սառույցը, գինին ու ջուրը, բաժակից բաժակ թափվելով, կայծկլտում են ու նրա թիկունքում ստեղծում ծիածանի պես մի բան և կամ նրա սղալած գլուխը շրջապատող լուսապսակ։ Եթե դուք ճամփորդել եք Ամերիկայի Հարավային նահանգներով, իհարկե, չեք մոռացել նրան։ Իսկ եթե այդպես է, ապա իմ խոսքերը ձեզ կհիշեցնեն նրան և իր շրջապատը պանդոկը, որ նա կառավարում է դարակների և գույնզգույն շշերի մեջ։ Դուք կհիշեք վաճառասեղանը, սպիտակ ավազով ծածկված հատակը, որտեղ երբեմն սիգարի մնացորդներ են լինում թափված, և երևում են դարչնագույն թուքեր։ Դուք կհիշեք նաև անանուխի, օշինդրի օղու և կիտրոնի կեղևի հոտը, սովորական սև ճանճերի, մսի ճանճերի և ցավագին խայթող մոծակների պարսերի բզզոցը։ Այս ամենը պետք է մեխված լինեն ձեր հիշողության մեջ։
Տող 2425. Տող 2425.
 
Ատլանտիկի ափերի նույնիսկ խոշոր քաղաքներում ակումբն ամենևին էլ անհրաժեշտություն չէ։ Հյուրանոցներում չափավոր գները, նրանց հիանալի խոհանոցը և նրբագեղ կահավորությունը խանգարում են ակումբների բարգավաճմանը, որոնք Ամերիկայում կուչ են գալիս ու պիտի կուչ գան որպես նրան խորթ բաներ։
 
Ատլանտիկի ափերի նույնիսկ խոշոր քաղաքներում ակումբն ամենևին էլ անհրաժեշտություն չէ։ Հյուրանոցներում չափավոր գները, նրանց հիանալի խոհանոցը և նրբագեղ կահավորությունը խանգարում են ակումբների բարգավաճմանը, որոնք Ամերիկայում կուչ են գալիս ու պիտի կուչ գան որպես նրան խորթ բաներ։
  
Այս դիտողությունը, սակայն, գլխավորապես վերաբերում է հարավային ու հարավարևմտյան քաղաքներին, որտեղ պանդոկներն ու բարերը տեսակցությունների և հանգստի սիրած վայրերն են։ Այստեղ շատ խայտաբղետ հասարակություն է հավաքվում։ Գոռոզ ագարակատերը չի խորշում,որովհետև չի համարձակվի խորշել,գինի խմել չքավոր մարդկանց հետ միասին, որոնք հաճախ հենց իր նման գոռոզ են լինում։ «-Բարի գալուստ» հյուրանոցի բարում կարելի է հանդիպել ավաններում եղած բոլոր դասակարգերի ու զբաղմունքների ներկայացուցիչների, միայն թե ո՛չ գյուղացիների․ այդ կողմերում գյուղացիներ չկան։ Գյուղացիներ չկան Միացյալ Նահանգներում, չկան և Տեխասում։
+
Այս դիտողությունը, սակայն, գլխավորապես վերաբերում է հարավային ու հարավարևմտյան քաղաքներին, որտեղ պանդոկներն ու բարերը տեսակցությունների և հանգստի սիրած վայրերն են։ Այստեղ շատ խայտաբղետ հասարակություն է հավաքվում։ Գոռոզ ագարակատերը չի խորշում,որովհետև չի համարձակվի խորշել,գինի խմել չքավոր մարդկանց հետ միասին, որոնք հաճախ հենց իր նման գոռոզ են լինում։ «-Բարի գալուստ» հյուրանոցի բարում կարելի է հանդիպել ավաններում եղած բոլոր դասակարգերի ու զբաղմունքների ներկայացուցիչների, միայն թե ո՛չ գյուղացիների․ այդ կողմերում գյուղացիներ չկան։ Գյուղացիներ չկան Միացյալ Նահանգներում, չկան և Տեխասում։
  
 
Երևի այն օրվանից, ինչ Դոֆերը կախել էր իր ցուցանակը, նրա բարում դեռ երբեք այնքան շատ հաճախորդ չէր հավաքվել, որքան մեր նկարագրած խնջույքից հետո, երբ նրա մասնակիցները երեկոյան վերադարձան Ինջ ամրոց։
 
Երևի այն օրվանից, ինչ Դոֆերը կախել էր իր ցուցանակը, նրա բարում դեռ երբեք այնքան շատ հաճախորդ չէր հավաքվել, որքան մեր նկարագրած խնջույքից հետո, երբ նրա մասնակիցները երեկոյան վերադարձան Ինջ ամրոց։
Տող 2437. Տող 2437.
 
Զրույցը միանգամայն անբռնազբոսիկ բնույթ ուներ, կարծես բոլորը երիտասարդ լեյտենանտներ էին։ Նրանք խոսում էին օրվա դեպքերի մասին։
 
Զրույցը միանգամայն անբռնազբոսիկ բնույթ ուներ, կարծես բոլորը երիտասարդ լեյտենանտներ էին։ Նրանք խոսում էին օրվա դեպքերի մասին։
  
Ասացեք խնդրեմ, մայոր,հարցրեց Հենկոկը,ձեզ հայտնի՞ է արդյոք, թե որտե՞ղ էր միսս Պոյնդեքստերը։
+
Ասացեք խնդրեմ, մայոր,հարցրեց Հենկոկը,ձեզ հայտնի՞ է արդյոք, թե որտե՞ղ էր միսս Պոյնդեքստերը։
  
Ես որտեղի՞ց պիտի իմանամ,պատասխանեց այն սպան, որին ուղղված էր հարցը։ Դուք այդ հարցրեք նրա ազգական միստր Կասսի Կոլհաունին։
+
Ես որտեղի՞ց պիտի իմանամ,պատասխանեց այն սպան, որին ուղղված էր հարցը։ Դուք այդ հարցրեք նրա ազգական միստր Կասսի Կոլհաունին։
  
Նրան հարցրել ենք, բայց մի կարգին բան չիմացանք։ Կարծես նա մեզանից ավելի բան չգիտե։ Կոլհաունը նրանց հանդիպել է վերադառնալիս, այն էլ մեր իջևանած տեղից ոչ հեռու։ Բայց նրանք շատ երկար ժամանակ էին բացակա, և նրանց փրփրամխած ձիերից երևում էր, որ շատ հեռու են գնացել։ Այդքան ժամանակում նրանք կարող էին հասնել մինչև Ռիո Գրանդե և նույնիսկ ավելի հեռու։
+
Նրան հարցրել ենք, բայց մի կարգին բան չիմացանք։ Կարծես նա մեզանից ավելի բան չգիտե։ Կոլհաունը նրանց հանդիպել է վերադառնալիս, այն էլ մեր իջևանած տեղից ոչ հեռու։ Բայց նրանք շատ երկար ժամանակ էին բացակա, և նրանց փրփրամխած ձիերից երևում էր, որ շատ հեռու են գնացել։ Այդքան ժամանակում նրանք կարող էին հասնել մինչև Ռիո Գրանդե և նույնիսկ ավելի հեռու։
  
Դուք ուշադրություն դարձրի՞ք Կոլհաունի դեմքին, երբ նա վերադարձավ,հարցրեց հետևազորի կապիտանը։– Մթնել էր ամպի պես, և, ըստ երևույթին, ինչ-որ խիստ անհաճո բան նրան անհանգստացնում էր։
+
Դուք ուշադրություն դարձրի՞ք Կոլհաունի դեմքին, երբ նա վերադարձավ,հարցրեց հետևազորի կապիտանը։― Մթնել էր ամպի պես, և, ըստ երևույթին, ինչ-որ խիստ անհաճո բան նրան անհանգստացնում էր։
  
Այո, նա իսկապես շատ վհատ էր երևում,պատասխանեց մայորը։– Բայց հույսով եմ, կապիտան Սլոումեն, դուք այդ չեք վերագրում․․․
+
Այո, նա իսկապես շատ վհատ էր երևում,պատասխանեց մայորը։― Բայց հույսով եմ, կապիտան Սլոումեն, դուք այդ չեք վերագրում․․․
  
․․․Խանդի՞։ Ես դրան չեմ կասկածում։ Ուրիշ բան լինել չի կարող։
+
․․․Խանդի՞։ Ես դրան չեմ կասկածում։ Ուրիշ բան լինել չի կարող։
  
Ինչպե՞ս, Մորիս մուստանգերի՞ն է խանդում։ Ի՜նչ եք ասում։ Ան-կարելի՛ է։ Համենայնդեպս ճշմարտանման չէ։
+
Ինչպե՞ս, Մորիս մուստանգերի՞ն է խանդում։ Ի՜նչ եք ասում։ Ան-կարելի՛ է։ Համենայնդեպս ճշմարտանման չէ։
  
Բայց ինչո՞ւ, մայոր։
+
Բայց ինչո՞ւ, մայոր։
  
Թանկագին Սլոումեն, Լուիզա Պոյնդեքստերը լեդի է, իսկ Մորիս Ջերալդը․․․
+
Թանկագին Սլոումեն, Լուիզա Պոյնդեքստերը լեդի է, իսկ Մորիս Ջերալդը․․․
  
Գուցե և ջենտլմեն է․ չէ՞ որ արտաքինը խաբուսիկ է լինում։
+
Գուցե և ջենտլմեն է․ չէ՞ որ արտաքինը խաբուսիկ է լինում։
  
Թո՛ւ,արհամարհանքով ասաց Կրոսմենը,ձիավաճա՞ռ։ Մայորն իրավացի է, դա ճշմարտանման չէ։
+
Թո՛ւ,արհամարհանքով ասաց Կրոսմենը,ձիավաճա՞ռ։ Մայորն իրավացի է, դա ճշմարտանման չէ։
  
Ա՜խ, ջենտլմեննե՛ր,շարունակեց հետևակի սպան՝ գլուխը բազ-մանշանակ օրորելով։– Դուք միսս Պոյնդեքստերին այնպես չեք ճանաչում, ինչպես ես։ Դա շատ տարօրինակ աղջիկ է, եթե չասենք ավելին։ Երևի դուք է՞լ նկատել եք այդ։
+
Ա՜խ, ջենտլմեննե՛ր,շարունակեց հետևակի սպան՝ գլուխը բազ-մանշանակ օրորելով։― Դուք միսս Պոյնդեքստերին այնպես չեք ճանաչում, ինչպես ես։ Դա շատ տարօրինակ աղջիկ է, եթե չասենք ավելին։ Երևի դուք է՞լ նկատել եք այդ։
  
Ի՜նչ եք ասում, Սլոումեն,ասաց մայորը քմծիծաղելով։– Դուք կարծես բամբասանքի սեր ունեք։ Երևի հենց դո՞ւք եք սիրահարվել միսս Պոյնդեքստերին, չնայած կնատյաց եք ձևանում։ Խանդեիք նրան լեյտենանտ Հենկոկի կամ Կրոսմենի նկատմամբ, եթե նրա սրտին ուրիշը չլիներ տիրած, այդ դեռ էլի հասկանալի կլիներ, բայց մի հասարակ մուստանգերի․․․
+
Ի՜նչ եք ասում, Սլոումեն,ասաց մայորը քմծիծաղելով։― Դուք կարծես բամբասանքի սեր ունեք։ Երևի հենց դո՞ւք եք սիրահարվել միսս Պոյնդեքստերին, չնայած կնատյաց եք ձևանում։ Խանդեիք նրան լեյտենանտ Հենկոկի կամ Կրոսմենի նկատմամբ, եթե նրա սրտին ուրիշը չլիներ տիրած, այդ դեռ էլի հասկանալի կլիներ, բայց մի հասարակ մուստանգերի․․․
  
Այդ մուստանգերը իռլանդացի է, մայոր։ Եվ ես հիմք ունեմ ենթադրելու, որ նա․․․
+
Այդ մուստանգերը իռլանդացի է, մայոր։ Եվ ես հիմք ունեմ ենթադրելու, որ նա․․․
  
Ով էլ որ լինի,ընդհատեց մայորը մի հայացք գցելով դռան վրա։– Ահա և նա, թող հենց ինքն էլ պատասխան տա մեզ․ նա պարզասիրտ տղա է, և դուք նրանից կիմանաք ամեն բան, ինչ, ըստ երևույթին, շատ է հետաքրքրում ձեզ։
+
Ով էլ որ լինի,ընդհատեց մայորը մի հայացք գցելով դռան վրա։― Ահա և նա, թող հենց ինքն էլ պատասխան տա մեզ․ նա պարզասիրտ տղա է, և դուք նրանից կիմանաք ամեն բան, ինչ, ըստ երևույթին, շատ է հետաքրքրում ձեզ։
  
Հազիվ թե,մրմնջաց Սլոումենը, երբ Հենկոկը և էլի երկու-երեք սպա ուղղվեցին դեպի մուստանգերը՝ մտադիր լինելով հետևել մայորի խորհրդին։
+
Հազիվ թե,մրմնջաց Սլոումենը, երբ Հենկոկը և էլի երկու-երեք սպա ուղղվեցին դեպի մուստանգերը՝ մտադիր լինելով հետևել մայորի խորհրդին։
  
 
Ավազածածկ հատակին քայլելով՝ Մորիսը լուռ մոտեցավ վաճառասեղանին։
 
Ավազածածկ հատակին քայլելով՝ Մորիսը լուռ մոտեցավ վաճառասեղանին։
  
Խնդրեմ մի բաժակ ջրախառն վիսկի տաք,համեստորեն դիմեց նա պանդոկատիրոջը։
+
Խնդրեմ մի բաժակ ջրախառն վիսկի տաք,համեստորեն դիմեց նա պանդոկատիրոջը։
  
Ջրախառն վիսկի՞,չոր-չոր կրկնեց գերմանացին։– Դուք ջրախառն վիսկի՞ եք ուզում։ Բաժակը երկու պեննի արժե։
+
Ջրախառն վիսկի՞,չոր-չոր կրկնեց գերմանացին։― Դուք ջրախառն վիսկի՞ եք ուզում։ Բաժակը երկու պեննի արժե։
  
Ես չեմ հարցնում, թե ինչ արժե,պատասխանեց մուստանգերը։ Ես ձեզ խնդրում եմ մի բաժակ ջրախառն վիսկի տալ։ Ունե՞ք արդյոք։
+
Ես չեմ հարցնում, թե ինչ արժե,պատասխանեց մուստանգերը։ Ես ձեզ խնդրում եմ մի բաժակ ջրախառն վիսկի տալ։ Ունե՞ք արդյոք։
  
Այո՛, այո՛,շտապեց պատասխանել գերմանացին՝ մուստանգերի խիստ տոնից վախեցած։– Որքան կուզեք, խնդրեմ, որքան կուզեք ջրախառն վիսկի տամ։
+
Այո՛, այո՛,շտապեց պատասխանել գերմանացին՝ մուստանգերի խիստ տոնից վախեցած։― Որքան կուզեք, խնդրեմ, որքան կուզեք ջրախառն վիսկի տամ։
  
 
Այն ժամանակ, երբ պանդոկի տնօրենը վիսկի էր լցնում, մուստանգերը սիրալիր պատասխանեց սպաների ողջույնին։ Նա շատերի հետ ծանոթ էր, որովհետև հաճախ էր գործով ամրոց գալիս։
 
Այն ժամանակ, երբ պանդոկի տնօրենը վիսկի էր լցնում, մուստանգերը սիրալիր պատասխանեց սպաների ողջույնին։ Նա շատերի հետ ծանոթ էր, որովհետև հաճախ էր գործով ամրոց գալիս։
Տող 2487. Տող 2487.
 
Իրեն հատուկ ամբարտավան տեսքով մոտենալով զինվորականների ու քաղաքացիական անձանց խմբին՝ Կասսի Կոլհաունը ողջունեց նրանց այնպես, ինչպես սովորաբար ողջունում են մարդիկ, երբ ամբողջ օրը միասին են անցկացրել և բաժանվել են միայն կարճ ժամանակով։ Եթե պաշտոնաթող կապիտանը բոլորովին հարբած էլ չէր, համենայնդեպս լավ կոնծած էր։ Նրա աչքերը տարօրինակ փայլ ունեին, դեմքը՝ անբնական գունատ էր, գլխարկը թեք էր դրել գլխին, և նրա տակից ճակատին էին թափվել երկու-երեք փունջ մազեր․ պարզ էր, որ նա հարկ եղածից ավելի էր խմել։
 
Իրեն հատուկ ամբարտավան տեսքով մոտենալով զինվորականների ու քաղաքացիական անձանց խմբին՝ Կասսի Կոլհաունը ողջունեց նրանց այնպես, ինչպես սովորաբար ողջունում են մարդիկ, երբ ամբողջ օրը միասին են անցկացրել և բաժանվել են միայն կարճ ժամանակով։ Եթե պաշտոնաթող կապիտանը բոլորովին հարբած էլ չէր, համենայնդեպս լավ կոնծած էր։ Նրա աչքերը տարօրինակ փայլ ունեին, դեմքը՝ անբնական գունատ էր, գլխարկը թեք էր դրել գլխին, և նրա տակից ճակատին էին թափվել երկու-երեք փունջ մազեր․ պարզ էր, որ նա հարկ եղածից ավելի էր խմել։
  
Եկեք խմե՞նք, ջենտլմեննե՛ր,վաճառասեղանին մոտենալով դարձավ նա մայորին և նրան շրջապատողներին։– Եվ խմենք շատ պինդ, ինչպես պետքն է, որպեսզի ծերունի «Դոններվետերը» չկարողանա ասել, թե իզուր տեղն է լույս վառում մեզ համար։ Հրավիրում եմ բոլորի՛դ։
+
Եկեք խմե՞նք, ջենտլմեննե՛ր,վաճառասեղանին մոտենալով դարձավ նա մայորին և նրան շրջապատողներին։― Եվ խմենք շատ պինդ, ինչպես պետքն է, որպեսզի ծերունի «Դոններվետերը» չկարողանա ասել, թե իզուր տեղն է լույս վառում մեզ համար։ Հրավիրում եմ բոլորի՛դ։
  
Խմե՛նք, խմե՛նք,լսվեցին մի քանի ձայներ։
+
Խմե՛նք, խմե՛նք,լսվեցին մի քանի ձայներ։
  
Իսկ դո՞ւք, մայոր։
+
Իսկ դո՞ւք, մայոր։
  
Հաճույքով, կապիտան Կոլհաուն։
+
Հաճույքով, կապիտան Կոլհաուն։
  
 
Ընդունված սովորության համաձայն խմելու պատրաստվող ամբողջ խումբը շարվեց վաճառասեղանի առաջ, և յուրաքանչյուրը խմիչք պատվիրեց իր ճաշակով։ Այնքան տեսակի խմիչքի անուն տրվեց, որքան մարդ կար այդ խմբում։ Ինքը՝ Կոլհաունը գոռաց․
 
Ընդունված սովորության համաձայն խմելու պատրաստվող ամբողջ խումբը շարվեց վաճառասեղանի առաջ, և յուրաքանչյուրը խմիչք պատվիրեց իր ճաշակով։ Այնքան տեսակի խմիչքի անուն տրվեց, որքան մարդ կար այդ խմբում։ Ինքը՝ Կոլհաունը գոռաց․
  
Բրենդի,և իսկույն էլ ավելացրեց,և մի քիչ էլ վիսկի խառնեցեք։
+
Բրենդի,և իսկույն էլ ավելացրեց,և մի քիչ էլ վիսկի խառնեցեք։
  
Բրենդին և վիսկին ձե՞ր պատվերն է,միստր Կոլհաուն,հարցրեց պանդոկի տնօրենը վաճառասեղանի վրայով հաճոյակատար կռանալով դեպի այն մարդը, որին բոլորը համարում էին խոշոր կալվածքի բաժնետեր։
+
Բրենդին և վիսկին ձե՞ր պատվերն է,միստր Կոլհաուն,հարցրեց պանդոկի տնօրենը վաճառասեղանի վրայով հաճոյակատար կռանալով դեպի այն մարդը, որին բոլորը համարում էին խոշոր կալվածքի բաժնետեր։
  
Արագ շարժվի՛ր, հիմար գերմանացի։ Չլսեցի՞ր, ասացի՝ բրենդի։
+
Արագ շարժվի՛ր, հիմար գերմանացի։ Չլսեցի՞ր, ասացի՝ բրենդի։
  
Շատ լավ, հերր<ref>Հերր (գերմ․) պարոն։</ref> Կոլհաուն, շատ լավ։ Բրենդի և վիսկի, բրենդի և վիսկի,կրկնեց գերմանացին՝ շտապելով գրաֆինը դնել կոպիտ այցելուի առաջ։
+
Շատ լավ, հերր<ref>Հերր (գերմ․) պարոն։</ref> Կոլհաուն, շատ լավ։ Բրենդի և վիսկի, բրենդի և վիսկի,կրկնեց գերմանացին՝ շտապելով գրաֆինը դնել կոպիտ այցելուի առաջ։
 
Մայորի խումբը, որ միացել էր արդեն իսկ վաճառասեղանի առաջ կանգնած երկու-երեք հաճախորդին, բոլորովին ազատ տեղ չէր թողել։
 
Մայորի խումբը, որ միացել էր արդեն իսկ վաճառասեղանի առաջ կանգնած երկու-երեք հաճախորդին, բոլորովին ազատ տեղ չէր թողել։
  
 
Պատահաբա՞ր էր արդյոք, թե դիտմամբ, համենայնդեպս Կոլհաունը, տեղ գրավելով ծայրում, ընկավ Մորիս Ջերալդի մոտ, որը մի կողմում հանգիստ կանգնած ջրախառն վիսկի էր խմում և սիգար ծխում։ Նրանք երկուսն էլ կարծես թե իրար չէին նկատում։
 
Պատահաբա՞ր էր արդյոք, թե դիտմամբ, համենայնդեպս Կոլհաունը, տեղ գրավելով ծայրում, ընկավ Մորիս Ջերալդի մոտ, որը մի կողմում հանգիստ կանգնած ջրախառն վիսկի էր խմում և սիգար ծխում։ Նրանք երկուսն էլ կարծես թե իրար չէին նկատում։
  
Կենա՜ց,գոռաց Կոլհաունը՝ իր բաժակը վերցնելով վաճառասեղանի վրայից։
+
Կենա՜ց,գոռաց Կոլհաունը՝ իր բաժակը վերցնելով վաճառասեղանի վրայից։
  
Առաջարկեցե՛ք,լսվեցին մի քանի ձայներ։
+
Առաջարկեցե՛ք,լսվեցին մի քանի ձայներ։
  
Կեցցե՛ Ամերիկան ամերիկացիների համար, և թող չքվեն բոլոր օտարերկրացի եկվորները, մանավանդ՝ նզովյալ իռլանդացիները։
+
Կեցցե՛ Ամերիկան ամերիկացիների համար, և թող չքվեն բոլոր օտարերկրացի եկվորները, մանավանդ՝ նզովյալ իռլանդացիները։
  
 
Այս վիրավորական կենացն առաջարկելով՝ Կոլհաունը մի քայլ արեց դեպի ետ և արմունկով հրեց մուստանգերին, որը հենց նոր բաժակը մոտեցրել էր շրթունքներին։
 
Այս վիրավորական կենացն առաջարկելով՝ Կոլհաունը մի քայլ արեց դեպի ետ և արմունկով հրեց մուստանգերին, որը հենց նոր բաժակը մոտեցրել էր շրթունքներին։
Տող 2522. Տող 2522.
 
Բոլոր ներկաները սպասում էին, որ Մորիսն իսկույն կհարձակվի վիրավորանք հասցնողի վրա։ Բայց նրանք հիասթափված և նույնիսկ զարմացած էին, որ մուստանգերը հապաղում էր։ Ոմանք նույնիսկ մտածում էին, թե նա լուռ ու մունջ կուլ կտա այդ վիրավորանքը։
 
Բոլոր ներկաները սպասում էին, որ Մորիսն իսկույն կհարձակվի վիրավորանք հասցնողի վրա։ Բայց նրանք հիասթափված և նույնիսկ զարմացած էին, որ մուստանգերը հապաղում էր։ Ոմանք նույնիսկ մտածում էին, թե նա լուռ ու մունջ կուլ կտա այդ վիրավորանքը։
  
Եթե սա լռեց,շշնջաց Հենկոկը Սլոումենի ականջին,արժե վզակոթին տալով դուրս շպրտել այստեղից։
+
Եթե սա լռեց,շշնջաց Հենկոկը Սլոումենի ականջին,արժե վզակոթին տալով դուրս շպրտել այստեղից։
  
Մի՛ անհանգստացեք,նույնպես շշուկով պատասխանեց հետևազորայինը։– Այդպիսի բան չի լինի։ Ես, ինչպես գիտեք, գրազ գալ չեմ սիրում, բայց ահա, իմ մեկ ամսվա ռոճիկն եմ դնում, եթե մուստանգերը չհասցնի ինչպես պետքն է։ Եվ էլի նույնքան դնում եմ ասելով, որ Կասսի Կոլհաունն ուրախ չի լինի այդպիսի հակառակորդի հանդիպելու համար, թեև այս րոպեին կարծես թե Ջերալդին ավելի շատ իր վերնաշապիկն է անհանգստացնում, քան թե կրած վիրավորանքը։ Ի՜նչ պտուղ է նա։
+
Մի՛ անհանգստացեք,նույնպես շշուկով պատասխանեց հետևազորայինը։― Այդպիսի բան չի լինի։ Ես, ինչպես գիտեք, գրազ գալ չեմ սիրում, բայց ահա, իմ մեկ ամսվա ռոճիկն եմ դնում, եթե մուստանգերը չհասցնի ինչպես պետքն է։ Եվ էլի նույնքան դնում եմ ասելով, որ Կասսի Կոլհաունն ուրախ չի լինի այդպիսի հակառակորդի հանդիպելու համար, թեև այս րոպեին կարծես թե Ջերալդին ավելի շատ իր վերնաշապիկն է անհանգստացնում, քան թե կրած վիրավորանքը։ Ի՜նչ պտուղ է նա։
  
 
Մինչ սրանք այսպես փսփսում էին իրար հետ, այն մարդը, որ բոլորի ուշադրության կենտրոնն էր, անվրդով կանգնած էր վաճառասեղանի առաջ։ Նա ցած դրեց իր բաժակը, գրպանից հանեց մետաքսե թաշկինակը և սկսեց սրբել վերնաշապկի ասեղնագործած կուրծքը։
 
Մինչ սրանք այսպես փսփսում էին իրար հետ, այն մարդը, որ բոլորի ուշադրության կենտրոնն էր, անվրդով կանգնած էր վաճառասեղանի առաջ։ Նա ցած դրեց իր բաժակը, գրպանից հանեց մետաքսե թաշկինակը և սկսեց սրբել վերնաշապկի ասեղնագործած կուրծքը։
Տող 2532. Տող 2532.
 
Երկար սպասելու հարկ չեղավ․ այդ ամբողջ դիպվածը, ներառյալ նաև իրար հետ փսփսոցը, մի քսան վայրկյանից ավելի չտևեց, որից հետո սկսվեց գործողությունը, ավելի շուտ՝ հնչեցին բառեր, որոնք նախաբանն էին․
 
Երկար սպասելու հարկ չեղավ․ այդ ամբողջ դիպվածը, ներառյալ նաև իրար հետ փսփսոցը, մի քսան վայրկյանից ավելի չտևեց, որից հետո սկսվեց գործողությունը, ավելի շուտ՝ հնչեցին բառեր, որոնք նախաբանն էին․
  
Ես իռլանդացի եմ,ասաց մուստանգերը գրպանը դնելով իր թաշկինակը։
+
Ես իռլանդացի եմ,ասաց մուստանգերը գրպանը դնելով իր թաշկինակը։
  
 
Պատասխանը թվաց շատ հասարակ և փոքր-ինչ ուշացած, բայց բոլորը հասկացան նրա նշանակությունը։ Եթե վայրի ձիերի որսորդը Կասսի Կոլհաունի քիթը քաշեր, դա ավելի պարզ չէր լինի, որ մարտահրավերն ընդունված է։ Խոսքի լակոնիկությունը միայն ընդգծում էր վիրավորանք կրածի մտադրության լրջությունը։
 
Պատասխանը թվաց շատ հասարակ և փոքր-ինչ ուշացած, բայց բոլորը հասկացան նրա նշանակությունը։ Եթե վայրի ձիերի որսորդը Կասսի Կոլհաունի քիթը քաշեր, դա ավելի պարզ չէր լինի, որ մարտահրավերն ընդունված է։ Խոսքի լակոնիկությունը միայն ընդգծում էր վիրավորանք կրածի մտադրության լրջությունը։
  
Դո՞ւք,արհամարհանքով հարցրեց Կոլհաունը դառնալով նրան և թևերը կանթելով։– Դո՞ւք,շարունակեց նա մի հայացքով ոտքից գլուխ չափելով մուստանգերին։– Դուք իռլանդացի՞ եք։ Չի կարող պատահել, երբեք մտքովս չէր անցնի։ Ես ձեզ մեքսիկացու տեղ կդնեի, նայելով ձեր հագուստին և վերնաշապկի ասեղնագործած նախշերին։
+
Դո՞ւք,արհամարհանքով հարցրեց Կոլհաունը դառնալով նրան և թևերը կանթելով։― Դո՞ւք,շարունակեց նա մի հայացքով ոտքից գլուխ չափելով մուստանգերին։― Դուք իռլանդացի՞ եք։ Չի կարող պատահել, երբեք մտքովս չէր անցնի։ Ես ձեզ մեքսիկացու տեղ կդնեի, նայելով ձեր հագուստին և վերնաշապկի ասեղնագործած նախշերին։
  
Եվ ի՞նչ գործ ունեք դուք իմ հագուստի հետ, միստր Կոլհաուն։ Բայց քանի որ դուք թրջեցիք իմ վերնաշապիկը, ապա թույլ տվեք ինձ պատասխանել նույն ձևով և լվանալ օսլան ձեր հագուստից։
+
Եվ ի՞նչ գործ ունեք դուք իմ հագուստի հետ, միստր Կոլհաուն։ Բայց քանի որ դուք թրջեցիք իմ վերնաշապիկը, ապա թույլ տվեք ինձ պատասխանել նույն ձևով և լվանալ օսլան ձեր հագուստից։
  
 
Այս ասելով, մուստանգերը վերցրեց իր բաժակը, և նախքան պաշտոնաթող կապիտանը կկարողանար շուռ գալ, նրա երեսին շպրտեց բաժակում եղած վիսկիի մնացորդը, որից Կոլհաունը սկսեց սաստիկ հազալ ու փռշտալ, ի բավականություն ներկաների մեծ մասի։
 
Այս ասելով, մուստանգերը վերցրեց իր բաժակը, և նախքան պաշտոնաթող կապիտանը կկարողանար շուռ գալ, նրա երեսին շպրտեց բաժակում եղած վիսկիի մնացորդը, որից Կոլհաունը սկսեց սաստիկ հազալ ու փռշտալ, ի բավականություն ներկաների մեծ մասի։
Տող 2559. Տող 2559.
 
Ատրճանակների կրակոցները, որ նրանք ամեն րոպե պատրաստ էին լսելու, վերջ կտային լարվածությանը։ Եվ նրանք համարյա հիասթափվեցին, երբ կրակոցի փոխարեն լսվեց մայորի բարձր ու տիրական ձայնը․
 
Ատրճանակների կրակոցները, որ նրանք ամեն րոպե պատրաստ էին լսելու, վերջ կտային լարվածությանը։ Եվ նրանք համարյա հիասթափվեցին, երբ կրակոցի փոխարեն լսվեց մայորի բարձր ու տիրական ձայնը․
  
Սպասեցե՛ք,գոչեց մայորն այնպիսի մարդու տոնով, որը սովոր է, որ իրեն ենթարկվեն, և, թուրը մերկացնելով, երկու ախոյաններին բաժանեց։– Չկրակե՛լ, հրամայում եմ երկուսիդ էլ։ Իջեցրեք ձեր զենքը, հակառակ դեպքում, Աստված վկա, կկտրեմ նրա ձեռքը, ով առաջինը փորձի կրակել։ Սպասեցե՛ք, ասում եմ ձեզ։
+
Սպասեցե՛ք,գոչեց մայորն այնպիսի մարդու տոնով, որը սովոր է, որ իրեն ենթարկվեն, և, թուրը մերկացնելով, երկու ախոյաններին բաժանեց։― Չկրակե՛լ, հրամայում եմ երկուսիդ էլ։ Իջեցրեք ձեր զենքը, հակառակ դեպքում, Աստված վկա, կկտրեմ նրա ձեռքը, ով առաջինը փորձի կրակել։ Սպասեցե՛ք, ասում եմ ձեզ։
  
Ինչո՞ւ,գոչեց Կոլհաունը անզուսպ կատաղությունից ամբողջապես կարմրելով։– Ինչո՞ւ համար, մայոր Ռինգվուդ։ Այսպիսի վիրավո-րանք ստանալուց հետո, այն էլ սատանան գիտե, թե ումից․․․
+
Ինչո՞ւ,գոչեց Կոլհաունը անզուսպ կատաղությունից ամբողջապես կարմրելով։― Ինչո՞ւ համար, մայոր Ռինգվուդ։ Այսպիսի վիրավո-րանք ստանալուց հետո, այն էլ սատանան գիտե, թե ումից․․․
  
Դուք սկսեցիք, կապիտան Կոլհաուն։
+
Դուք սկսեցիք, կապիտան Կոլհաուն։
  
Հետո ի՞նչ։ Ես այն մարդկանցից չեմ, որոնք տանում են վիրավորանքը։ Հեռացե՛ք իմ ճանապարհից, մայո՛ր։ Այս վեճը ձեզ չի վերաբերում, և դուք իրավունք չունեք խառնվելու։
+
Հետո ի՞նչ։ Ես այն մարդկանցից չեմ, որոնք տանում են վիրավորանքը։ Հեռացե՛ք իմ ճանապարհից, մայո՛ր։ Այս վեճը ձեզ չի վերաբերում, և դուք իրավունք չունեք խառնվելու։
  
Մի՞թե։ Հա՛-հա՛-հա՛։ Սլոումեն, Հենկոկ, Կրոսմեն, լսո՞ւմ եք, ի՞նչ է ասում։ Ես իրավունք չունեմ խառնվելու․․․ Պաշտոնաթող կապիտան Կասսի Կոլհաուն, մի՛ մոռացեք, թե որտեղ եք գտնվում։ Մի՛ երևակայեք, թե դուք Միսսիսիպի նահանգումն եք, ստրուկներին բզկտող ձեր «ազնվածին հարավցիների» մեջ։ Այստեղ, սըր, զինվորական ամրոց է։ Այստեղ գործում են զինվորական օրենքները, և ձեր խոնարհ ծառային հանձնարարված է այս ամրոցի հրամանատարությունը։ Ուստի և ես հրամայում եմ ձեր ատրճանակը դնել այնտեղ, որտեղից հանել եք։ Եվ հենց այս վայրկյանին, հակառակ դեպքում ես ձեզ հասարակ զինվորի նման կուղարկեմ կալանատուն։
+
Մի՞թե։ Հա՛-հա՛-հա՛։ Սլոումեն, Հենկոկ, Կրոսմեն, լսո՞ւմ եք, ի՞նչ է ասում։ Ես իրավունք չունեմ խառնվելու․․․ Պաշտոնաթող կապիտան Կասսի Կոլհաուն, մի՛ մոռացեք, թե որտեղ եք գտնվում։ Մի՛ երևակայեք, թե դուք Միսսիսիպի նահանգումն եք, ստրուկներին բզկտող ձեր «ազնվածին հարավցիների» մեջ։ Այստեղ, սըր, զինվորական ամրոց է։ Այստեղ գործում են զինվորական օրենքները, և ձեր խոնարհ ծառային հանձնարարված է այս ամրոցի հրամանատարությունը։ Ուստի և ես հրամայում եմ ձեր ատրճանակը դնել այնտեղ, որտեղից հանել եք։ Եվ հենց այս վայրկյանին, հակառակ դեպքում ես ձեզ հասարակ զինվորի նման կուղարկեմ կալանատուն։
  
Մի՞թե,ֆշշացրեց Կոլհաունը։– Ի՜նչ սքանչելի երկիր եք ուզում դարձնել Տեխասը։ Նշանակում է, մարդ ինչպիսի վիրավորանք էլ ստանա, իրավունք չունի՞ մենամարտելու առանց ձեր թույլտվության, մայոր Ռինգվուդ։ Այդպե՞ս են այստեղի օրենքները։
+
Մի՞թե,ֆշշացրեց Կոլհաունը։― Ի՜նչ սքանչելի երկիր եք ուզում դարձնել Տեխասը։ Նշանակում է, մարդ ինչպիսի վիրավորանք էլ ստանա, իրավունք չունի՞ մենամարտելու առանց ձեր թույլտվության, մայոր Ռինգվուդ։ Այդպե՞ս են այստեղի օրենքները։
  
Ամենևի՛ն,պատասխանեց մայորը։– Ես երբեք չեմ խանգարում վեճը լուծել ազնիվ ճանապարհով։ Ձեզ և ձեր հակառակորդին ոչ ոք չի արգելում սպանել իրար, եթե այդ ձեզ հաճելի է։ Միայն թե ո՛չ այժմ։ Դուք պետք է հասկանաք, միստր Կոլհաուն, որ ձեր այդ զվարճությունը վտանգավոր է ուրիշների կյանքի համար։ Ես ամենևին միտք չունեմ զոհ դառնալու մի գնդակի, որը նախատեսված է մի ուրիշի համար։ Սպասեցեք, մինչև մենք բոլորս քաշվենք ապահով տեղ։ Այն ժամանակ, խնդրե՜մ, կրակեցեք որքան ձեր սիրտն ուզում է։ Դե՛, հուսով եմ, սըր, որ հիմա դուք բավարարվա՞ծ եք։
+
Ամենևի՛ն,պատասխանեց մայորը։― Ես երբեք չեմ խանգարում վեճը լուծել ազնիվ ճանապարհով։ Ձեզ և ձեր հակառակորդին ոչ ոք չի արգելում սպանել իրար, եթե այդ ձեզ հաճելի է։ Միայն թե ո՛չ այժմ։ Դուք պետք է հասկանաք, միստր Կոլհաուն, որ ձեր այդ զվարճությունը վտանգավոր է ուրիշների կյանքի համար։ Ես ամենևին միտք չունեմ զոհ դառնալու մի գնդակի, որը նախատեսված է մի ուրիշի համար։ Սպասեցեք, մինչև մենք բոլորս քաշվենք ապահով տեղ։ Այն ժամանակ, խնդրե՜մ, կրակեցեք որքան ձեր սիրտն ուզում է։ Դե՛, հուսով եմ, սըր, որ հիմա դուք բավարարվա՞ծ եք։
  
 
Եթե մայորը մի սովորական մարդ լիներ, դժվար թե այդ կարգադրությունը կատարվեր։ Բայց նա ամրոցի ավագ սպան էր, հարգարժան տարիքի մի մարդ, դրան ավելացրած՝ հիանալի տիրապետում էր զենքին, և, ինչպես լավ հայտնի էր բոլորին, չէր հանդուրժի, որ անտեսվեն իր հրամանները։ Նա դատարկ սպառնալիքի համար չէր մերկացրել իր թուրը։
 
Եթե մայորը մի սովորական մարդ լիներ, դժվար թե այդ կարգադրությունը կատարվեր։ Բայց նա ամրոցի ավագ սպան էր, հարգարժան տարիքի մի մարդ, դրան ավելացրած՝ հիանալի տիրապետում էր զենքին, և, ինչպես լավ հայտնի էր բոլորին, չէր հանդուրժի, որ անտեսվեն իր հրամանները։ Նա դատարկ սպառնալիքի համար չէր մերկացրել իր թուրը։
Տող 2579. Տող 2579.
 
Կոլհաունը կանգնած էր հոնքերը կիտած, ատամները սեղմած, ինչպես արյունռուշտ վայրի գազան, որին խանգարել են հարձակվել իր զոհի վրա։ Այնինչ մուստանգերը կարգադրությանը ենթարկվեց հանգիստ, առանց ակներև վրդովմունքի։
 
Կոլհաունը կանգնած էր հոնքերը կիտած, ատամները սեղմած, ինչպես արյունռուշտ վայրի գազան, որին խանգարել են հարձակվել իր զոհի վրա։ Այնինչ մուստանգերը կարգադրությանը ենթարկվեց հանգիստ, առանց ակներև վրդովմունքի։
  
Կարծում եմ, դուք հաստատ որոշել եք մենամարտել,ասաց մայորը, լավ հասկանալով, որ ախոյաններին հաշտեցնելու հույս համարյա չկա։
+
Կարծում եմ, դուք հաստատ որոշել եք մենամարտել,ասաց մայորը, լավ հասկանալով, որ ախոյաններին հաշտեցնելու հույս համարյա չկա։
  
Ես չեմ պնդի, որ անպայման մենամարտենք,համեստորեն պատասխանեց Մորիսը։– Եթե միստր Կոլհաունը ներողություն խնդրի իր խոսքերի և արածի համար․․․
+
Ես չեմ պնդի, որ անպայման մենամարտենք,համեստորեն պատասխանեց Մորիսը։― Եթե միստր Կոլհաունը ներողություն խնդրի իր խոսքերի և արածի համար․․․
  
Նա պե՞տք է անի այդ, նա՛ սկսեց վեճը,միջամտեցին այդ խո-սակցությանը ներկա գտնվող մարդկանցից մի քանիսը։
+
Նա պե՞տք է անի այդ, նա՛ սկսեց վեճը,միջամտեցին այդ խո-սակցությանը ներկա գտնվող մարդկանցից մի քանիսը։
  
Երբե՛ք,գոռոզաբար պատասխանեց պաշտոնաթող կապիտանը։– Կասսի Կոլհաունը սովոր չէ ներողություն խնդրել, այն էլ այսպիսի մի պճնազարդ կապկից։
+
Երբե՛ք,գոռոզաբար պատասխանեց պաշտոնաթող կապիտանը։― Կասսի Կոլհաունը սովոր չէ ներողություն խնդրել, այն էլ այսպիսի մի պճնազարդ կապկից։
  
Բավակա՛ն է,գոչեց իռլանդացին, առաջին անգամ իր զայրույթը ցույց տալով։– Ես ուզում էի նրան իր կյանքը փրկելու հնարավորություն տալ։ Նա հրաժարվեց դրանից։ Իսկ այժմ, երդվում եմ բոլոր սրբերով, մեզանից մեկը կենդանի չի դուրս գա այս սենյակից։ Մայոր, թախանձագին խնդրում եմ ձեզ և ձեր բարեկամներին՝ հեռանալ այստեղից։ Ես այլևս չեմ կարող տանել նրա լկտիությունը։
+
Բավակա՛ն է,գոչեց իռլանդացին, առաջին անգամ իր զայրույթը ցույց տալով։― Ես ուզում էի նրան իր կյանքը փրկելու հնարավորություն տալ։ Նա հրաժարվեց դրանից։ Իսկ այժմ, երդվում եմ բոլոր սրբերով, մեզանից մեկը կենդանի չի դուրս գա այս սենյակից։ Մայոր, թախանձագին խնդրում եմ ձեզ և ձեր բարեկամներին՝ հեռանալ այստեղից։ Ես այլևս չեմ կարող տանել նրա լկտիությունը։
  
Հա՛-հա՛-հա՛,հնչեց Կոլհաունի արհամարհական քրքիջը։– «Իմ կյանքը փրկելու հնարավորությո՜ւն»։ Հեռացե՛ք այստեղից, բոլորդ հեռացեք։ Ես նրան ցո՛ւյց կտամ։
+
Հա՛-հա՛-հա՛,հնչեց Կոլհաունի արհամարհական քրքիջը։― «Իմ կյանքը փրկելու հնարավորությո՜ւն»։ Հեռացե՛ք այստեղից, բոլորդ հեռացեք։ Ես նրան ցո՛ւյց կտամ։
  
Սպասեցե՛ք,գոչեց մայորը՝ սիրտ չանելով մեջքը դարձնել մենամարտի մասնակիցների կողմը։– Այդպես չի՛ կարելի։ Գուցե դուք մի վայր-կյան ավելի շուտ կրակեք, քան հարկավոր է։ Մենք պետք է ավելի շուտ դուրս գանք, քան դուք կսկսեք ձեր կռիվը։ Բացի դրանից, ջենտլմեննե՛ր,շարունակեց նա, դառնալով սենյակում եղածներին,չէ՞ որ անհրաժեշտ է մենամարտի կանոնները պահպանել։ Եթե սրանք ուզում են մենամարտել, երկու կողմն էլ պետք է միևնույն պայմաններում լինեն։ Ամենից առաջ երկուսն էլ պետք է զինված լինեն միանման և պետք է ազնվաբար սկսեն։
+
Սպասեցե՛ք,գոչեց մայորը՝ սիրտ չանելով մեջքը դարձնել մենամարտի մասնակիցների կողմը։― Այդպես չի՛ կարելի։ Գուցե դուք մի վայր-կյան ավելի շուտ կրակեք, քան հարկավոր է։ Մենք պետք է ավելի շուտ դուրս գանք, քան դուք կսկսեք ձեր կռիվը։ Բացի դրանից, ջենտլմեննե՛ր,շարունակեց նա, դառնալով սենյակում եղածներին,չէ՞ որ անհրաժեշտ է մենամարտի կանոնները պահպանել։ Եթե սրանք ուզում են մենամարտել, երկու կողմն էլ պետք է միևնույն պայմաններում լինեն։ Ամենից առաջ երկուսն էլ պետք է զինված լինեն միանման և պետք է ազնվաբար սկսեն։
  
Իհարկե, դուք իրավացի եք,ասացին ներկա եղողներից մի տասը մարդ։ Բոլորը նայում էին մենամարտողներին և սպասում, թե ինչպես կվերաբերվեն նրանք դրան։
+
Իհարկե, դուք իրավացի եք,ասացին ներկա եղողներից մի տասը մարդ։ Բոլորը նայում էին մենամարտողներին և սպասում, թե ինչպես կվերաբերվեն նրանք դրան։
  
Հուսով եմ, որ ձեզնից ոչ մեկը չի՞ առարկում սրան, շարունակեց մայորը հարցական։
+
Հուսով եմ, որ ձեզնից ոչ մեկը չի՞ առարկում սրան, շարունակեց մայորը հարցական։
  
Արդարացի պահանջին ես առարկել չեմ կարող,պատասխանեց իռլանդացին։
+
Արդարացի պահանջին ես առարկել չեմ կարող,պատասխանեց իռլանդացին։
  
Ես կռվելու եմ այն զենքով, որ բռնած ունեմ ձեռքիս,չարությամբ ասաց Կոլհաունը։
+
Ես կռվելու եմ այն զենքով, որ բռնած ունեմ ձեռքիս,չարությամբ ասաց Կոլհաունը։
  
Համաձայն եմ։ Դա ինձ համար ևս հարմար զենք է,պատասխա-նեց նրա հակառակորդը։
+
Համաձայն եմ։ Դա ինձ համար ևս հարմար զենք է,պատասխա-նեց նրա հակառակորդը։
  
Տեսնում եմ, որ երկուսինդ էլ Կոլտի համար երկու վեցկրականի ատրճանակ է,ասաց մայորը։– Առայժմ ամեն ինչ կարգին է․ դուք միանման եք զինված։
+
Տեսնում եմ, որ երկուսինդ էլ Կոլտի համար երկու վեցկրականի ատրճանակ է,ասաց մայորը։― Առայժմ ամեն ինչ կարգին է․ դուք միանման եք զինված։
  
Արդյոք նրանք էլի ուրիշ զենք չունե՞ն,հարցրեց երիտասարդ Հենկոկը, կասկածելով, որ կապիտանի բաճկոնի փեշի տակ կարող է դանակ էլ լինել։
+
Արդյոք նրանք էլի ուրիշ զենք չունե՞ն,հարցրեց երիտասարդ Հենկոկը, կասկածելով, որ կապիտանի բաճկոնի փեշի տակ կարող է դանակ էլ լինել։
  
Ես ուրիշ ոչինչ չունեմ,պատասխանեց մուստանգերն այնպիսի անկեղծությամբ, որը նրա խոսքերի ճշտության ոչ մի կասկած չէր թողնում։
+
Ես ուրիշ ոչինչ չունեմ,պատասխանեց մուստանգերն այնպիսի անկեղծությամբ, որը նրա խոսքերի ճշտության ոչ մի կասկած չէր թողնում։
  
 
Բոլորը նայեցին Կոլհաունին, որը հապաղում էր պատասխանել։
 
Բոլորը նայեցին Կոլհաունին, որը հապաղում էր պատասխանել։
Տող 2613. Տող 2613.
 
Կապիտանը հասկացավ, որ պետք է խոստովանի․
 
Կապիտանը հասկացավ, որ պետք է խոստովանի․
  
Ես մի դանակ էլ ունեմ։ Հուսով եմ, որ դուք չեք մտածի վերցնել այն ինձանից։ Ես կարծում եմ ամեն ոք իրավունք ունի իր մոտ ունենալու այն զենքը, որ կրում է։
+
Ես մի դանակ էլ ունեմ։ Հուսով եմ, որ դուք չեք մտածի վերցնել այն ինձանից։ Ես կարծում եմ ամեն ոք իրավունք ունի իր մոտ ունենալու այն զենքը, որ կրում է։
  
Բայց, կապիտան Կոլհաուն,շարունակեց Հենկոկը,ձեր հակառակորդը դանակ չունի։ Եթե դուք չեք վախենում նրա հետ կռվել հավա-սար պայմաններում, պետք է հրաժարվեք ձեր դանակից։
+
Բայց, կապիտան Կոլհաուն,շարունակեց Հենկոկը,ձեր հակառակորդը դանակ չունի։ Եթե դուք չեք վախենում նրա հետ կռվել հավա-սար պայմաններում, պետք է հրաժարվեք ձեր դանակից։
  
Այո, իհարկե,գոռացին մի քանի հոգի։– Նա պետք է հրաժարվի։
+
Այո, իհարկե,գոռացին մի քանի հոգի։― Նա պետք է հրաժարվի։
  
Տվե՛ք ինձ դանակը, կապիտան Կոլհաուն,ասաց մայորը ազդու տոնով։– Վեցկրականի ատրճանակը պետք է գոհացնի ամեն մի ողջամիտ մարդու, և կարիք չի լինի սառը զենքի դիմելու։ Չէ՞ որ հենց որ կրակեցիք, ձեզնից մեկը․․․
+
Տվե՛ք ինձ դանակը, կապիտան Կոլհաուն,ասաց մայորը ազդու տոնով։― Վեցկրականի ատրճանակը պետք է գոհացնի ամեն մի ողջամիտ մարդու, և կարիք չի լինի սառը զենքի դիմելու։ Չէ՞ որ հենց որ կրակեցիք, ձեզնից մեկը․․․
  
Գրողի ծոցը գնա,գոռաց Կոլհաունը բաճկոնի կոճակներն արձակելով։ Դանակը հանելով՝ նա նետեց սենյակի դիմացի անկյունը և խրոխտ ձայնով ասաց,այս պճնված թռչնակի համար ինձ դանակ հարկավոր էլ չէ․ առաջին իսկ կրակոցով ես նրան վերջ կտամ։
+
Գրողի ծոցը գնա,գոռաց Կոլհաունը բաճկոնի կոճակներն արձակելով։ Դանակը հանելով՝ նա նետեց սենյակի դիմացի անկյունը և խրոխտ ձայնով ասաց,այս պճնված թռչնակի համար ինձ դանակ հարկավոր էլ չէ․ առաջին իսկ կրակոցով ես նրան վերջ կտամ։
  
Դուք այդ ասելու ժամանակ կունենաք, երբ գործով ապացուցած կլինեք։ Եվ մի՛ երևակայեք, թե ձեր պարծենկոտ խոսքերն ինձ վախեցրին․․․ Խնդրում եմ ձեզ շուտ ցրվեցեք, ջենտլմեննե՛ր։ Ես պետք է վերջ դնեմ այս պարծենկոտությանն ու հայհոյանքին։
+
Դուք այդ ասելու ժամանակ կունենաք, երբ գործով ապացուցած կլինեք։ Եվ մի՛ երևակայեք, թե ձեր պարծենկոտ խոսքերն ինձ վախեցրին․․․ Խնդրում եմ ձեզ շուտ ցրվեցեք, ջենտլմեննե՛ր։ Ես պետք է վերջ դնեմ այս պարծենկոտությանն ու հայհոյանքին։
  
Շո՛ւն,կատաղորեն թշշաց «ազնվածին հարավցին»։– Իռլանդական գարշելի շո՞ւն։ Ես քեզ կուղարկեմ քո բնում ոռնալու։ Ես․․․
+
Շո՛ւն,կատաղորեն թշշաց «ազնվածին հարավցին»։― Իռլանդական գարշելի շո՞ւն։ Ես քեզ կուղարկեմ քո բնում ոռնալու։ Ես․․․
  
Ամաչեցե՛ք, կապիտան Կոլհաուն,ընդհատեց նրան մայորն ընդհանուր վրդովմունքի մեջ։– Դրանք ավելորդ խոսքեր են։ Ամենևին վայել չէ այդպես պահել իրեն կարգին հասարակության մեջ։ Համբերեցեք էլի մի րոպե և հետո կասեք, ինչ ցանկանում եք։ Այժմ, ջենտլմեննե՛ր, մի պայման ևս,ասաց նա՝ դառնալով շրջապատողներին։– Պետք է սրանցից խոստում առնել, որ կրակել չեն սկսի, մինչև մենք բոլորս այստեղից չհեռանանք։
+
Ամաչեցե՛ք, կապիտան Կոլհաուն,ընդհատեց նրան մայորն ընդհանուր վրդովմունքի մեջ։― Դրանք ավելորդ խոսքեր են։ Ամենևին վայել չէ այդպես պահել իրեն կարգին հասարակության մեջ։ Համբերեցեք էլի մի րոպե և հետո կասեք, ինչ ցանկանում եք։ Այժմ, ջենտլմեննե՛ր, մի պայման ևս,ասաց նա՝ դառնալով շրջապատողներին։― Պետք է սրանցից խոստում առնել, որ կրակել չեն սկսի, մինչև մենք բոլորս այստեղից չհեռանանք։
  
 
Իսկույն դժվարություն ծագեց։ Ինչպե՞ս սկսել մենամարտը։ Կրքերի այդքան բորբոքված պայմաններում հասարակ խոստումը քիչ բան էր։ Ախոյանները, գոնե նրանցից մեկը հազիվ թե կրակելու թույլտվության սպասեր։
 
Իսկույն դժվարություն ծագեց։ Ինչպե՞ս սկսել մենամարտը։ Կրքերի այդքան բորբոքված պայմաններում հասարակ խոստումը քիչ բան էր։ Ախոյանները, գոնե նրանցից մեկը հազիվ թե կրակելու թույլտվության սպասեր։
  
Անհրաժեշտ է, որ կրակոցն ազդանշանով սկսվի,շարունակեց մայորը։– Եվ սրանցից ոչ մեկը չպետք է կրակի, մինչև այդ ազդանշանը չտրվի։ Կարո՞ղ է որևէ մեկն ասել, թե ինչ ազդանշան տանք։
+
Անհրաժեշտ է, որ կրակոցն ազդանշանով սկսվի,շարունակեց մայորը։― Եվ սրանցից ոչ մեկը չպետք է կրակի, մինչև այդ ազդանշանը չտրվի։ Կարո՞ղ է որևէ մեկն ասել, թե ինչ ազդանշան տանք։
  
Ինձ թվում է՝ ես կարող եմ,առաջ գալով ասաց ողջամիտ կապի-տան Սլոումենը։– Թող միստր Կոլհաունը և միստր Ջերալդը մեզ հետ միասին դուրս գան։ Եթե նկատել եք, այս պանդոկի հակադիր ծայրերին դռներ կան։ Երկու դուռն էլ բոլորովին միանման դիրք ունեն։ Հետո նրանք երկուսն էլ նորից ներս կմտնեն այս շենքը։ Մեկը մի դռնով, երկրորդը՝ մյուսով և կսկսեն միայն այն ժամանակ, երբ շեմքը կանցնեն։
+
Ինձ թվում է՝ ես կարող եմ,առաջ գալով ասաց ողջամիտ կապի-տան Սլոումենը։― Թող միստր Կոլհաունը և միստր Ջերալդը մեզ հետ միասին դուրս գան։ Եթե նկատել եք, այս պանդոկի հակադիր ծայրերին դռներ կան։ Երկու դուռն էլ բոլորովին միանման դիրք ունեն։ Հետո նրանք երկուսն էլ նորից ներս կմտնեն այս շենքը։ Մեկը մի դռնով, երկրորդը՝ մյուսով և կսկսեն միայն այն ժամանակ, երբ շեմքը կանցնեն։
  
Հիանալի է․․․ Դա հենց այն է, ինչ հարկավոր է, լսվեց այս ու այն կողմից։
+
Հիանալի է․․․ Դա հենց այն է, ինչ հարկավոր է, լսվեց այս ու այն կողմից։
  
Իսկ ի՞նչն է լինելու ազդանշանը,հարցրեց մայորը։– Կրակո՞ց։
+
Իսկ ի՞նչն է լինելու ազդանշանը,հարցրեց մայորը։― Կրակո՞ց։
  
Ոչ, հյուրանոցի զանգը։
+
Ոչ, հյուրանոցի զանգը։
  
Ավելի լավ բան մտածել չէր կարելի։ Հիանալի է,ասաց մայորը՝ ուղղվելով դեպի հրապարակի վրա բացվող դուռը։
+
Ավելի լավ բան մտածել չէր կարելի։ Հիանալի է,ասաց մայորը՝ ուղղվելով դեպի հրապարակի վրա բացվող դուռը։
  
Մայն գո՜տ<ref>Մայն գոտ (գերմ․) Աստվա՜ծ իմ։</ref>, մայո՛ր,գոռաց պանդոկապան գերմանացին, դուրս վազելով իր վաճառասեղանի ետևից, որտեղ մինչ այդ կանգնած էր սարսափից քարացած։– Մայն գո՜տ։ Մի՞թե նրանք կրակելու են իմ պանդոկի ներսում։ Ա՜խ։ Բայց չէ՞ որ նրանք կփշրեն իմ շշերը, իմ հիանալի հայելիները, ժամացույցը, սափորները, որոնք հարյուր, երկու հարյուր դոլար արժեն։ Նրանք կթափեն իմ ամենալավ գինիները։ Ա՜խ, մայո՛ր, տունս կքանդվի։ Ի՞նչ անեմ ես։ Մայն գո՜տ, ախր դա․․․
+
Մայն գո՜տ<ref>Մայն գոտ (գերմ․) Աստվա՜ծ իմ։</ref>, մայո՛ր,գոռաց պանդոկապան գերմանացին, դուրս վազելով իր վաճառասեղանի ետևից, որտեղ մինչ այդ կանգնած էր սարսափից քարացած։― Մայն գո՜տ։ Մի՞թե նրանք կրակելու են իմ պանդոկի ներսում։ Ա՜խ։ Բայց չէ՞ որ նրանք կփշրեն իմ շշերը, իմ հիանալի հայելիները, ժամացույցը, սափորները, որոնք հարյուր, երկու հարյուր դոլար արժեն։ Նրանք կթափեն իմ ամենալավ գինիները։ Ա՜խ, մայո՛ր, տունս կքանդվի։ Ի՞նչ անեմ ես։ Մայն գո՜տ, ախր դա․․․